Osprzęt kotła gazowego – elektroda jonizacyjna, czujnik zaniku ciągu, zawór bezpieczeństwa


Reklama

Pompa ciepła Stiebel Eltron

Kocioł gazowy c.o. składa się z zasadniczych podzespołów, takich jak: palnik z automatyką gazową, wymiennik ciepła z przyłączami wody grzewczej i przerywacz ciągu kominowego z przyłączem odprowadzania spalin. Ta prosta konstrukcja uzupełniona jest w wiele dodatkowych podzespołów, których głównym zadaniem jest bezpieczeństwo pracy kotła oraz bezpieczeństwo i wygoda użytkownika. Stanowią one tzw. osprzęt kotła gazowego.

Do najważniejszych podzespołów osprzętu kotłów gazowych centralnego ogrzewania można zaliczyć: elektrodę jonizacyjną, przerywacz ciągu kominowego, czujnik zaniku ciągu kominowego, zawór bezpieczeństwa, naczynie przeponowe obiegu centralnego ogrzewania i pompę obiegową, oraz elektroniczny panel sterujący pracą kotła.

W zależności od rodzaju kotłów – stojący, wiszący, dwufunkcyjny, atmosferyczny, z zamkniętą komorą spalania (turbo) czy kondensacyjny – będą znajdowały się w nich jeszcze inne podzespoły, takie jak: wtórny wymiennik ciepła wody użytkowej, zawór trójdrogowy, wentylator, czujnik pracy wentylatora (wypływu spalin), syfon kondensatu i inne, które nie będą przedmiotem niniejszego artykułu.

Elektroda jonizacyjna

Elektroda jonizacyjna i czujnik zaniku ciągu kominowego są najważniejszymi podzespołami, których zadaniem jest zapewnienie żywotnego bezpieczeństwa użytkownikowi. Im należy się największa uwaga, zarówno ze strony samego użytkownika, jak i przede wszystkim profesjonalnego serwisu. Nie jest z tym wystarczająco dobrze, jak wynika z licznych dyskusji na forach internetowych.

Elektroda jonizacyjna kontroluje pracę palnika i zapobiega niekontrolowanemu wypływowi gazu z kotła do pomieszczenia. Gdy następuje przypadkowy zanik płomienia na palniku, elektroda przekazuje sygnał do układu sterowania kotła i automatyka gazowa odcina dopływ gazu. Czas reakcji powinien być nie dłuższy niż 30 sekund, zgodnie z wymogami prawnymi. W praktyce odcięcie gazu następuje po ok. 7-8 sekundach od zaniku płomienia i kocioł zostaje wyłączony w trybie awaryjnym. Ponownie nie włączy się sam. Wymagana jest interwencja serwisu w celu nie tylko uruchomienia kotła, lecz głównie w celu poznania przyczyn awaryjnego wyłączenia. To zabezpieczenie eliminuje możliwość wybuchu gazu w budynku i wszelkie związane z tym konsekwencje.

Elektroda jonizacyjna stanowi element elektrycznego obwodu jonizacji, zasilanego z panelu elektronicznego. Jest zbudowana ze stopu żaroodpornego, ma postać krótkiego pręta o średnicy ok. 2-3 mm i jest ulokowana bezpośrednio nad palnikiem w odległości zapewniającej kontakt z płomieniem palnika w całym zakresie jego mocy. Elektroda jonizacyjna nie może stykać się z palnikiem lub innymi, metalowymi elementami kotła.

Kiedy nie ma płomienia na palniku, w obwodzie jonizacji nie płynie prąd, ponieważ między elektrodą i palnikiem jest przerwa. Prąd w obwodzie występuje dopiero wtedy, gdy na palniku pojawi się płomień. Płomień jest „włącznikiem” prądu jonizacji. Płomień, jako gaz zjonizowany, jest przewodnikiem prądu elektrycznego i zamyka skutecznie obwód jonizacji. Wartość tego prądu jest bardzo mała i wynosi w kotłach domowych od kilku do kilkunastu mikroamperów (μA). Prąd obwodu jonizacji powinien być mierzony przez serwisanta podczas każdego, corocznego przeglądu kotła w celu oceny sprawności elektrody jonizacyjnej i bezpieczeństwa użytkowania kotła.

Z racji bardzo niskiej wartości prądu jonizacji ważne jest utrzymywanie elektrody jonizacyjnej we właściwym stanie. Pracuje ona w bardzo trudnych warunkach, jest rozgrzewana do czerwonego żaru, do temperatury ok. 1100ºC (fot. 1). Na jej powierzchni tworzą się tlenki, które utrudniają przepływ prądu. Wymaga okresowego czyszczenia powierzchni.

Osprzęt kotła gazowego - elektroda jonizacyjna

Fot. 1. Widok elektrody jonizacyjnej podczas pracy palnika. Temperatura płomienia 1100ºC (z archiwum Viessmann).

Czyszczenie elektrody

Często popełniane są błędy podczas czyszczenia elektrody jonizacyjnej. Nie należy robić tego przy pomocy mosiężnej lub berylowej szczotki drucianej (fot. 2). Takie czyszczenie powoduje tzw. miedziowanie elektrody. Miedź utlenia się w płomieniu palnika i tworzy nieprzewodzącą powłokę na elektrodzie. Elektroda po krótkim, kilkutygodniowym okresie pracy kotła „nie widzi” płomienia i blokuje pracę kotła.

Osprzęt kotła gazowego - czyszczenie elektrody

Fot. 2. Do czyszczenia elektrod nie należy używać mosiężnej i berylowej szczotki drucianej. (www.elektroda.pl).

Zaleca się czyszczenie stalowymi narzędziami typu: skrobak lub pilnik iglak. Najskuteczniejszym i najbezpieczniejszym sposobem czyszczenia elektrody jonizacyjnej jest czyszczenie za pomocą papieru ściernego o drobnym ziarnie. Należy przy tym uważać na delikatne obchodzenie się elektrodą, ponieważ jest ona krucha z powodu przegrzewania do wysokiej temperatury i zdarza się, że ulega złamaniu.

Zużytą lub uszkodzoną elektrodę jonizacyjną należy wymienić na nową. Zastąpienie „płomienia – włącznika” przez zwarcie elektrody do masy kotła nie spowoduje rozwiązania problemu. Automatyka kotła rozpoznaje taki przypadek i nie pozwoli na pracę palnika.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij