Pompa na zasileniu czy na powrocie? Bezpieczna instalacja

Podczas projektowania niskotemperaturowych instalacji c.o. często zastanawiamy się nad wyborem miejsca usytuowania pompy obiegowej względem źródła ciepła.

Stawiamy sobie pytanie: pompa na zasileniu czy powrocie?

Problem jest o tyle istotny, że ta decyzja nie pozostanie bez wpływu na urządzenia zabezpieczające przed nadmiernym wzrostem ciśnienia. Dla zładów z naczyniami wzbiorczymi systemu otwartego wątpliwości rozwiewa norma PN-91/B-02413„ Zabezpieczenie instalacji ogrzewań wodnych systemu otwartego.Wymagania”. W takich przypadkach położenie naczynia wzbiorczego uzależnione jest od miejsca zainstalowania pompy obiegowej. Zamontowanie jej na przewodzie zasilającym pozwala na niższe usytuowanie naczynia wzbiorczego, tj. w odległości co najmniej 0,3 m nad najwyższym punktem obiegu wody lub najwyższym grzejnikiem.

Pompa montowana na powrocie wymusza jego usytuowanie na wysokości równoważnej 70% wartości wysokości podnoszenia pompy. W okresie rozpowszechnienia zładów otwartych przyjęło się uważać,że pompa zamontowana na zasileniu jest krócej żywotna od pompy pracującej na powrocie. Dlatego, o ile pozwalały na to względy budowlane, dawano pompę na powrocie.

Dzisiaj zładów otwartych nie buduje się prawie wcale, a istniejące tego rodzaju systemy modernizuje się i zamienia na układy zamknięte
z naczyniami wzbiorczymi przeponowymi. Jednocześnie jakość współczesnych pomp jest bez wątpienia wyższa, a ich trwałość niewiele zależna od tego, czy pracują na zasileniu, czy na powrocie instalacji grzewczej.

Pompa na zasileniu czy powrocie – co mówią przepisy?

Wpływ usytuowania pompy obiegowej względem źródła ciepła na pracę i zabezpieczenie instalacji zamkniętych nie został precyzyjnie omówiony zarówno w literaturze, jak i przepisach. Norma PN-B-02414:1991 „Zabezpieczenie instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego z naczyniami wzbiorczymi przeponowymi. Wymagania” w ogóle nie zajmowała się tym problemem.

We wprowadzonej w 1999 r. normie zamiennej pompy obiegowe zamieszczono na rysunkach (w Załączniku B), za każdym razem sytuując je na przewodach powrotnych. Uwzględnianie wpływu wysokości podnoszenia pompy ograniczono do przypadku, gdy naczynie wzbiorcze zlokalizowane jest po stronie tłocznej pompy.

Nadal jednak pominięto problem wpływu miejsca usytuowania i wysokości podnoszenia pompy na maksymalne ciśnienie robocze instalacji. W normach niemieckich dotyczących zabezpieczeń zładów zamkniętych (DIN 4747, DIN 4751-1,2,3) usytuowanie pompy obiegowej zdaje się mieć charakter jedynie formalny – pompa znajduje się zarówno na przewodzie powrotnym (złady do 95°C i 50 kW), jak i zasilającym. W żadnej ze wspomnianych norm nie pisze się wyraźnie o związku pomiędzy zabezpieczeniem instalacji przed nadmiernym ciśnieniem a usytuowaniem pompy obiegowej względem źródła ciepła.

Czy rzeczywiście w zładach zamkniętych taki związek nie istnieje? Spróbujemy na to pytanie odpowiedzieć.

Na początek wymieńmy możliwe przyczyny zmian, a szczególnie wzrostu ciśnienia w instalacji grzewczej.

Należą do nich:

  • zmiany objętości wody spowodowane zmianami temperatury,
  • pęknięcie przepony wymiennika ciepła,
  • uzupełnianie wody w zładzie,
  • praca pompy obiegowej.

Normy zajmują się pierwszymi dwiema przyczynami, a pozostałe są w nich niewidoczne. Przyjrzyjmy się bliżej zmianom ciśnienia w instalacji podczas pracy pompy obiegowej. Wiele instalacji c.o., z którymi mamy na co dzień do czynienia, posiada pompy obiegowe o stosunkowo niedużych wysokościach podnoszenia, rzędu 2-3 m. Takie wielkości są trudne do obserwacji na manometrach. Uruchomienie pompy obiegowej powoduje jedynie drgnięcie wskazówki ciśnieniomierza, co może rodzić błędne przekonanie,że w instalacji nic się nie zmieniło.

Nieco inaczej to wygląda w zładach większych, w których pompy mają większe wysokości podnoszenia, a zatem zmiany ciśnienia są wyraźniejsze. Najlepiej jest jednak zjawiska ciśnieniowe obserwować w zamkniętych instalacjach wody chłodzącej, w których możemy mieć do czynienia z pompami obiegowymi o wysokościach podnoszenia rzędu 20-30 albo i więcej metrów. Takie ciśnienie jest bardzo dobrze widoczne na tarczach manometrów. Zachowanie manometrów podczas postoju, rozruchu i w czasie pracy pompy dostarcza tu ciekawych spostrzeżeń.

Prenumerata Magazynu Instalatora

2 myśli na temat “Pompa na zasileniu czy na powrocie? Bezpieczna instalacja

  • 31 grudnia 2018 o 21:22
    Permalink

    tylko na powrocie , i przed pompa wpieta rura z zbiornika wyrownawczego

    Odpowiedz
  • 31 grudnia 2018 o 21:24
    Permalink

    tylko na powrocie , i przed pompa wpieta rura z zbiornika wyrownawczego

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij