Instalacje wentylacyjne i klimatyzacyjne – dopuszczone materiały


Reklama

Volcano. Odkryj energooszczędne silniki EC

Rosnący ostatnio wzrost składek ubezpieczeń, przy jednoczesnych trudnościach w uzyskania zwrotów odszkodowań, skłonił mnie do przemyśleń w kontekście ubezpieczenia nieruchomości oraz związanych z nią instalacji wewnętrznych.

Osobiście uważam, że lepiej dmuchać na zimne i nie tylko dlatego, że w zakres moich zainteresowań zawodowych wchodzą instalacje wentylacyjne, ale też w kontekście stosowanych rozwiązań oraz używanych materiałów. Branża budowlana należy do tej grupy, w której rodzaj i jakość używanych materiałów decyduje o trwałości i bezpieczeństwie użytkowania budynku. Zastosowanie materiałów posiadających odpowiednie właściwości oraz dopuszczenia pozwala ograniczyć ryzyko wynikające z działania czynników zewnętrznych. Osobna kwestia to aspekty projektowo-wykonawcze, które mają równorzędny wpływ na efekt końcowy podczas budowy.

Instalacje wentylacyjne – „papierologia” konieczna

Pierwszą rzeczą, na którą bym zwrócił uwagę przy wyborze materiałów do zastosowania, także przy projektowaniu i montażu instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, to kwestia, czy posiadają wymagane polskimi przepisami „papiery”, tj. dopuszczenia i atesty.

Prenumerata Magazynu Instalatora

W przypadku pojawienia się przykrej sytuacji losowej ubezpieczyciel, zanim wypłaci odszkodowanie, może od nas zażądać pełnej dokumentacji projektowej i powykonawczej. Ostatnio zauważam, że firmy ubezpieczeniowe nie tylko podnoszą składki, ale też mam wrażenie, że unikają – jak tylko to możliwe – wypłaty odszkodowania w przypadku pojawienia się szkody, szukając dziury w całym. Taką dziurą mogą być np. braki w dokumentacji budowlanej lub zastosowanie materiałów nieposiadających odpowiednich dopuszczeń, wymaganych polskimi przepisami.

Dwa systemy

Ze względu na przynależność do Unii Europejskiej w Polsce należy brać pod uwagę dwa systemy podczas określania możliwości zastosowania wyrobów budowlanych [1]:

  • europejski,
  • krajowy.

W systemie europejskim wprowadzania wyrobów budowlanych do obrotu z oznakowaniem CE stosowane są zharmonizowane specyfikacje techniczne, przez które, zgodnie z art. 2 pkt 10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz.U. L 88 z 4.4.2011, s.5), należy rozumieć:

  • normy zharmonizowane,
  • europejskie dokumenty oceny.

W systemie tym warunkiem umieszczenia oznakowania CE na wyrobie jest sporządzenie deklaracji właściwości użytkowych, która wyraża właściwości użytkowe wyrobu budowlanego w odniesieniu do jego zasadniczych charakterystyk zgodnie z odpowiednimi zharmonizowanymi specyfikacjami technicznymi dla zamierzonego zastosowania lub zastosowań tego wyrobu.

W systemie krajowym wprowadzania do obrotu wyrobów z oznakowaniem znakiem budowlanym, uregulowanym przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. nr 92, poz. 881, z późn. zm.), przez specyfikację techniczną, zgodnie § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. nr 198, poz. 2041, z późn. zm.), należy rozumieć:

  • Polską Normę wyrobu, niemającą statusu normy wycofanej,
  • aprobatę techniczną.

Oznakowanie wyrobu budowlanego znakiem budowlanym

Wymagania dotyczące obowiązku oznakowania wyrobów budowlanych znakiem budowlanym, jeżeli są wprowadzane do obrotu na terytorium Polski, określone w ustawie o wyrobach budowlanych, zgodnie z ww. systemem krajowym, stosuje się do wyrobów budowlanych niepodlegających postanowieniom rozporządzenia Nr 305/2011 (tj. nieobjętych normą zharmonizowaną, dla której zakończył się okres koegzystencji, o którym mowa w art. 17 ust. 5 tego rozporządzenia, i dla których nie została wydana europejska ocena techniczna).

Oznakowanie wyrobu budowlanego znakiem budowlanym jest dopuszczalne, jeżeli producent, mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub jego upoważniony przedstawiciel, dokonał oceny zgodności i wydał – na swoją wyłączną odpowiedzialność – krajową deklarację zgodności z Polską Normą wyrobu albo aprobatą techniczną. Ocena zgodności obejmuje właściwości użytkowe wyrobu budowlanego, odpowiednio do jego przeznaczenia, mające wpływ na spełnienie przez obiekt budowlany wymagań podstawowych.

Dopuszczenia jednostkowe

Jak to zawsze bywa, także w tym przypadku są pewne odstępstwa. Otóż zgodnie z Ustawą o wyrobach budowlanych dopuszczone do jednostkowego zastosowanie w obiekcie budowlanym są wyroby budowlane, wykonane wg indywidualnej dokumentacji technicznej sporządzonej przez uprawnionego projektanta lub z nim uzgodnionej, dla której producent wydał oświadczenie, że zapewniono zgodność wyrobu z tą dokumentacją oraz odpowiednimi przepisami.

W tej sytuacji odpowiedzialność za wyrób spada na projektanta i wykonawcę, którzy w świetle tego zapisu stają się „producentami” takiego rozwiązania, które określone jest przez ustawodawcę jako indywidualne.

Oświadczenie wydane przez „producenta” powinno wówczas zawierać:

  • nazwę i adres wydającego oświadczenie,
  • nazwę wyrobu budowlanego i miejsce jego wytworzenia,
  • identyfikację dokumentacji technicznej,
  • stwierdzenie zgodności wyrobu budowlanego z dokumentacją techniczną oraz przepisami,
  • adres obiektu budowlanego (budowy), w którym wyrób budowlany ma być zastosowany,
  • miejsce i datę wydania oraz podpis wydającego oświadczenie.

Przykładem branżowym takiego rozwiązania może być rozwiązanie projektowe opisujące montaż klap przeciwpożarowych w przegrodach budowlanych, których nie uwzględnia instrukcja montażu wydana przez producenta klapy lub indywidualne wykonanie czerpni terenowych powietrza, posiadające unikatowy kształt, wydajność, wielkość, sposób wykonania i montażu etc. (fot. 1).

Instalacje wentylacyjne - montaż klap przeciwpożarowych w przegrodach budowlanych

Instalacje wentylacyjne – właściwości ogniowe

Ważnym aspektem, na jaki należy zwrócić uwagę przy dobrze rozwiązań projektowych i przy wyborze produktów podczas realizacji obiektów to właściwości ogniowe wyrobów.

Zwłaszcza w instalacjach wentylacyjnych, kwestia „palności” produktu nabiera ogromnego znaczenia, nie tylko z punktu widzenia aktualnych przepisów, które dla budynków mieszkalnych nie są tak restrykcyjne, ale przede wszystkim ze względu na bezpieczeństwo użytkowników.

Większość przypadków śmiertelnych nie jest spowodowana ogniem, ale dymem, dlatego podczas projektowania układów wentylacji należy zwrócić szczególną uwagę na to, by stosować materiały niepalne w klasie A zgodnie z wymaganiami określonymi w normie PN-EN 13501-1 (tabela 1).

Tabela 1. Klasy emisji dymu - reakcja na ogień wybranych materiałów budowlanych.

Tabela 1. Klasy emisji dymu – reakcja na ogień wybranych materiałów budowlanych.

Mając na uwadze klasyfikację ogniową wyrobów budowlanych, określoną w ww. normie, z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego najlepsze są przewody stalowe, wykonane z blachy oraz wełny mineralnej posiadające dodatkowo właściwości tłumiące hałas (fot. 2).

Instalacje wentylacyjne - przewody stalowe, wykonane z blachy oraz wełny mineralnej

Pewne ograniczenia, także z punktu widzenia przepisów pożarowych, jeśli chodzi o instalacje wentylacyjne, mają natomiast ostatnio coraz bardziej popularne przewody z tworzywa HDPE (fot. 3), dlatego możliwości ich stosowania należy dokładnie przeanalizować na etapie projektu (!).

Instalacje wentylacyjne - przewody z tworzywa HDPE

Dodatkowo należy zwrócić uwagę na fakt, iż zazwyczaj kanały wentylacyjne są podwieszone, więc podczas pożaru, oprócz dymu, który stanowi największe zagrożenie, należy uwzględnić możliwość powstania płonących kropli i/lub odpadów przez palący się kanał wentylacyjny, znajdujący się zazwyczaj w górnej strefie pomieszczenia (tabela 2), co dalej wpływa na bezpieczeństwo użytkowników.

Tabela 2. Rodzaje podklasy wg PN-EN 13501.

Tabela 2. Rodzaje podklasy wg PN-EN 13501, określające możliwość wytwarzania płonących kropli i/lub odpadów przez palący się wyrób budowlany.

Sławomir Mencel

Zdjęcia z arch. www.klimatsystem.pl

Źródła:

[1] www.gunb.gov.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij