Sprawne odprowadzenie wody z nawierzchni to przede wszystkim: właściwe ukierunkowanie spadku (wypadkowego) nawierzchni drogowej w stronę urządzeń odbierających. Przy odwodnieniu tuneli szczególne znaczenie posiada właściwe rozmieszczenie wpustów liniowych. W polskiej tradycji przyjęło się stosowanie zaniżonych wartości spadku wypadkowego, który dla jezdni powinien wynosić nie mniej niż 2,5%. Dla chodników oraz dróg rowerowych dopuszcza się  spadek na poziomie 2%, a nawet wyjątkowo 0,5%1. Ponadto spadek wypadkowy nie musi być tożsamy z właściwym ukierunkowaniem nawierzchni do urządzeń odbierających.

Odwodnienie tunelu Przypadek skrajny to odwodnienie tunelu o dużym spadku podłużnym i wzdłużnym układzie odwodnienia liniowego, gdzie ściśle ograniczając się do minimalnej wartości spadku wypadkowego, można by w ogóle pominąć spadek poprzeczny. Efektem będzie niesprawność odwodnienia. Podstawowa masa wody spłynie do najniższego punktu, gdzie będzie spiętrzona aż do momentu spływu. Tunel wówczas może stać się okresowo niedrożny, a konsekwencje dla osób znajdujących się właśnie w nim mogą być nieodwracalne.

Do „pojemnika” Natychmiast po przejęciu woda powinna być skierowana do urządzenia dysponującego pojemnością dla przetrzymania spływających wód do czasu, gdy zostaną one:

* wprowadzone do gruntu,

* wykorzystane dla innych celów,

* wprowadzone do istniejących urządzeń kanalizacyjnych, które w międzyczasie zostały odciążone.

W tej sytuacji skuteczny odbiór wód spływających z odwadnianych powierzchni musi uwzględnić element retencji. Zastosowane urządzenia mogą mieć charakter ograniczony do zbiornika retencyjnego albo też być urządzeniem rozsączająco-magazynującym, mogą one stanowić element wspomagający tradycyjną kanalizację wód opadowych albo ją całkowicie wyeliminować.

Bardzo ważne jest, aby element magazynujący posiadał dostatecznie dużą pojemność, tu występuje pozorny paradoks: urządzenia służące do retencji powinny być projektowane inaczej niż elementy bezpośrednio odbierające spływ. O ile po stronie odpływu generalnie stan krytyczny można wiązać z opadem nawalnym, to po stronie retencji zasadniczą rolę odgrywa opad dający łącznie wysoki odpływ, a więc według standardowego ujęcia opad o relatywnie małym natężeniu. Warto w tym miejscu nadmienić, iż wszystkie ustalenia dotyczące opadów mają z konieczności bardzo umowny charakter i stanowią dość daleko idące przybliżenie. Stąd opad nawalny nie musi trwać krótko, a np. opad w sumie niewielki może być krytyczny w przypadku niewielkiej zlewni. Trzeba sobie zdawać sprawę z tego, iż w odniesieniu do wód opadowych nie ma rozwiązań absolutnie bezpiecznych i można co najwyżej mówić o jakimś minimalnym komforcie użytkownika systemu.

Retencja Ze względu na bardzo skomplikowaną hydraulikę stosowane rozwiązania muszą być możliwie proste i zdolne do pracy w sytuacji gwałtownego napływu dużej masy wody. Możliwe są tu różne rozwiązania, przy czym w polskich realiach klimatycznych nie mają sensu zbiorniki bezodpływowe służące do odparowania wody. W ogóle stosowanie otwartych zbiorników retencyjnych w sąsiedztwie ważniejszych ciągów komunikacyjnych jest bardziej niż problematyczne, ponieważ skutkuje ono zagrożeniem powstawania mgieł i szadzi.

Praktycznie obok klasycznych zbiorników retencyjnych zastosowanie mogą znaleźć różne elementy pozwalające na ich konstruowanie z mniejszych elementów i dość dowolne kształtowanie układu przestrzennego. Kryty zbiornik retencyjny o dowolnie dużej pojemności można wykonać na bazie:

* skrzynek w wersji podstawowej i ulepszonej,

* komór,

* specjalnych rur, przy czym ze względu na właściwości, w tym pojemność, na szczególną uwagę zasługują podatne rury stalowe o dużych przekrojach.

Bardzo problematyczne jest natomiast wykorzystanie studni chłonnych – zarówno ze względu na niewielką jednostkową pojemność, jak też dość skomplikowany układ hydrauliczny. Przede wszystkim układ połączeń musi być możliwie prosty i odporny na bardzo silny napływ wody.

Infiltracja Do infiltracji, gdzie decydującą rolę powinny odgrywać dwa czynniki: zapewnienie możliwie dużej powierzchni kontaktu z podłożem i zachowanie niewielkiego spiętrzenia wody w układzie, mogą być wykorzystane:

* skrzynki w wersji podstawowej (przede wszystkim do obiektów o mniejszej potencjalnej szkodzie, głównie dla zabudowy jednorodzinnej i poza strefami występowania cięższego transportu),

* skrzynki ulepszone (możliwość kontroli oraz czyszczenia z zewnątrz) tam, gdzie potencjalne szkody są większe,

* komory posiadające bardzo dużą wytrzymałość na obciążenia dynamiczne, będące urządzeniem dostatecznie uniwersalnym i łatwym w eksploatacji o bardzo dużej pojemności,

*drenaże z ograniczeniem do specjalnych rozwiązań (duża średnica, najlepiej ok. 300 mm, perforacja na całym obwodzie) współpracujących ze skrzynkami rozsączającymi.

Stosowanie studni chłonnych wskazane jest ograniczyć do sytuacji, w których nic innego nie da się wprowadzić.

prof. dr hab. inż. Ziemowit Suligowski

1. Projekt zaleceń Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, za: Edel R. „Odwodnienie dróg”, WKŁ Warszawa 2009.

Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij