Poczta „Magazynu Instalatora”. Komin bez kompromisów

Będąc przez całe życie ściśle związany zawodowo z budownictwem, a w ostatnim czasie również z KT 279 przy Polskim Komitecie Normalizacyjnym, wiem, że w technice czy normach wszystko należy określić w sposób precyzyjny i jednoznaczny. Nie można pozwolić sobie na dowolną interpretację przepisów, bo prowadzi to do uproszczeń, kompromisów, a w konsekwencji do łamania zasad i kanonów obowiązujących w budownictwie ze szkodą dla potencjalnego użytkownika.

Autor artykułu w „Magazynie Instalatora” nr 6 z czerwca 2009 odnosząc się do nowelizacji rozporządzenia w §174, cyt.: „Grzewcze urządzenia gazowe, takie jak: kotły ogrzewcze, grzejniki wody przepływowej, niezależnie od ich obciążeń cieplnych, powinny być podłączone na stałe z indywidualnymi kanałami spalinowymi, uwzględniając instrukcje techniczną producenta urządzenia, o której mowa w przepisach dotyczących zasadniczych wymagań dla urządzeń spalających paliwa gazowe” zapomina, że punkt ten generalnie dotyczy sposobu podłączenia kotła ogrzewczego czy ogrzewacza wody przepływowej do indywidualnego kanału spalinowego, a nie samego komina jako konstrukcji budowlanej.

W tym duchu brzmi też wyjaśnienie Ministerstwa Infrastruktury cyt.: „Zmiany w ust. 1 i 6 spowodowane zostały ukazaniem się rozporządzenia Ministra Gospodarki z 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń spalających paliwa gazowe, które to rozporządzenie wdraża postanowienia Dyrektywy Rady nr 90/396/EWG z 29 czerwca 1990 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstwa Państw Członkowskich odnoszących się do urządzeń do spalania paliw gazowych. Zmiany nawiązują do wprowadzonych w rozdziale 2 rozporządzenia wymagań odnośnie konieczności dołączenia do urządzeń gazowych instrukcji technicznych producenta (w zakresie instalacji i użytkowania). Porównując te zmiany z wersją przed notyfikacją KE – w ust. 1 wyraz „według” zastąpiono wyrazem „uwzględniając”, a w ust. 6 skreślono wyrazy: „określonych w instrukcji technicznej, o której mowa w ust. 1. Ta dodatkowa zmiana, w wyniku uwag państw członkowskich UE, nadaje instrukcji technicznej producenta grzewczych urządzeń gazowych charakter dokumentu wspomagającego projektowanie instalacji gazowych na paliwa gazowe”. Ministerstwo określa instrukcję producenta jako element wspomagający projektowanie, a nie jako „normę”, na podstawie której producenci urządzeń grzewczych decydować będą, jaki należy zastosować komin. Autor podając w wątpliwość dotychczasowe przepisy, zapomina, że aktualnie dobór komina nie odbywa się na „oko”, a na podstawie rzetelnych obliczeń według norm EN 13384 część 1 lub 2 w zależności od właściwości i parametrów urządzenia grzewczego.

Nie przekonuje mnie również argument, że nowoczesny komin to komin wykonany z plastiku. Według autora: sprzyjać temu będzie zmiana zapisu w §266, ust.1, który przyjmuje w nowym rozporządzeniu brzmienie: „Przewody spalinowe i dymowe powinny być wykonane z wyrobów niepalnych”. Autor przyjmując rolę komentatora, stanowczo twierdzi, że „ustawodawca słusznie uznał, ze wyrób może być niepalny mimo użycia do jego wytworzenia materiałów palnych”.

Wątpliwy jest również fakt, że w procesie wytwarzania rur spalinowych stosuje się oprócz polipropylenu dodatki takie jak antypiryna czy inne, dzięki czemu produkty spalania polipropylenu można porównać do produktów palącej się świecy, a w powietrze ulatują jako spaliny jedynie dwutlenek węgla i para wodna. Jeśli białe jest białe, a czarne jest czarne, to coś jest palne albo niepalne. Rzecz ta jest niesłychanie istotna, jeśli chodzi o odprowadzane spaliny, nawet jeżeli mamy do czynienia jedynie z kotłami kondensacyjnymi!

Chciałbym też odnieść się do wywodów innych ekspertów w sprawie wyższości Dyrektywy 90/396/EWG dotyczącej urządzeń gazowych nad Dyrektywą 89/106/EWG dotyczącą materiałów budowlanych. Zgodnie z zasadami obowiązującymi w innych obszarach standaryzacji, np. w dyrektywie maszynowej w przypadku produktu składającego się z wielu elementów, produkt musi spełniać wymagania kilku dyrektyw. I tak, logicznie rzecz biorąc, powinno być również w przypadku urządzeń grzewczych, gdzie w obszarze instalacji i urządzenia grzewczego powinna obowiązywać dyrektywa gazowa, natomiast w przypadku kominów dyrektywa budowlana. Stały Komitet Budownictwa (Standing Committee on Construction – SCC) wspólnie z Europejskim Komitetem Normalizacyjnym (CEN) przyporządkował dotychczas opracowane normy konkretnym mandatom. Kominy, przewody kominowe i wyroby specjalne – obejmuje Mandat 105. Mandat ten zawiera szereg norm kominowych w większości zharmonizowanych, które w sposób precyzyjny i rygorystyczny określają wymagania, jakie powinny spełniać kominy. Takich wymagań w odniesieniu do przepisów nie ma w dyrektywie dotyczącej urządzeń gazowych (GAD). Procedury oceny zgodności wynikające z GAD mają na celu zapewnienie zgodności produktu z wymaganiami i aspektami, do których odnosi się GAD. W związku z tym dotyczą one głównie aspektów gazu i bezpiecznego podłączenia urządzeń do przewodów.

Należy podkreślić również, że zharmonizowane normy zakładające zgodność z wymaganiami GAD koncentrują się na samym urządzeniu i jego funkcjonowaniu, i nie zawierają żadnych wymagań dla przewodów odprowadzających spaliny. Na podstawie konsultacji, jakie służby komisji przeprowadziły z państwami członkowskimi w ramach Stałego Komitetu Budownictwa, państwa członkowskie przyjęły, że instalacja przewodów kominowych w budynku jest działaniem budowlanym. W związku z tym również Polska powinna posiadać przepisy regulacyjne dla takich produktów, aby budynek mógł spełniać sześć zasadniczych wymagań CPD. Z tego powodu między innymi przewody powietrzno-spalinowe w rozumieniu Dyrektywy 89/106/EWG są uznawane za wyroby budowlane. Reasumując, urządzenia gazowe wprowadzane na rynek jako kompletny system łącznie z instalacjami odprowadzania produktów spalania, wchodzą także w zakres CPD i w związku z tym oznaczenie CE zestawu musi także brać pod uwagę wymagania CPD określone w M105.

Wracając do nowelizacji naszego rozporządzenia i dyskusji, która rozgorzała w ostatnim czasie, należy podkreślić, że pomagają w tym nieprecyzyjne zapisy.

Z jednej strony na producentów systemów kominowych na mocy Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych i Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności, oraz sposobu oznaczania wyrobów budowlanych oznakowaniem CE nakłada się, ze względu na bezpieczeństwo użytkowników, ogromne obostrzenia wynikające z systemu oceny zgodności 2+, a z drugiej strony dopuszcza rozwiązanie, że komin jest tylko elementem urządzenia grzewczego. Czy o to chodziło?

Zgodnie z podstawowymi zasadami normalizacji w trakcie tworzenia przepisów powinny obowiązywać takie zasady jak otwartość, przejrzystość, bezstronność, spójność, wiarygodność, konsens, czyli brak trwałego sprzeciwu znaczącej części zainteresowanych w odniesieniu do istotnych zagadnień. Prace nad przepisami stron zainteresowanych powinny więc trwać tak długo, aż konsens zostanie osiągnięty.

W technice kominowej nie powinno być ani grama polityki, biznesu czy białych plam. Jest ona bezkompromisowa i myślę, że sama się obroni. Coraz bardziej wyedukowany inwestor potrafi wybrać sobie rozwiązanie, które jest dla niego i jego rodziny najbardziej komfortowe i bezpieczne.

Chciałbym podkreślić, że nie będę polemizował w następnych artykułach, gdyż prowadzenie w ten sposób dyskusji nie daje jednoznacznych i wiarygodnych odpowiedzi na istotne pytania, nie rozwiązuje też sporu dotyczącego przepisów w zakresie bezpiecznego odprowadzania spalin.

Kończąc, zachęcam wszystkich ekspertów, przedstawicieli przemysłu oraz organizacji konsumenckich do prac nad udoskonaleniem przepisów nie tylko dla osiągnięcia własnych korzyści, ale przede wszystkim dla bezpieczeństwa użytkowników biorących udział w procesie budowlanym.

Roman Nowak
Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij