Przydomowe oczyszczalnie ścieków. Zgodne odprowadzanie.

Inwestor budujący dom, gdy nie ma dostępu do systemu kanalizacji sanitarnej, przede wszystkim powinien sprawdzić, jakie są możliwości zagospodarowania ścieków. W tym celu powinien się udać do odpowiedniego wydziału w urzędzie gminy, który w praktyce reprezentuje organ administracji odpowiedzialny za wydanie decyzji o warunkach zabudowy (wójt, burmistrz, prezydent miasta). W zależności od organizacji gminy jest to wydział architektury, urbanistyki, geodezji albo planowania przestrzennego. W Warszawie jest to dzielnicowa delegatura biura Naczelnego Architekta Miasta. Dla terenów, na których nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP), wydawana jest decyzja o warunkach zabudowy (DWZ, potocznie nazywana wuzetką). Jest to decyzja lokalna, ustalająca warunki zabudowy i określająca m.in. rozwiązanie sposobu zagospodarowania ścieków. Decyzja ta zastąpiła w 2004 r. decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W praktyce dla większości terenów nie ustanowiono planów i organy administracji muszą wydawać decyzje o warunkach zabudowy, co może prowadzić do wydłużania procesu budowlanego. W decyzji o warunkach zabudowy powinien być zapis o odprowadzeniu ścieków do przydomowej oczyszczalni ścieków lub zbiornika bezodpływowego, jeżeli nie ma dostępu do sieci kanalizacyjnej.

W zgodzie z prawem Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków o przepustowości do 7,50 m3/d nie wymaga pozwolenia na budowę i podlega obowiązkowi zgłoszenia budowlanego (art. 29, punkt 1, ustęp 3. oraz art. 30, Ustawa Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 z późniejszymi zmianami). Inwestor składa zgłoszenie we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej (u starosty lub wojewody). W zgłoszeniu należy określić:
* rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych,
* termin ich rozpoczęcia,
* oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
* w zależności od potrzeb, szkice lub rysunki i inne pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami (art. 30 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane). Najczęściej będzie to:
* mapka do celów projektowych z lokalizacją urządzeń (mapkę otrzymamy w wydziale geodezyjnym),
* projekt techniczny urządzeń – mogą to być materiały firmy (np. typowy projekt zaadaptowany do istniejących warunków przez projektanta),
* w przypadku konieczności wykonania zasilającej instalacji elektrycznej (trójfazowej) – projekt podpisany przez uprawnionego elektryka,
* jeśli wymagane – pozwolenie wodnoprawne.
Należy jednak pamiętać, że zgodnie z ustawą Prawo wodne (z 18 lipca 2001 Dz. U. z 2001 r., nr 115, poz. 1229 z późniejszymi zmianami), nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne przy wprowadzeniu do ziemi lub do wód oczyszczonych ścieków stanowiących własność właściciela gruntu, jeżeli ich łączna ilość nie przekracza 5 m3/dobę (tzw. zwykłe korzystanie z wody). W praktyce oznacza to, że jeżeli występują grunty przepuszczalne oraz liczba osób korzystających z oczyszczalni wynosi do ok. 30 (przy założeniu zużycia wody 150 dm3/osobę) nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne. W przypadku występowania gruntów nieprzepuszczalnych, uniemożliwiających wprowadzenie oczyszczonych ścieków do gruntu na terenie inwestora, ścieki mogą być wprowadzone np. do rowu melioracyjnego. Budowa samego wylotu wymaga jednak uzyskania pozwolenia wodnoprawnego (wg Prawa wodnego jest to urządzenie wodne). W opisie przyjętego rozwiązania powinna być informacja o zgodności wyrobu z normą lub aprobatą techniczną IOŚ (Instytut Ochrony Środowiska), potwierdzająca, że rozwiązanie będzie proekologiczne. W opisie urządzeń powinna być informacja o planowanym sposobie usuwania osadów oraz ewentualnie warunki serwisowania. Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia inwestor nie otrzyma żadnego dokumentu (wniosku o uzupełnienie dokumentów lub sprzeciwu). Do rozpoczęcia prac należy przystąpić najpóźniej w ciągu dwóch lat.

Gdy nie ma zgody Co zrobić, jeżeli nie otrzymamy zgody na budowę oczyszczalni? Czasami zdarza się, że inwestor otrzymuje informacje o konieczności budowy zbiornika bezodpływowego, ponieważ w planach przewiduje się budowę sieci sanitarnej. Najczęściej jednak nie wiadomo, za ile lat zostanie ona wybudowana lub jest to bardzo odległy termin (często powyżej 5, 10 lat). Z punktu widzenia Prawa budowlanego oba rozwiązania są równoprawne (oczyszczalnia i zbiornik bezodpływowy), dlatego też przy tak odległych terminach możemy odwołać się od decyzji. Należy wspomnieć, że koszt wywozu ścieków ze zbiornika dla rodziny 4-osobowej wynosi ok. 2400 zł/rok i po 5 latach koszt wynosi 12 000 zł, a po 10 latach 24 000 zł. W takiej sytuacji najbardziej ekonomiczna jest budowa oczyszczalni. Po wybudowaniu sieci kanalizacji sanitarnej powinno nastąpić przełączenie ze zbiornika lub oczyszczalni do sieci kanalizacyjnej. Są przykłady wielu gmin, gdzie budowa przydomowych oczyszczalni jest wspierana przez lokalne budżety oraz wiele instytucji. Dzięki temu likwidowane są stare betonowe zbiorniki „bezodpływowe”, a wspierane proekologiczne rozwiązania. Poniżej przedstawiam instytucje wspierające budowę oczyszczalni:
* urzędy gmin oraz wojewódzkie
* wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej
* Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej * Bank Ochrony Środowiska S.A. (kredyt preferencyjny do wysokości 60% inwestycji)
* Fundacja Wspomagająca Zaopatrzenie Wsi w Wodę (do 50% inwestycji, w tym połowa jest w formie bezzwrotnej dotacji, połowa w formie niskooprocentowanego kredytu)
* Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
* Program PHARE
* Biura programu UNEP/WHO, Oceny Skutków Działań w Środowisku
* ośrodki doradztwa rolniczego

Wybór sposobu oczyszczania ścieków Główne metody oczyszczania ścieków:
* oczyszczalnia ścieków z drenażem rozsączającym (lub alternatywnie studnią chłonną),
* oczyszczalnia ścieków hydrobotaniczna, gruntowo-roślinna,
* oczyszczalnia ścieków z osadem czynnym ,
* oczyszczalnia ścieków ze złożem (zraszanym – niskoobciążone, spłukiwane – wysokoobciążone).

Każda z metod ma, oczywiście, zalety i wady, poniżej postaram się skupić na najbardziej popularnych metodach oczyszczania. Zalety oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym:
* najtańszy sposób oczyszczania ścieków, wykorzystujący naturalny beztlenowy wstępny proces oczyszczania w zbiorniku oraz tlenowe biologiczne doczyszczenie w złożu filtracyjnym (kamień płukany 12-24 lub 16-32 mm),
* stosunkowo wysoki stopień redukcji zanieczyszczeń łatwo rozkładalnych BZT5, zawiesin oraz bakterii coli (> 99%), po przejściu przez złoże filtracyjne i warstwę gruntu 1,5 m,
* bardzo mała ilość prac związanych z eksploatacją (wywóz osadów raz w roku, zaleca się dwa razy w roku płukanie przewodów drenarskich, dawkowanie biopreparatów przy rozruchu i niskich temperaturach). Ograniczenia:
* do rozsączania wymagane są grunty przepuszczalne, odległość do wody gruntowej powinna wynosić minimum 1,5 m, w gruntach nieprzepuszczalnych istnieje możliwość wymiany gruntu i zastosowania filtra piaskowego (większe nakłady inwestycyjne), jednak musimy posiadać inny odbiornik ścieków, np. rów melioracyjny,
* konieczność posiadania odpowiedniego miejsca na ułożenie drenażu i wyłączenie go spod zabudowy,
* rozwiązanie najczęściej stosowane dla małej ilości ścieków ( do 15 osób),
* wymiana złoża filtracyjnego po zakolmatowaniu (do ok. 20 lat),
* przy odprowadzeniu ścieków do wody, np. ciek, jezioro (w gruntach nieprzepuszczalnych) wymagane jest dalsze biologiczne podczyszczenie ścieków z usunięciem biogenów (Nog., P). W Polsce przy odprowadzeniu ścieków do gruntu przy przepływie do 5 m3/d obowiązuje limit minimum 50% redukcji zawiesin ogólnych oraz minimum 90% przy odprowadzeniu ścieków do wód (jezioro lub dopływ). Niektóre konstrukcje osadników mogą zapewnić wysoki stopień redukcji zawiesin.
Przykładowo dla oczyszczalni trzykomorowej Pipelife na odpływie z osadnika wyposażonego w filtr zawartość zanieczyszczeń wynosi średnio 0,86 g i jest ponadpięciokrotnie niższa niż dopuszczalna w Szwecji (maksimum 5 g). Oznacza to, że redukcja zawiesin w badaniu wg PN-EN 12566-1/A1 [2] wynosi ponad 99% i znacznie przekracza obowiązujące w Polsce przepisy.
Zalety oczyszczalni ścieków z osadem czynnym:
* oczyszczalnie oparte na osadzie czynnym, np. reaktory SBR (Sequencing Batch Reactor) zapewniają uzyskanie wysokiego stopnia redukcji zanieczyszczeń w zamkniętych urządzeniach. Oczyszczalnie mogą być wyposażone w urządzenie do chemicznego strącania fosforu,
* mniej wrażliwe na przeciążenia w stosunku do złóż, mniej wrażliwe na temperaturę (w temp. 10°C efektywność oczyszczania na złożach wynosi ok. 60%),
* możliwość oczyszczania dużej ilości ścieków.
Ograniczenia:
* wyższe koszty oczyszczania (zużycie energii, serwis urządzeń i ich wymiana),
* konieczne jest mechaniczne napowietrzanie powierzchniowe lub sprężonym powietrzem,
* specjalistyczny serwis urządzeń mechanicznych i elektrycznych,
* stały dopływ ścieków.
Ścieki przechodzące proces oczyszczania w takich oczyszczalniach mogą być wprowadzane do gruntu poprzez drenaż, studnie chłonne lub bezpośrednio do wody. W ostatnim przypadku redukcja zanieczyszczeń musi być zgodna z rozporządzeniem [1] dla oczyszczalni o RLM od 2000 do 9999. Budowa domu na terenach pozbawionych dostępu do kanalizacji sanitarnej jest sporym wyzwaniem, jednak z pomocą instytucji wspierających działania proekologiczne oraz dzięki dostępnym technologiom i urządzeniom do oczyszczania ścieków, może być znacznie łatwiejsza.
Karol Marzejon
Fot. z archiwum firmy Pipelife. Bibliografia: [1] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dn. 24 lipca 2006 r., w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. nr 137, poz. 984). [2] Instytut SP Sveriges, EN 12566-1/A1.

Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij