System certyfikacji budynków rusza. Świadectwo z paskiem

Narzędziem wspierającym realizację celów jest dyrektywa 2002/91/EC w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Jej wdrażanie w Polsce odbywa się z dużym opóźnieniem. Pierwszym krokiem była nowelizacja Ustawy Prawo budowlane z dnia 19 września 2007 roku. To właśnie tam pojawiły się zapisy o konieczności sporządzania charakterystyki energetycznej dla budynków.

Od tego momentu upłynął ponad rok do ogłoszenia rozporządzeń precyzujących polski system:

* Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. 201, poz. 1239)

* Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 201, poz. 1238)

* Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej

Wszystkie te rozporządzenia wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2009 roku.

Zmiany
Pierwsze z wymienionych rozporządzeń wprowadza zmiany w projekcie budowlanym. Zmiany te polegają przede wszystkim na konieczności obliczenia charakterystyki energetycznej budynku, lokalu lub technicznie samodzielnej części budynku. Ponadto dla budynków o powierzchni użytkowej przekraczającej 1000 m2 wprowadza się obowiązek analizy możliwości racjonalnego wykorzystania, pod względem technicznym, ekonomicznym i środowiskowym, odnawialnych źródeł energii, takich jak: energia geotermalna, energia promieniowania słonecznego, energia wiatru, a także możliwości zastosowania skojarzonej produkcji energii elektrycznej i ciepła oraz zdecentralizowanego systemu zaopatrzenia w energię.

Spełnione wymagania
Zgodnie z nowym rozporządzeniem określającym wymagania dla budynków (par. 329.1 i 329.2), wymagania te uznaje się za spełnione wówczas, gdy:

* przegrody zewnętrzne budynku oraz technika instalacyjna odpowiadają wymaganiom izolacyjności cieplnej oraz powierzchnia okien spełnia wymagania określone w załączniku do rozporządzenia, przy czym dla budynku przebudowywanego dopuszcza się zwiększenie średniego współczynnika przenikania ciepła osłony budynku max o 15% w porównaniu z budynkiem nowym o takiej samej geometrii i sposobie użytkowania,

* wartość wskaźnika EP [kWh/(m2*rok)] określającego roczne obliczeniowe zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną do ogrzewania, wentylacji i przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz chłodzenia jest mniejsza od wartości granicznych określonych odpowiednio w rozporządzeniu, a także jeżeli przegrody zewnętrzne budynku odpowiadają przynajmniej wymaganiom izolacyjności cieplnej niezbędnej dla zabezpieczenia przed kondensacją pary wodnej, przy czym dla budynku przebudowywanego dopuszcza się zwiększenie wskaźnika EP max o 15% w porównaniu z budynkiem nowym o takiej samej geometrii i sposobie użytkowania.

W przypadku budynków innych niż mieszkalne (w tym dla budynków zamieszkania zbiorowego), wartość wskaźnika EP obejmuje również zapotrzebowanie na energię potrzebną do oświetlenia wbudowanego.

Obowiązki
Wśród ważniejszych warunków określających wymagania stawiane budynkom, należy wymienić obowiązek stosowania instalacji z odzyskiem ciepła, w przypadku instalacji wentylacji mechanicznej ogólnej nawiewno-wywiewnej lub klimatyzacji komfortowej o wydajności od 2000 m3/h, a także stosowanie rozwiązań konstrukcyjno-architektonicznych pozwalających ograniczyć ryzyko przegrzewania budynku latem, które to zjawisko może prowadzić do konieczności instalowania dodatkowych urządzeń klimatyzacyjnych, a tym samym zwiększa zapotrzebowanie na energię. Zalecane jest również przeprowadzanie badania szczelności budynku.

Metodologia
Ostatnie z wymienionych rozporządzeń określa metodologię sporządzania oraz zawiera wzór świadectwa energetycznego.

Jak widać, nie będzie u nas klas energetycznych budynków przypominających etykiety energetyczne, jakie są od lat stosowane np. w ocenie sprzętu gospodarstwa domowego. Ze świadectwa można będzie natomiast odczytać wskaźnik zapotrzebowania na energię końcową (EK), czyli na granicy budynku. Na rysunku 1 wartość ta wynosi 111 kWh/m2 rok. W części graficznej, na kolorowej skali będzie można odczytać wskaźnik zapotrzebowania na tzw. nieodnawialną energię pierwotną (EP) uwzględniający sposób wytworzenia energii oraz rodzaj wykorzystywanego nośnika energii (energia odnawialna czy energia konwencjonalna: olej opałowy, węgiel, gaz) budynku ocenianego, w porównaniu do budynku referencyjnego, spełniającego aktualnie obowiązujące wymagania energetyczne. Na kolejnych stronach świadectwa znajdą się szczegółowe dane techniczne i energetyczne budynku, a także informacja o proponowanych działaniach naprawczych.

Polski rynek budownictwa podchodzi sceptycznie do systemu świadectw energetycznych, traktując obowiązek jak kolejny biurokratyczny wymóg utrudniający życie. Jednak zastanówmy się – czy jest obecnie do pomyślenia, ażeby kupując sprzęt AGD nie zapoznać się z jego etykietą, a więc klasą energetyczną sprzętu? Czy kupując samochód, nie analizujemy jego zużycia paliwa, kalkulując jednocześnie, ile będzie nas kosztować jego eksploatacja, przy niemal stale rosnących cenach paliw?

Dlaczego więc nie mamy mieć prawa do informacji o poziomie zużycia energii i oddziaływaniu na środowisko budynku, w którego zakup inwestujemy bez porównania większe pieniądze i w dodatku na wiele lat?

Prace trwają…
Obecnie trwają prace Komisji Europejskiej zmierzające w kierunku jeszcze lepszego wykorzystania potencjału oszczędności energetycznych w budownictwie. Przeprowadzono społeczne konsultacje na temat zmian, jakie powinny nastąpić w procedurach oceny energetycznej budynków oraz kontroli kotłów i systemów klimatyzacyjnych. Stwierdzono, że dyrektywę należy poprawić – np. poprzez doprecyzowanie zapisów i definicji takich jak np. pojęcie budynku użyteczności publicznej, systemu wentylacyjno-klimatyzacyjnego, zrewidowanie progów ograniczających ilość budynków objętych systemem certyfikacji czy analizę stosowania alternatywnych źródeł energii w nowych budynkach lub obowiązek umieszczania charakterystyk do budynków o powierzchni powyżej 1000 m2. Teraz zapis taki ogranicza ilość budynków poddawanych ocenom do 30% istniejących zasobów. Komisja stoi na stanowisku, że powinno się dążyć do usuwania barier, które powodują prowadzenie termomodernizacji częściowo, a nie kompleksowo, podczas gdy nakłady ponoszone na prace prowadzone w oddzielnych etapach mogą być dwu-, trzykrotnie wyższe niż wówczas, gdy są prowadzone jednorazowo.

Takiemu myśleniu sprzyja ostatnio przyjęty wniosek Komisji Europejskiej. 3 grudnia 2008 roku ogłoszono, że proponowane jest działanie skierowane do gospodarstw domowych. Realizacja zapisów oznaczałaby, że UE będzie mogła współfinansować krajowe, regionalne i lokalne programy w zakresie wymiany okien w budynkach mieszkalnych, poprawy izolacji cieplnej ścian oraz montażu paneli słonecznych. Mechanizm ten miałby jednak wspierać wyłącznie gospodarstwa domowe o niskich dochodach, definiowanymi krajowymi przepisami. Szacuje się, że przeciętne gospodarstwo domowe w UE może zaoszczędzić dzięki poprawie energooszczędności mieszkania od 200 do 1000 euro rocznie.

Zgodnie z procedurą współdecyzji, wniosek komisji będą jeszcze musiały przyjąć państwa członkowskie i Parlament Europejski, ale trudno sobie wyobrazić, aby inicjatywa ta nie spotkała się z życzliwym przyjęciem.

Katarzyna Grecka
Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Literatura:

* Background Information Paper for the Public Consultation on the Recasting of the Energy Performance of Buildings Directive (EPBD – 2002/91/EC).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij