Facebook
Paliwa, urządzenia i instalacje gazowe (6). Upłynnianie paliwa

Instalacje i urządzenia gazowe na gaz płynny podlegają, w znacznej części, odrębnym przepisom i zasadom eksploatacyjnym, w porównaniu do instalacji i urządzeń na gaz ziemny. Znajomość tych przepisów i ich przestrzeganie jest podstawowym warunkiem prawidłowej i bezpiecznej eksploatacji urządzeń gazowych na gaz płynny.


Do ogrzewania budynków mieszkalnych wykorzystuje się dwa rodzaje gazu płynnego; propan techniczny (mieszanina C) i propan-butan techniczny (mieszanina B). Skład chemiczny i właściwości fizykochemiczne określa norma PN-82/C-96000. Propan techniczny jest paliwem pełnosezonowym w naszym klimacie. Temperatura wrzenia propanu wynosi ok. minus 42oC. W temperaturze minus 30oC prężność par nad lustrem cieczy w zbiorniku zamkniętym wynosi jeszcze ok. 1 bara. Gwarantuje to prawidłowe zaopatrywanie urządzeń grzewczych w gaz i ich pełną moc grzewczą.

Inaczej jest w przypadku propanu-butanu. Mieszanina ta, ze względu na wysoką temperaturę wrzenia butanu, ok. +0,5oC, jest skutecznym źródłem gazu dla urządzeń grzewczych do temperatury ok. minus 10oC. W niższej temperaturze prężność par nad lustrem cieczy w zbiorniku jest tak niewielka, że urządzenia gazowe nie osiągają pełnej mocy lub wręcz nie pracują. Zbiorniki gazu z propanem-butanem lokowane są pod ziemią dla zapewnienia odpowiedniej temperatury zbiornika i właściwej wydajności gazu w okresie niskich temperatur zewnętrznych.

Mieszanina B jest powszechnie oferowana w mniejszych zbiornikach; od 0,5 do 11 kg, w tzw. butlach gazowych, które wykorzystywane są w pomieszczeniach ogrzewanych lub na zewnątrz w porze letniej. Zasila się z nich najczęściej urządzenia gazowe typu A (bezkominowe), takie jak domowe i turystyczne kuchenki gazowe, piekarniki, ogrzewacze pomieszczeń, palniki lutownicze itp.

Ze zbiornika
Do zasilania gazowych urządzeń grzewczych w budynkach mieszkalnych i innych wykorzystywane są zbiorniki gazu płynnego następujących wielkości: 2700 dm3 do urządzeń gazowych do mocy 30 kW, 4850 dm3 do 50 kW i 6700 dm3 do 65 kW.

Instalacje gazowe w budynku lub w zespole budynków mogą być zasilane z jednego zbiornika gazu płynnego bądź zespołu takich zbiorników. Powinny być spełnione odpowiednie wymagania określone w przepisach odrębnych dotyczących ich lokalizacji, ochrony przed działaniem czynników atmosferycznych oraz ograniczenia dostępu osobom niepowołanym.

Zbiorniki gazu płynnego nie mogą być sytuowane w zagłębieniach terenu, w miejscach podmokłych oraz w odległości mniejszej niż 5 m od rowów, studzienek lub wpustów kanalizacyjnych (§179.1-2)1.

Zbiorniki powinny być ustawione na betonowej podstawie, zabezpieczone ogrodzeniem zapewniającym naturalną przewiewność. Do zbiorników gazu musi prowadzić utwardzony dojazd dla autocysterny, straży pożarnej i pojazdów technicznych.

W tabeli 1 podano minimalne odległości naziemnych zbiorników gazu płynnego, o pojemności do 3; 5 i 10 m3, przeznaczonych do zasilania instalacji gazowych, od budynków. (§75.5)2.

Odległość zbiorników podziemnych od budynków powinna wynosić co najmniej 1 m dla zbiorników o pojemności do 3 m3 i co najmniej 3 m dla zbiorników o pojemności powyżej 3 m3. Odległość między zbiornikami naziemnymi i podziemnymi o pojemności do 5 m3 powinna wynosić co najmniej 1 m, a dla zbiorników o pojemności powyżej 5 m3 - co najmniej 1,5 m. Odległość zbiornika od elektrycznej linii napowietrznej, zelektryfikowanej linii kolejowej i linii tramwajowej powinna wynosić w rzucie poziomym co najmniej 3 m przy napięciu linii elektrycznej lub sieci trakcyjnej poniżej 1 kV i 15 m przy napięciu równym lub większym od 1 kV (§75.5)2.

Z butli
Instalacje gazowe w budynku lub w zespole budynków mogą być również zasilane gazem płynnym z butli gazowej o nominalnej zawartości gazu do 33 kg lub z baterii takich butli, pod warunkiem spełnienia następujących wymagań:

* butle powinny być umieszczone na zewnątrz budynku, w miejscu oznakowanym, na utwardzonym podłożu, pod zadaszeniem chroniącym od wpływu czynników atmosferycznych,

* liczba butli w baterii nie może przekraczać 10,

* butle w baterii powinny być podłączone do kolektora wykonanego z rury stalowej bez szwu lub rury przewodowej łączonej przez spawanie,

* odległość butli od najbliższych otworów okiennych lub drzwiowych w ścianie zewnętrznej budynku nie powinna być mniejsza niż 2 m,

* butle nie mogą być sytuowane w zagłębieniach terenu, (§ 178)1.

Instalacja gazowa gazu płynnego od zbiornika naziemnego, ew. od butli lub baterii butli gazowych, może być prowadzona powyżej poziomu terenu, a także po zewnętrznej ścianie budynku, jeżeli długość tego przewodu nie jest większa niż 10 m, a składniki gazu nie podlegają kondensacji w warunkach eksploatacyjnych (§ 163.6)1. Przy większych długościach instalacji należy wykonać instalację podziemną.

Urządzenia gazowe instalowane w budynku mogą być zasilane gazem płynnym z indywidualnych butli o nominalnej zawartości gazu do 11 kg, pod warunkiem spełnienia następujących wymagań (§ 177)1:

* w jednym mieszkaniu, warsztacie lub lokalu użytkowym nie należy instalować więcej niż dwóch butli,

* temperatura wewnątrz pomieszczenia, w którym pozostają butle napełnione gazem, nie może przekraczać 35oC,

* butlę należy instalować wyłącznie w pozycji pionowej,

* butlę należy zabezpieczyć przed uszkodzeniami mechanicznymi,

* między butlą a urządzeniem promieniującym ciepło, z wyłączeniem zestawów urządzeń gazowych z butlami, należy zachować odległość co najmniej 1,5 m,

* butli nie należy umieszczać w odległości mniejszej niż 1 m od urządzeń mogących powodować iskrzenie,

* do zasilania urządzeń gazowych dopuszcza się stosowanie przewodów elastycznych, posiadających certyfikat na znak bezpieczeństwa, wytrzymałość na ciśnienie co najmniej 300 kPa, odporność na działanie gazów, olejów itp., długość tego przewodu nie może być większa niż 3 m, powinien on być odporny na uszkodzenia mechaniczne i na temperaturę do 60oC,

* urządzenie gazowe o mocy cieplnej przekraczającej 10 kW należy łączyć z przewodem elastycznym rurą stalową o długości co najmniej 0,5 m.

Warunki eksploatacji
Do podstawowych warunków eksploatacji instalacji i urządzeń na gaz płynny należą:

* instalacje na gaz płynny mogą być wykonywane tylko w budynkach niskich, do których należą budynki mieszkalne o wysokości do 4 kondygnacji lub inne do wysokości 12 m,

* instalacje na gaz płynny nie mogą być stosowane w pomieszczeniach, w których poziom podłogi znajduje się poniżej poziomu terenu (w piwnicach, suterenach), lub w których znajdują się wejścia do kanałów kanalizacyjnych (kratki ściekowe), instalacyjnych itp.,

* gazomierze do pomiaru przepływu gazu o gęstości większej od gęstości powietrza należy sytuować o co najmniej 0,3 m poniżej licznika elektrycznego i innych urządzeń elektrycznych,

* zabronione jest stosowanie w jednym budynku gazu płynnego i gazu z sieci gazowej (W budynkach mieszkalnych niskich, do 4 kondygnacji, dopuszcza się usytuowanie kotłowni gazowej zasilanej z sieci gazowej i korzystanie w mieszkaniach z instalacji zasilanych gazem płynnym.),

* w jednym mieszkaniu mogą znajdować się maksimum dwie butle, nie większe niż 11 kg gazu, podłączone do instalacji lub urządzeń,

* w mieszkaniach nie wolno przechowywać butli zapasowych niepodłączonych do instalacji,

* zabrania się przechowywania butli z gazem propan-butan w pomieszczeniach usytuowanych poniżej poziomu terenu.

dr inż. Jan Siedlaczek

Zobacz artykuł w wersji pdf pdfpdf

  1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz. U. nr 75 poz. 690 z dnia 15 czerwca 2002 r.)

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych. Rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie. (Dz. U. nr 98, poz.1067 z dnia17 listopada 2000 r.).

Share

 

© Wszystkie prawa zastrzeżone