Praktyka budowy rurociągów preizolowanych (11). Podziemna sygnalizacja

Wszyscy dostawcy systemów preizolowanych podkreślają, że ta technologia zapewnia minimum trzydziestoletnią eksploatację. Nieco mniej mówią na temat niezawodności. Jest rzeczą udowodnioną – pierwsze rury preizolowane w Europie Zachodniej kładziono w połowie lat sześćdziesiątych ub. wieku – ponad wszelką wątpliwość, że systemy rurociągów preizolowanych mogą pracować dłużej niż 30 lat, pod jednym wszakże warunkiem – izolacja poliuretanowa musi być sucha na całej długości rurociągu. Jest to warunek konieczny i wystarczający. Jeśli system alarmowy jest wykorzystywany w sposób zgodny z jego przeznaczeniem, to można mówić, że żywotność sieci preizolowanych wyniesie minimum 30 lat. System nadzoru ma za zadanie informowanie o zawilgoceniu izolacji, przerwaniu lub zwarciu drutu tego systemu do rury przewodowej. W dalszej kolejności system alarmowy jest wykorzystywany do lokalizacji tych usterek. Absolutnym błędem jest rezygnacja z systemu alarmowego (zamawianie rur bez drutów alarmowych, świadome pozostawianie niepołączonych drutów na złączach) względnie niekorzystanie z połączonych obwodów. Tylko systematyczne pomiary wszystkich pętli alarmowych dają pełny obraz sieci i pozwalają na podejmowanie decyzji o naprawach.

Systemy impulsowe W rozbudowanych systemach rurociągów preizolowanych, chociaż nie ma przeciwwskazań, aby stosować je także w niewielkich systemach, prowadzi się nadzór ciągły poprzez zabudowanie w układzie nadzoru urządzeń do tego przeznaczonych. Generalnie spotkać można dwa typy urządzeń różniących się zastosowaniem – pierwsze informują, że wystąpiła awaria, drugie dodatkowo wskazują miejsce uszkodzenia. W praktyce najczęściej stosuje się detektory usterek nazywane także sygnalizatorami. Rolą tych urządzeń jest informowanie o stanie izolacji nadzorowanego odcinka sieci i ciągłości obwodu alarmowego. Najczęściej działają one na zasadzie stan dobry – zły, co oznacza, że gdy wszystko jest w porządku, to świeci się lampka zielona, w przeciwnym wypadku czerwona, której może towarzyszyć sygnał dźwiękowy (rys. 1). Powinno to skłaniać służby eksploatacyjne do podjęcia dalszych działań mających na celu ustalenie przyczyny alarmu. Niektóre modele sygnalizatorów dostarczają dodatkowo informacji, czy przyczyną alarmu jest przerwa w obwodzie czy też zawilgocenie izolacji (rys. 2). Detektor jest urządzeniem sygnalizującym, w przypadku zgłaszania awarii konieczna jest wizyta serwisu w celu sprecyzowania charakteru awarii i lokalizacji miejsca jej występowania.

Urządzeniami, które pozwalają na bezpośrednie ustalenie miejsca awarii, są lokalizatory. Mogą one wskazać miejsce uszkodzenia poprzez podanie odległości względnie poprzez analizę wykresu reflektometrycznego. Tego typu przyrządy mogą nadzorować cztery odcinki rurociągów o długości drutu do 2500 m każdy.

Wszystkie opisane powyżej urządzenia mają zastosowanie w przypadku systemów alarmowych impulsowych. Przy samodzielnym doborze, jeśli projektant nie wyspecyfikował typu, pamiętać należy, że w zależności od tego, czy mamy do czynienia z układem zamkniętym, czy z otwartym, typ urządzenia musi być odpowiednio dobrany.

Dla systemów otwartych do detektora wprowadzony jest jeden drut przy pomocy kabla koncentrycznego o impedancji 125 Ω. Masa, czyli połączenie z rurą przewodową realizowane jest za pomocą metalowego ekranu kabla koncentrycznego. Połączenie kabla z detektorem następuje za pomocą złącza gwintowego (na rys. 2 widoczne są końcówki gwintowane). Urządzenia tego typu zawsze współpracują z końcówką zerującą umieszczoną na drugim końcu drutu.

Inaczej sprawa wygląda w przypadku układów zamkniętych. Do detektora wprowadzane są poprzez dławik elektryczny (rys. 1) trzy druty – dwa końce drutu czujnikowego oraz połączenie z rurą przewodową (masa).

W zależności od ukształtowania i rozpiętości sieci oraz sumarycznej jej długości można stosować detektory o różnej ilości kanałów. W praktyce spotkać można sygnalizatory jedno-, dwu- i czterokanałowe. Starsze typy mogły nadzorować do 2000 m drutu, najnowsze mogą pracować na drucie o długości do 7000 m.

W przypadku jeżeli system alarmowy nie posiada lokalizatora, a detektor, względnie pomiar ręczny, wykazują stan awarii, do lokalizacji miejsca uszkodzenia używa się przyrządów przenośnych – reflektometrów (rys. 3). Przy pomocy tego przyrządu serwisant jest w stanie określić odległość miejsca awaryjnego.

Systemy rezystancyjne Wszystkie powyższe rozważania dotyczyły tzw. systemu impulsowego, inne zasady lokalizacji i inne przyrządy są wykorzystywane w przypadku systemów rezystancyjnych (np. typu Brandes). Lokalizacja polega wówczas na pomiarach elektrycznych i ustaleniu proporcji pomiędzy odległością do miejsca uszkodzenia a całą długością badanego odcinka. Przyrządów do systemów impulsowych i rezystancyjnych nie można stosować zamiennie.

Praktyka wykazuje, że wskazania detektorów, szczególnie działających na zasadzie lampka zielona – czerwona, nie są adekwatne do stanu zawilgocenia izolacji w rurociągu. Nie będziemy tu wchodzić w bardziej złożone zagadnienia, jednak należy pamiętać, że systemy alarmowe z wkładkami filcowymi, od których w ostatnich czasach z niewiadomych względów się odchodzi, są dużo bardziej czułe i pozwalają na dokładniejszą lokalizację zawilgocenia niż systemy bez nich.

Bez względu na rodzaj systemu alarmowego ostateczne ustalenie miejsca awaryjnego w terenie odbywa się na podstawie planów przedstawiających przebieg rurociągu oraz schematu montażowego obrazujących położenie połączeń mufowych. To staranność dokumentacji powykonawczej pozwala na trafne określenie miejsca naprawy.

Adam Dwojak                                               Przy opracowaniu korzystano z materiałów firm: Levr, Logstor, EMS, Riser Bond.  
Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf 

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij