ABC odprowadzania spalin. Kominowe podstawy (1)

Wybudowanie pierwszych kominów wiązało się z przyjęciem kilku kluczowych zasad i technik budowy kominów, które zapewnić miały ich odpowiednią wytrzymałość mechaniczną (aby nie uległy uszkodzeniu podczas użytkowania), dużą wytrzymałość na gorące dymy odprowadzane z palenisk oraz ogień, a także odpowiednio duży przekrój umożliwiający swobodny przepływ produktów spalania na zewnątrz budynku.
Podstawową funkcją kominów jest nadal prawidłowe odprowadzanie spalin i dymów z eksploatowanych urządzeń grzewczych (dla zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców kominy powinny zapewniać odpowiednią szczelność i być wykonane z materiałów odpornych termicznie, aby nie były przyczyną powstawania pożarów). Do dziś także kominy muszą być budowane solidnie z odpowiednich materiałów i spełniać zasady dobrej praktyki inżynierskiej oraz właściwej techniki budowlanej – te priorytety dobrze ilustrują kominy stawiane w średniowiecznych miastach – fot. 1 i fot. 2.

Ze względu na funkcję jaką pełnią, współcześnie budowane kominy możemy podzielić na:
• dymowe – służą do odprowadzenia spalin od palenisk opalanych paliwem stałym (spaliny zawierają, poza tlenkami gazowymi, również pyły i sadzę oraz parę wodną),
• spalinowe – służą do odprowadzenia spalin z palenisk gazowych i opalanych paliwem płynnym,
• kominy wentylacyjne – nawiewne wyciągowe; służą do dostarczania powietrza koniecznego w procesie spalania oraz wymiany zużytego powietrza w pomieszczeniu.
Ze względu na konstrukcję obudowy kominy możemy podzielić na:
• kominy jednowarstwowe – są to kominy, których ściana przewodu spalinowego wykonana jest z jednorodnego materiału, np. kominy murowane, szamotowe, stalowe, itp.,
• kominy wielowarstwowe – w których ściana komina składa się z kilku warstw – tu m.in. kominy betonowe jako warstwa nośna z izolacją termiczną i okładziną wewnętrzną odporną na destruktywne działanie spalin czy kominy ze stali stopowej kwasoodpornej w otulinie termoizolacyjnej w płaszczu osłonowym (do kominów wielowarstwowych należy również zaliczyć najnowocześniejsze konstrukcje, w tym współosiowe systemy powietrzno-spalinowe typu SPS, w których przewód wewnętrzny odprowadza spaliny, a przewód zewnętrzny dostarcza powietrze niezbędne do spalania),
• kominy wewnętrzne – przewody kominowe różnego przeznaczenia grupowane w jedną konstrukcję kominową, prowadzone wewnątrz budynku jako samodzielna konstrukcja nośna niezwiązana z budynkiem lub też związana ze ścianą nośną i prowadzona jako ściana kominowa,
• kominy zewnętrzne – kominy prowadzone na zewnątrz budynku. Mogą być konstrukcyjnie powiązane z budynkiem lub też nie (kominy szczególnego rodzaju z własną konstrukcją nośną),
• kominy wolnostojące – to pewien rodzaj kominów stanowiących oddzielną konstrukcję budowlaną, spełniający wymagania stawiane samodzielnym budowlom o określonym przeznaczeniu.
Klasyfikacje kominów i podstawowe wymagania techniczne dla kominów i systemów kominowych określa Polska Norma PN-EN 1443: 2005 „Kominy. Wymagania ogólne”.
Do podstawowych zadań instalacji kominowych należy:
• odprowadzenie spalin z palenisk urządzeń grzewczych na zewnątrz budynku do atmosfery (kominy dymowe, spalinowe),
• dostarczenie powietrza potrzebnego w procesie spalania oraz wymiana zużytego powietrza (kominy wentylacyjne).
Uwaga! Aby zapewnić prawidłowe działanie palenisk, komin powinien zapewniać minimalny ciąg kominowy określony przez producenta urządzenia grzewczego. Dla urządzeń grzewczych z otwartą komorą spalania kominy należy dobierać w sposób zapewniający podciśnienie w kominie w przedziale 1-15 Pa w trakcie pracy urządzenia. Z tego względu ważnym elementem w konstruowaniu kominów jest wyznaczenie efektywnej długości komina w zależności od rodzaju urządzenia grzewczego i konstrukcji budynku lub budowli. Ma to zasadniczy wpływ na prawidłowość ciągu kominowego w trakcie eksploatacji urządzeń grzewczych.
W średniowieczu rozpoczęto budowę kominów z cegły wypalanej. Takie konstrukcje kominów przetrwały do początków XX wieku, tzn. do końca epoki paliw stałych (drewna, węgla, torfu). Istotny wpływ na rozwój techniki kominowej miała szeroka eksploatacja paliw gazowych, w tym gazów syntetycznych (gaz miejski i gaz generatorowy), a także – w połowie XX wieku – powszechne wprowadzenie paliw węglowodorowych (gazu ziemnego i oleju opałowego). To spowodowało, że w technice kominowej wprowadzono istotne zmiany konstrukcyjno-materiałowe służące zapewnieniu bezpieczeństwa użytkowania.
W następnym odcinku omówione zostaną nowoczesne rozwiązania kominów i wkładów kominowych.
Zbigniew A. Tałach

Fot. 1. Zespół kominów w średniowiecznym budynku z przełomu XIV-XV wieku.
Fot. 2. Przykład kominów w budynkach średniowiecznej Wenecji.

Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij