O eksploatacji kominów i nasad… Ciąg zapewniony.

Chcąc mówić o bezpiecznej eksploatacji przewodów kominowych, należałoby się najpierw zastanowić nad zagrożeniami, których pośrednią przyczyną mogą być przewody kominowe. Kominy mogą zagrażać ich użytkownikom lub też budynkowi, w którym się znajdują. I tak od niesprawnych (niedrożnych, nieszczelnych) przewodów kominowych, niewłaściwie wykonanych podłączeń może dojść do zagrożenia zdrowia lub życia użytkownika bądź bezpieczeństwa obiektu. Zagrożenia te to pożar, wybuch, zaczadzenie, zatrucie, zawilgocenie czy zagrzybienie obiektu itp. W czasach powstawania i wprowadzania nowoczesnych technologii w budownictwie, zmierzających do ograniczenia strat i kosztów energii cieplnej z jednoczesnym wprowadzaniem nowoczesnych systemów grzewczych – jednym z najważniejszych do rozwiązania problemów staje się zagadnienie bezpiecznego użytkowania budynku, a w tym bezpiecznej eksploatacji przewodów kominowych. Tak więc nowoczesne techniki grzewcze, uszczelnianie mieszkań (hermetyczna stolarka okienna i drzwiowa), a jednocześnie pominięcie wpływu tych systemów na funkcjonowanie grawitacyjnych przewodów kominowych spowodowało w ostatnich latach drastyczny wzrost zagrożeń.
Przyczynia się do tego również niewłaściwe wyprowadzenie wylotów kominów ponad dach czy działanie na wyloty wiatrów skośnych (foenowych). Bezpieczna i ekonomiczna eksploatacja urządzeń grzewczych, a także wentylacji zależna jest od kilku czynników. Najważniejsze z nich to: jakość urządzeń grzewczych wraz z zabezpieczeniami, odpowiednio wykonany projekt, właściwa instalacja odprowadzenia spalin i wentylacja nawiewno-wywiewna, prawidłowa lokalizacja urządzeń, a także prowadzone czynności eksploatacyjno-konserwatorskie. Ustawa „Prawo budowlane” określa jednoznacznie, że „(…) obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający: 1) spełnienie wymagań podstawowych dotyczących: a) bezpieczeństwa konstrukcji, b) bezpieczeństwa pożarowego, c) bezpieczeństwa użytkowania, d) odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, e) ochrony przed hałasem i drganiami, f) oszczędności energii i odpowiedniej izolacyjności cieplnej przegród”.

Wyloty kominów Komin jest konstrukcją stanowiącą integralną część budowli bądź wolno stojącą murowaną, betonową, metalową, inną zawierającą jeden lub więcej pionowych przewodów służących do odprowadzenia z pomieszczenia powietrza czy spalin z urządzenia grzewczego. Wyloty kominów powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość co najmniej: a) 0,6 m od poziomu kalenicy – dla dachów płaskich niezależnie od konstrukcji, o kącie nachylenia połaci 12° o pokryciu łatwo zapalnym; b) 0,3 m od powierzchni dachu oraz w odległości minimum 0,6 m mierzonej w kierunku poziomym od tej powierzchni dla dachów stromych o kącie pochylenia połaci > 12° i pokryciu niepalnym. Wyloty kominów usytuowane obok przeszkody, na dachach wgłębionych, powinny się znajdować co najmniej:
* 0,3 m wyżej górnej krawędzi przeszkody dla kominów usytuowanych w odległości < 1,5 m od tej przeszkody;
* na poziomie górnej krawędzi przeszkody dla kominów usytuowanych w odległości od 1,5 do 3,0 m od tej przeszkody;
* 0,3 m ponad płaszczyzną poprowadzoną pod kątem 12° w dół od poziomu przeszkody do kominów usytuowanych w odległości od 3,0 do 10,0 m od tej przeszkody. W nadbudówkach i mansardach na dachach wyloty kominów powinny znajdować się powyżej nadbudówek z zachowaniem warunków a i b.
W uzasadnionych przypadkach służby ochrony powietrza mogą zażądać podwyższenia kominów w stosunku do wymagań punktów a i b. Podstawowe zadania kominów:
* odprowadzenie spalin z paleniska na zewnątrz;
* dostarczenie powietrza potrzebnego w procesie spalania oraz wymiana zużytego powietrza w pomieszczeniu;
* wytworzenie w pomieszczeniu takiego podciśnienia, aby powietrze napływało do niego w sposób grawitacyjny.

Nasady a ciąg kominowy
Na wielkość ciągu kominowego ma wpływ m.in. klimat, wiatr i jego kierunek, ciśnienie atmosferyczne, napływ powietrza do pomieszczenia itp. Zdarza się, że pomimo wykonania komina zgodnie z wiedzą i sztuką nie działa on właściwie. Dla zaburzeń w pracy kominów wywołanych wiatrami skośnymi oraz zawiewów wywołanych wiatrami odbitymi od wyższej przeszkody należy stosować nasady kominowe, które mają za zadanie poprawić istniejący ciąg kominowy. Na rynku istnieje wiele rodzajów nasad kominowych. Nasada kominowa nie jest urządzeniem, którego zadaniem jest uzyskanie właściwego funkcjonowania przewodów kominowych w każdych warunkach. Stanowi jedynie zabezpieczenie przed działaniem niekorzystnych warunków, zwłaszcza wpływu kierunku i siły wiatru. Nasady spełniają swoje zadanie, jeśli zostały dobrane w sposób właściwy i zainstalowano je na sprawnie działających kominach. Instalowanie nasad na kominach niesprawnych, niedrożnych mija się zatem z celem. Sposób konstruowania kominów, szczególnie wyprowadzania ich wylotów ponad dach, określa norma PN-89/B-10425 „Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania i badania przy odbiorze”. Jest to ważne, ponieważ komin winien zapewniać określony ciąg kominowy. W rozporządzeniu ministra infrastruktury, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 z 2002 r.), czytamy, że: „przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Jest to spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony w PN dla kominów murowanych”, „(…) w budynkach usytuowanych w II i III strefie obciążenia wiatrem należy montować na przewodach dymowych i spalinowych nasady pobudzające ciąg kominowy. Należy je stosować również na innych obszarach, jeżeli wymaga tego położenie budynków i lokalne warunki topograficzne”. Rozróżniamy następujące rodzaje nasad:
* wzmacniające ciąg kominowy (z obrotową głowicą – te w zależności od rodzaju można stosować na przewodach odprowadzających spaliny),
* zabezpieczające komin przed zawiewaniem,
* przedłużające komin powyżej przeszkody (proste typu otwartego),
* zabezpieczające przed wodami opadowymi,
* dławiące ciąg kominowy. Oczywiście, ostatnia nasada budzi i budzić będzie wielokrotne kontrowersje, jako że jej konstruktorzy w odróżnieniu od pozostałych założyli, iż nie tylko nie będzie ona wzmacniać ciąg kominowy, ale w imię iluzorycznych oszczędności opału ograniczać go. Jednym z najważniejszych, moim zdaniem, zaleceń dla konstruktorów i montażystów nasad jest budowanie ich w taki sposób, aby zawsze istniał pozostawiony swobodny dostęp do czyszczenia kominów. Przed podjęciem decyzji o montażu nasady należy przeprowadzić szczegółowe badania instalacji kominowej. Wykażą one, czy przewody kominowe są drożne i szczelne, czy urządzenia podłączono do nich poprawnie. Najważniejsze jest jednak sprawdzenie, czy do pomieszczeń napływa powietrze z zewnątrz (wentylacja nawiewna wymuszona podciśnieniem spowodowanym przez właściwie funkcjonujące przewody wyciągowe). Warto zaznaczyć, że żadna nasada nie zastąpi wentylatora mechanicznego i bez właściwego napływu powietrza do pomieszczeń będzie tylko kosztownym gadżetem zamontowanym na kominie, mogącym stanowić dodatkowe zagrożenie. Dobór nasady

Dobór nasady powinien być poprzedzony badaniami cyrkulacji powietrza w pomieszczeniu. Później należy dokonać konieczne obliczenia, a następnie wybrać rodzaj urządzenia. Niedopuszczalne powinno być montowanie nasad na wszystkich przewodach kominowych obsługujących pomieszczenie bez uprzedniego wykonania właściwej wentylacji nawiewnej. Nie należy również montować tzw. nasad dławiących ciąg kominowy. Na podstawie przeprowadzonych badań i obserwacji w sposób jednoznaczny można określić, że zaburzenia w pracy kominów wywołane wiatrami skośnymi, a więc wymagające nasad, stanowią około 10% zaburzeń, pozostałe w olbrzymiej większości spowodowane są wadami kominów, nieszczelnościami oraz niewłaściwą cyrkulacją powietrza w pomieszczeniu (wentylacją nawiewno-wywiewną) – w tych przypadkach nasady są bezużyteczne. Poniżej kilka wskazówek pomocnych podczas doboru nasad: * średnica nasady nie może być mniejsza od średnicy pola przekroju komina,
* kształt nasady powinien być taki sam, jak kształt przewodu komina – zmiana kształtu wymaga zastosowania przejścia redukcyjnego,
* nie można montować jednej nasady nad kominem, z różnymi wylotami przewodów: spalinowym, wentylacyjnym czy dymowym – grozi to cofaniem się dymu lub spalin do domu przez kanał wentylacyjny,
* należy nasadę odpowiednio dostosować do funkcji przewodu,
* stalowe kominy spalinowe powinny być izolowane – nasada na kominach nieizolowanych może spowodować powstanie korka zimnego gazu, który blokuje ciąg,
* nie warto montować nasad z aluminium lub blachy cynkowej na kominach spalinowych lub dymowych, szybciej wtedy bowiem korodują.
Jan Budzynowski
Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij