Pewny dochód… z kanalizacji. Odchody rubla warte.

M. Flauma i E. Małyszczyckiego. Publikacja jest podręcznikiem praktycznym technologii chemicznej w zastosowaniu do przemysłu, rękodzieł, rzemiosł, sztuk, rolnictwa i gospodarstwa domowego. Z tej oto książki przedstawię początki systemów kanalizacyjnych. Ponadto różne sposoby praktycznego zagospodarowania odchodów i wartości, jaką przypisywano ekskrementom w owych czasach. Ekskrementy są mieszaniną płynnych i stałych wydzielin ludzi i zwierząt. Płynne zawierają przeważnie wodę oraz ostateczne produkty przemiany materii w organizmie,
jak mocznik, kwas moczowy, itp. Stałe, składają przeważnie niestrawione resztki pokarmów, zmieszane z wydzielinami przyrządów trawienia.
Wszystkie ekskrementy stanowią ważne pożywienie dla roślin i znajdują zastosowanie jako nawozy w ogrodnictwie i rolnictwie. Średnio przyjmują, że żywy inwentarz w każde 100K° spożytej paszy wydziela 50K° suchych ekskrementów, dorosły zaś człowiek wydziela w ekskrementach 42% wagi spożytych suchych pokarmów. Usuwanie ich z miejsc licznie zamieszkanych stanowi jedno z ważniejszych zadań uzdrowotnienia miast. Do celu tego dochodzą dwiema drogami:

  1. albo usuwaniem wszystkich ekskrementów łącznie z wodami użytkowemi z pomocą podziemnych kanałów, system kanalizacyi, przyczem bądś odpływy te wypuszczają do wód bieżących, albo rozlewają je na gruntach nasiąkliwych, piaszczystych, które wiążą i zatrzymują składniki rozpuszczalne i zawieszone, zamieniając się powoli na grunta urodzajne, system kanalizacyi z irygacyą.
  2. albo wywożą je w naczyniach zamkniętych poza obręb miast bez żadnych domieszek, system wywózkowy czysty, lub po zmieszaniu z ciałami nasiąkliwemi i odwaniającemi głównie proszkiem torfowym, wywózkaodchodów storfionych.

Pierwszy z tych systemów, jakkolwiek pod względem hygienicznym najmniej przedstawia zarzutów, jest ze stanowiska ekonomicznego wyniszczającym. Jeden człowiek wydziela przecięciowo rocznie w swoich odchodach 21 kilogr. substancyi suchej z zawartością 3,5 kilogr. azotu i 1 kil. kw. fosfornego. Przyjmując przeciętną cenę 60 kop. za kilogr. azotu, a 30 kop. za kilogr. kw. fosfornego, to odchody 1 człowieka reprezentują wartość 2 rub. 40 kop. rocznie, czyli zebrane odchody mieszkańców Warszawy, wartość blisko miliona rubli, która
przy tym systemie bezpowrotnie ginie. Obliczono, że gdybyśmy całkowitą ilość ekskrementów zwracali roli, to ekskrementy 400 ludzi byłyby w
stanie użyśnić 1 włókę gruntu i wyprodukować 36 tysięcy K° pszenicy. Przy systemacie kanalizacyi z irygacyą tylko nieznaczna część ekskrementów idzie na pożytek roli. Pola irygacyjne Berlina spotrzebowują dla użyznienia 1 morgi gruntu ekskrementy 8000 ludzi. Oceniając całą
ważność, jaką ekskrementów ludzkie przedstawiają dla rolnictwa, a jednak uwzględniając warunki zdrowotności miast, w nowszych czasach, coraz bardziej przechylają się ku systemowi wywózki.
Najracyonalniejszym okazały się, przy czystym systemie wywózkowym, usuwanie E. możliwie często i w małych zamkniętych zbiornikach (ulepszony system beczkowy).
Również odpowiedniem okazuje się zasypywanie ekskrementów suchemi proszkowatemi ciałami posiadającemi własność nasiąkania znacznych ilości płynów, oraz przeszkadzania fermentacyi amoniakalnej, tu należą: mieszanina wapna z węglem drzewnym (masa Schüra), trociny, sucha ziemia ogrodowa, oraz proszek torfu mchowego, posiadający własność wsiąkania ilości płynu równej 6-ciokrotnej jego wadze. W ten sposób związane ekskrementy leżyć mogą dłuższy czas bez rozkładu i dają się następnie łatwo przerobić na doskonałe nawozy. Na uwagę zasługuje jeszcze system inżyniera Liernura, będący połączeniem systemów kanalizacyjnego i wywózkowego. W systemie tym wszystkie miejsca ustępowe jednej dzielnicy, łączą się systemem rur podziemnych z jednym obszernym zbiornikiem, który codziennie przy pomocy pomp, opróżniają do zamkniętych beczek i wywożą (pt. nawozy).

Andrzej Świerszcz
| str. 50 |

Siła nabywcza pieniądza na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim ok. 1893 r.: mąki pszennej korzec: 2-5 rubli,
wódki garniec: ok. 6 rubli,
płótna lnianego łokieć: 30-50 kopiejek,
jaj 100: 140-240 kopiejek, cukru funt: ok. 55 kopiejek, mięsa wieprzowego funt: 10-16 kopiejek.


Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij