Facebook




Różnica bilansowa wody w budynku wielolokalowym. System mieszany
dr inż. Piotr Krzysztof Tuz   
05/2013

Piotr K. Tuz

Praktycznie 11% wodomierzy nie wskazuje zużycia dla strumienia objętości 30 l/h. 46% wodomierzy minusuje – nie domierza wody, pogłębiając różnicę bilansową! Co zrobić, aby poprawić tę statystykę?

zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Jak obniżyć różnicę bilansową wody w budynku wielolokalowym? Na to pytanie nie da się odpowiedzieć, nie rozpatrując przedstawionych poniżej aspektów rozliczenia wody w spółdzielniach mieszkaniowych/u zarządców nieruchomości:

* istnieje podwójne opomiarowanie wody w postaci wodomierza głównego i wodomierzy mieszkaniowych,
* błędy wskazań wodomierzy są zmienne i zależą od wielu czynników:

- konstrukcji (budowa) wodomierza (w tym materiałów, z których jest wykonany),
- średnicy wodomierza i doborze do warunków panujących na podłączeniu wodociągowym i w pojedynczym mieszkaniu, z uwzględnieniem ilości wodomierzy (przepływy charakterystyczne, liczba pionów),
- sposobu montażu wodomierzy,
- wyboru klasy metrologicznej urządzenia lub parametru R,
- zmienności metrologii urządzeń pomiarowych w czasie, zależnej od:

a) twardości i korozyjności wody w sieci wodociągowej (u końcowego odbiorcy),
b) zawartości żelaza i manganu w sieci wodociągowej (u końcowego odbiorcy),
c) wieku i materiału, z którego wykonana jest sieć wodociągowa,
d) liczby awarii na sieci i częstotliwości jej płukania,
e) położenia w stosunku do źródła wody,
f) występowania uderzeń hydraulicznych,

- struktury rozbioru wody w budynku/mieszkaniu,
- możliwości zbudowania bilansu poprzez systemy odczytowe (radio, GSM…)
- ułomności lokatorów (kradzieży wody).

Tylko na część z wymienionych aspektów mamy wpływ!

System mieszany

Struktura rozbioru wody w mieszkaniu
Dobór wielkości i typu urządzenia – wodomierza mieszkaniowego - najlepiej prześledzić poprzez obserwacje struktury rozbioru wody ze względu na natężenie przepływu wody dla pojedynczego mieszkania. Literatura tematu jest dość uboga. Od 2004 roku wykonaliśmy ponad tysiąc pomiarów rozbioru wody w mieszkaniach, wykazując, iż natężenie przepływu wody nie przekroczyło 1,5 m3/h. Z badań wynika, iż powyżej wartości 1 m3/h mierzonych jest przynajmniej 13% zużycia wody, co sugerowałoby dobór wodomierza o nominalnym strumieniu objętości 1,5 m3/h, co kłóci się z faktem wmawianym nam przez lata o wręcz „zbawczym” działaniu tzw. jedynki na stratę w bilansie wodnym budynku wielorodzinnego. Zasadnicze znaczenie ma tu jednak zużycie wody w dolnym – pomocniczym zakresie pomiarowym. Okazuje się, iż stosując wodomierz klasy A w pionie, a B w poziomej zabudowie o qmin 30 l/h, dopuszczamy od razu, przy poprawnie dobranym wodomierzu mieszkaniowym, do różnicy bilansowej na poziomie 7,5-13% (tabela 1).

System mieszany

Z badań wykonanych we współpracy z Politechniką Warszawską i Białostocką wynikają następujące wnioski:

* struktura rozbioru wody zimnej i ciepłej w ponad 500 mieszkaniach została pokazana w tabeli 2,
* jednocześnie ilość wody ciepłej zużywanej w mieszkaniach jest prawie dwukrotnie mniejsza od zużycia wody zimnej – wskaźnik c/z.

Tak więc dla niższych przepływów więcej zużywamy wody zimnej (m.in. przecieki na instalacji) niż ciepłej wody użytkowej.

Analizując powyższe, można dojść do wniosku, iż prawie trzykrotnie większy wpływ na różnicę bilansową wody w budynku ma pomiar wody zimnej. Powstająca różnica jest więc w wielu miejscach efektem głównie ułomności metrologicznej wodomierza wody zimnej, chyba że twardość wody dostarczanej do budynku jest na wysokim (powyżej 300-350 mg/l CaCO3) poziomie. W tym przypadku wydzielanie się osadu na ciepłej wodzie użytkowej może doprowadzić do zatrzymywania się wodomierzy. Myli się więc ten, kto mówi, iż wodomierze w klasie B, czyli o R poniżej 160, zamontowane w mieszkaniu, dają możliwość znacznej poprawy bilansu wody w budynku wielorodzinnym.

Kolejną rzeczą, na którą należy zwrócić uwagę przy wyborze wodomierza, jest zmienność jego metrologii w czasie. Znajomość metrologii wodomierzy doprowadzić nas może do bardzo ważnych wniosków.

Wodomierze klasy B (R < 100) tracą swoje właściwości wraz z czasem (stanem pokazanym na wykresie 1) i czasem pracy w instalacji.

System mieszany

Wnioski
Praktycznie 11% wodomierzy stoi – nie wskazuje zużycia dla strumienia objętości 30 l/h. 46% wodomierzy minusuje – nie domierza wody, pogłębiając różnicę bilansową! Dla zmniejszenia różnicy bilansowej należy poprawić metrologię wodomierza zimnej wody, a więc zainwestować w klasę C.
Przy ciepłej wodzie użytkowej nie jest to już tak oczywiste ze względu na wzrost wpływu osadów na metrologię wodomierzy oraz na mniejsze zużycie wody w dolnym zakresie pomiarowym wodomierzy (żeby pobrać ciepłą wodę w określonej ilości, należy zwiększyć jej wypływ z baterii – wyższe natężenie).

Maksymalny zaś czas pracy wodomierza dla rodziny 4-osobowej nie przekracza 240 minut w ciągu dnia, czyli 1 godziny na osobę w czasie doby. Wzrost czasu pracy nawet dla minimalnych przepływów powoduje zmniejszenie się osadzania zanieczyszczeń w części pomiarowej na częściach ruchomych wodomierza, a więc poprawia jego metrologię w czasie. Wzrost czasu pracy wodomierza przy braku przecieków możemy osiągnąć tylko poprzez zakup urządzeń wyższej klasy metrologicznej (C) lub montaż poziomy (rysunek).

System mieszany

Wodomierz objętościowy nie traci właściwości metrologicznych (klasy) wraz z pozycją montażu! Reasumując powyższe i mając duże doświadczenie prawne i eksploatacyjne, polecam Państwu zastosowanie systemu mieszanego:

* wodomierz zimnej wody – objętościowy, klasy C (R > 160) w każdej pozycji zabudowy,
* wodomierz ciepłej wody – klasa B w poziomej pozycji zabudowy

jako optymalnego rozwiązania pod względem technicznym i ekonomicznym. Wybór ten jest dopiero podstawą do wyboru systemu radiowego. System zakupujecie Państwo na 10 lat użytkowania, a wodomierz, który decyduje o wielkości różnicy bilansowej, na 5 lat.

dr inż. Piotr Krzysztof Tuz

Histogram błędów wskazań wodomierzy [%] dla qmin (30 l/h) po 5 latach eksploatacji.
Rysunek. Sposoby montażu wodomierzy.

Share

 

© Wszystkie prawa zastrzeżone

Multimedia branżowe
Sonda
Wytypuj najlepszy tekst ringowy: grzejniki