Kominek – koza – piec wolnostojący

Koza to piec wolnostojący, ale kominkiem nie jest – zwracają na to uwagę bardzo często np. kominiarze. Na montaż kozy są odpowiednie paragrafy, których trzeba przestrzegać.

Może zabrzmi to banalnie, ale „koza” „kozie” nierówna. Tego typu piece to zarówno małe, żeliwne „kózki”, do których włożymy kilka szczapek drewna (szybko się nagrzeją, ale równie szybko wystygną, a przez małą szybkę niewiele będzie widać ognia), jak i „kozy” do zadań specjalnych – akumulujące ciepło na wiele godzin, ogrzewające wodę czy też umożliwiające podgrzanie lub ugotowanie posiłku.

Mianem „kozy” określane są też stalowe piecyki, którymi ogrzewają się brygady budowlane i jakże często spalają w nich wszelkie śmieci pozostałe po budowie – to takie kozy-potworki. Jednak ani nimi, ani tym, co w nich jest spalane, zajmować się nie będziemy – czasem są potrzebne, ale lepiej, żeby działały jak najkrócej i przy zachowaniu szczególnej ostrożności; możliwość zatruć i pożarów jest bardzo duża. Spalanie śmieci, również w takich „kopciuchach”, jest karalne.

Oczywiście ważny jest wygląd, rodzaj materiału czy dostosowanie do charakteru wnętrza. Pamiętajmy jednak, że jest to sprawne urządzenie grzewcze, które pozwala na ogrzanie lub dogrzanie jednego pomieszczenia lub całego mieszkania czy domu.

Koza w Parlamencie Europejskim

Traktując kozę tak poważnie, jak na to zasługuje, odwołam się do Rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1185 z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących Ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe.

Zgodnie z podaną w Rozporządzeniu definicją koza, czyli „miejscowy ogrzewacz pomieszczeń na paliwo stałe” oznacza urządzenie ogrzewające pomieszczenia, które wydziela ciepło poprzez bezpośrednie przenoszenie ciepła lub poprzez bezpośrednie przenoszenie ciepła w połączeniu z przenoszeniem ciepła do cieczy w celu osiągnięcia i utrzymania pewnego poziomu komfortu termicznego człowieka w zamkniętym pomieszczeniu, w którym umieszczony jest produkt, ewentualnie w połączeniu z mocą cieplną przekazywaną do innych pomieszczeń; urządzenie jest wyposażone w co najmniej jedno źródło ciepła, które przetwarza paliwa stałe bezpośrednio w ciepło” [1].

Wg innej definicji: „miejscowy ogrzewacz pomieszczeń na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania” oznacza miejscowy ogrzewacz pomieszczeń na paliwo stałe, w którym palenisko i gazy spalinowe mogą być szczelnie oddzielone od pomieszczenia, w którym umieszczony jest produkt, i który jest przyłączony do wylotu komina lub kominka albo wymaga kanału spalinowego do odprowadzania produktów spalania [2].

Dyrektywa (inne nazwy to ECODESIGN, EKOPROJEKT, dyrektywa ErP) określa między innymi wymogi, jakie użytkowane przez nas kominki, piece i piecyki opalane drewnem będą musiały spełniać od 1 stycznia 2022 r.

Piec wolnostojący - koza - z układem akumulacyjnym

Rys. 1. Piec wolnostojący z układem akumulacyjnym: 1 – kolumna akumulacyjna; 5 – szyber; 6 – piec (Island III Charnwood).

Czas szybko biegnie, a inwestując własne pieniądze w zakup miejscowego ogrzewacza pomieszczeń, jak to określa dyrektywa, inwestor na pewno chce, aby dobrze mu służył i w dodatku nie obciążał środowiska ani nie pogarszał zdrowia. Dlatego warto wybierać taki produkt, który już teraz spełnia wymagania norm, zwłaszcza, że Samorządy mogą wprowadzać własne ograniczenia w stosowaniu określonych paliw lub instalowaniu wyłącznie urządzeń spełniających wymagania Ekoprojektu.

Zatem wybierając kozę warto zwrócić uwagę na podane w tabelce parametry jakie powinna spełniać.

Koza - zalecane wartości parametrów

Aby spełniać podane wymagania, konieczne jest nie tylko urządzenie, ale także właściwe paliwo i prawidłowy sposób jego wykorzystania. O jakość pieców – ich zgodność z normami, właściwe oznaczenie i zrozumiale sformułowaną instrukcję obsługi – muszą się zatroszczyć producenci, jeżeli nadal chcą produkować i sprzedawać swoje produkty.

Jednak dopiero, gdy cały proces spalania będzie przebiegał prawidłowo, nie tylko wszelkie wymagania norm będą spełnione, ale także uzyskamy więcej ciepła, w dodatku przy niższych kosztach, i nie będzie konieczności stosowania agresywnych preparatów do czyszczenia szyby.

Koza z akumulacją – by ciepła było więcej

Dla przypomnienia – prawidłowe spalanie przebiega w wysokiej temperaturze, a sposobem na nadmierną ucieczkę ciepła z dymem jest jego z akumulowanie. Wielu producentów już w samej konstrukcji pieca uwzględnia odzysk ciepła ze spalin. Również ceramiczne lub kamienne elementy obudowy sprawią, że piec będzie oddawał ciepło jeszcze po wygaśnięciu ognia.

Jednym ze sposobów na to, by koza dawała więcej ciepła, jest zastosowanie modułów akumulacyjnych. Dodatkowo w ten sposób zmniejszymy emisję cząstek stałych PM do atmosfery. Aby taki układ działał prawidłowo, konieczny jest odpowiedniej klasy piec, z bezpośrednim doprowadzeniem powietrza zewnętrznego i nowoczesnym systemem spalania. Oczywiście niezbędne będzie suche drewno i właściwa technika jego spalania – tzw. spalanie od góry.

Piec wolnostojący – zasada działania

Podczas rozpalania i dokładania drewna klapa dymowa (rys. 2a) jest ustawiona w taki sposób, że spaliny są kierowane krótszą drogą (klapa [5] ustawiona pionowo). Po rozgrzaniu pieca zmieniamy położenie szybra [5] – ustawienie poziome i spaliny przechodzą przez wszystkie moduły akumulacyjne, jednocześnie oddając im ciepło (rys. 2 b).

Piec wolnostojący - koza- wstawienie klapy dymowej podczas rozpalania i dokładania drewna

Po rozgrzaniu pieca zmieniamy położenie szybra

Rys. 2 a) i 2b) układ kanałów akumulacyjnych: 2 – moduł akumulacyjny; 5 – szyber (klapa dymowa); 6 – piec; 9 – odprowadzenie spalin do kanału dymowego; 10 – doprowadzenie powietrza zewnętrznego.

 

Piec wolnostojący może ogrzewać nie tylko jedno pomieszczenie. Odpowiednia aranżacja otoczenia pieca pozwala rozprowadzić ciepło do innych pomieszczeń. Wykonanie łapacza ciepła (rodzaj dystrybutora) umożliwi dostarczenie ciepłego powietrza do innych pomieszczeń. Dodatkowe zastosowanie wentylatora zwiększy efektywność takiego rozwiązania. Do tego celu najlepiej nadają się piece wykonane z materiału zatrzymującego ciepło, powstające w palenisku i dodatkowo akumulującego ciepło ze spalin.

Jeżeli w budynku zastosowano wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła, to wykonanie dodatkowego rozprowadzania ciepła nie będzie konieczne. Wystarczy odpowiednie skonfigurowanie układu rekuperacyjnego.

Piec wolnostojący - koza- rozprowadzenie ciepła.

Rys. 3. Rozprowadzenie ciepła.

 

Warto również wspomnieć o kozach z płaszczem wodnym. Temat wymaga szerszego omówienia od strony hydraulicznej i elektronicznej, a także synchronizacji z innymi układami, dlatego wrócę do tego tematu przy omawianiu techniki wodnej w kominkach.

Koza w domu to wyzwanie

Powstaje mnóstwo ciekawych , autorskich form tego typu pieców. Projektanci wręcz prześcigają się w pomysłach. Przyznaję, te projekty mogą zachwycać. Lecz nim zdecydujemy się na zakup pod wpływem emocji, zastanówmy się. W architekturze zwracamy uwagę nie tylko na formę, ale także na funkcję. Jeżeli piec nie ma być tylko ozdobą salonu, jeszcze jednym gadżetem, to należy zwrócić również uwagę na możliwości podłączeniowe, sposób eksploatacji, łatwość obsługi, bezpieczną strefę wokół i wspomniane wcześniej wymagania z EKOPROJEKTU.

Piec wolnostojący - koza- rozprowadzenie ciepła-2

Rys. 4. Rozprowadzenie ciepła: 1 – obudowa – łapacz ciepła; 2 – kanał wentylacyjny; 3 – kanał dymowy; 4 – podłoże niepalne – obowiązkowe przy kozie; 5 – izolacja ściany i sufitu; 6 – piec wolnostojący; 7 – rura podłączeniowa; 8 – rury rozprowadzające ciepłe powietrze.

Marek Zajączkowski



Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij