Instalacje w łazience – Europejski Instytut Miedzi

Rury i złączki miedziane doskonale nadają się do wykonania instalacji zimnej i ciepłej wody użytkowej. Są one ważnym ogniwem skutecznego zapobiegania powstawaniu bakterii legionella w instalacjach wodnych.

Popularność miedzi jako materiału instalacyjnego opiera się na wyjątkowej kombinacji jej właściwości. Miedź jest trwała, niezawodna, a także odporna na wysoką temperaturę oraz korozję. Powszechnie stosowane przez instalatorów rury miedziane są produktami najwyższej jakości, wytwarzanymi w standardowych wymiarach według powszechnie obowiązujących norm europejskich. Doskonała odporność na korozję i niepogarszające się z upływem czasu (brak oznak starzenia) własności mechaniczne powodują, że miedź to właściwy wybór.

Oznaczenia rur miedzianych

Do wykonywania instalacji wody pitnej i ciepłej wody użytkowej (c.w.u.) stosuje się rury miedziane instalacyjne wyprodukowane zgodnie z normą PN-EN 1057. Określa ona wymagania, jakie musi spełniać rura. Należą do nich:

  • skład chemiczny,
  • własności mechaniczne,
  • wymiary i tolerancje,
  • jakość i czystość powierzchni.

Oznaczenia na rurze miedzianej

Oprócz tego miedziana rura instalacyjna powinna być trwale oznaczona napisem umieszczonym wzdłuż rury, zawierającym następujące informacje:

  • numer normy,
  • gatunek miedzi,
  • wymiary, twardość,
  • nazwę producenta,
  • kraj pochodzenia,
  • znak CE,
  • numer aprobaty technicznej,
  • datę produkcji.

Miedź w instalacjach wody pitnej i c.w.u – zasady

Rury i złączki miedziane mają szerokie zastosowanie w instalacjach wody pitnej i c.w.u budynków mieszkalnych. Zgodnie z obowiązującymi wytycznymi istnieją trzy kryteria, które powinna spełniać woda płynąca przez takie instalacje:

  • pH większe niż 7,
  • zawartość jonów azotanowych poniżej 30 mg/l,
  • stosunek zasadowości ogólnej do jonów siarczanowych powyżej 2.

Stosowanie miedzi w instalacjach wody pitnej łączy się ze spełnieniem pewnych warunków i zasad projektowych:

  • należy ograniczyć prędkość przepływu wody do 1 m/s w poziomach i 2 m/s w podłączeniach punktów czerpalnych – większa prędkość powoduje w miedzi korozję erozyjną;
  • przy prowadzeniu odcinków instalacji należy stosować łuki, a nie kolanka – pośrednio warunek ten wynika z prędkości przepływu. Drobinki zawarte w wodzie zarysowują kolanka, zdzierając ochronną warstwę tlenkową. W celu ochrony instalacji przed zdzieraniem tej warstwy obowiązkowo należy na wejściu instalacji wodnej (za wodomierzem) instalować filtr mechaniczny o zdolności zatrzymywania cząstek większych niż 80 μm.
  • minimalna grubość ścianki rury miedzianej nie może być mniejsza niż 1 mm (nie dotyczy rur kompozytowych);
  • stosowanie tylko lutowania miękkiego. W przypadku rur o średnicy powyżej 28 mm dopuszczone jest lutowanie twarde, aczkolwiek – jeżeli jest to tylko możliwe – należy stosować lutowanie miękkie. Alternatywną metodą łączenia jest stosowanie złączek zaprasowywanych;
  • woda do picia z instalacji miedzianych nie powinna zawierać więcej niż 2 mg Cu2+/l;
  • przy łączeniu instalacji zimnej i ciepłej wody użytkowej wykonanej rurami miedzianymi z rurami ze stali ocynkowanej należy pamiętać, aby rury stalowe stosować tylko przed rurami miedzianymi, patrząc w kierunku przepływu wody (reguła przepływu).

Wymiary rur miedzianych

Zgodnie z wytycznymi stosowania i projektowania dla instalacji zimnej i ciepłej wody użytkowej zaleca się stosowanie rur o wymiarach przedstawionych w tabeli.

Wymiary rur miedzianych

Do wykonywania tego typu instalacji stosuje się również kompozytowe rury cienkościenne o cienkim rdzeniu z miedzi, na którym trwale zespolona jest osłona z tworzywa sztucznego typu PE-RT. Są one o około 50% lżejsze i o 40% tańsze od klasycznych rur miedzianych używanych w instalacjach zimnej i ciepłej wody użytkowej. Obecne na rynku polskim rury o wymiarach: 14 x 2 mm (grubość ścianki rury miedzianej 0,3 mm), 16 x 2 mm i 18 x 2 mm (grubość ścianki rury miedzianej 0,35 mm), 20 x 2 mm i 26 x 3 mm (grubość ścianki rury miedzianej 0,5 mm) posiadają deklaracje zgodności z aprobatą i atest higieniczny. Do łączenia elementów instalacji wykonanych z tego typu rur wykorzystujemy systemowe złączki zaprasowywane TH, także powszechnie stosowane w systemach tworzyw sztucznych.

Instalacje wodne a aspekty zdrowotne

Instalacje wodne mogą być miejscem namnażania się drobnoustrojów chorobotwórczych. Szczególną uwagę w ostatnich latach poświęca się zagrożeniu związanemu z eksploatacją instalacji ciepłej wody, w których istnieją warunki sprzyjające rozwojowi bakterii z rodzaju legionella. Bakterie te występują powszechnie w środowisku naturalnym. Wywołują chorobę zwaną legionelozą, objawiającą się zapaleniem płuc (tzw. choroba legionistów) lub zachorowaniem podobnym do grypy (tzw. gorączka Pontiac). Zachorowanie może nastąpić wtedy, gdy do układu oddechowego człowieka przedostanie się aerozol wodno-powietrzny skażony bakteriami legionella.

Rury miedziane do instalacji ciepłej wody

Namnażaniu się drobnoustrojów w instalacjach sprzyja temperatura wody w zakresie od 25 do 46°C, długi czas stagnacji wody oraz obecność biofilmu i osadów na powierzchniach kontaktujących się z wodą. Ze względu na inhalacyjny (wziewny) charakter zakażeń niebezpieczne może być korzystanie z urządzeń wytwarzających aerozol wodno-powietrzny, takich jak m.in. natryski i wanny perełkowe. Bakterie te mogą namnażać się również w instalacji zimnej wody wodociągowej, jeśli temperatura wody będzie wyższa niż 25°C. Skuteczne zapobieganie powstawaniu bakterii legionella w instalacjach wodnych powinno być ważnym elementem uwzględnianym zarówno w fazie projektowania instalacji, jak i w trakcie ich eksploatacji przez użytkownika. Zalecenia projektowe obejmują:

  • ochronę instalacji z wodą zimną przed przegrzaniem (zalecana temperatura wody poniżej 25°C) poprzez stosowanie izolacji na rurach;
  • zapewnienie odpowiedniej temperatury ciepłej wody użytkowej płynącej w instalacjach (temperatura zalecana wynosi powyżej 60°C, temperatura minimalna to 50°C);
  • stosowanie podgrzewania wspomagającego, w którym maksymalny spadek temperatury wynosić będzie 5 K;
  • stosowanie systemu cyrkulacji urządzeń (woda może być w stanie spoczynku najwyżej 8 godzin).

Zalecenia dla użytkowników to przede wszystkim utrzymywanie krótkich czasów stagnacji wody, zapewnienie bezpiecznej temperatury oraz codziennej dezynfekcji termicznej.

Kazimierz Zakrzewski

Pytanie do…

W jaki sposób powinna być prawidłowo oznaczona rura miedziana?

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij