ABC instalacji wodociągowych. Korozja w sieci

Do niedawna najpowszechniej stosowanymi materiałami do budowy instalacji i sieci zewnętrznych była stal ocynkowana i żeliwo.
Wg polskiej normy (PN-EN ISO 8044 Korozja metali i stopów. Podstawowe definicje), korozyjność wody wodociągowej to zdolność wody do powodowania korozji materiałów, z jakimi styka się ona w sieciach i instalacjach wodociągowych. Korozja w wodzie wodociągowej jest to oddziaływanie fizykochemiczne pomiędzy materiałem i wodą wodociągową, w wyniku którego powstają zmiany we właściwościach materiału, które mogą prowadzić do znacznego pogorszenia funkcji wyrobu wykonanego z tego materiału, także samej wody (wtórne zanieczyszczenia) czy też całego układu technicznego, jaki stanowi sieć czy instalacja wodociągowa. W myśl tych definicji – w
kraju powinny być podjęte działania mające na celu zabezpieczenie interesów odbiorców wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Problem sprowadza się do stosowania takich materiałów do budowy sieci zewnętrznych i wewnętrznych, aby nie ulegały one korozji   kość wody przeznaczonej do spożycia
przez ludzi, nie doprowadzając do jej wtórnego zanieczyszczenia nie tylko w wyniku przedostania się do wody produktów korozji rur i urządzeń z nimi współpracujących, ale także tworzenia się biofilmów na skorodowanych wewnętrznych powierzchniach rurociągów. Opisując zjawisko korozji materiałów instalacyjnych w wodzie wodociągowej,
należy mieć na względzie niżej wymienione zasady.
● Procesy korozyjne, na które bezpośredni wpływ ma jakość wody, odnoszą się do następujących materiałów sieci i instalacji wodociągowej:
– stal (z powłoką cementową), stal ocynkowana, żeliwo (z powłoką cementową), stal odporna na korozję, miedź;
– tworzywa sztuczne również korodują (czy też starzeją się) według innych mechanizmów niż metale; w trakcie korozji tworzyw sztucznych nie zachodzą reakcje elektrochemiczne lecz fizykochemiczne; niebagatelną rolę odgrywa tu promieniowanie UV.
● Specyfika korozji każdego z ww. materiałów jest inna, a w obrębie tego samego materiału należy ustalić, jakie jest ryzyko korozji w odniesieniu do wszystkich rodzajów korozji, które może spowodować woda wodociągowa – biorąc pod uwagę pogorszenie się funkcji wyrobu (przewody, urządzenia) wykonanego z tego materiału bądź spowodowanie wtórnego zanieczyszczenia przepływającej wody.
● Informacje dotyczące zagrożeń korozyjnych, jakim podlegają poszczególne metale w kontakcie z wodą, podają odpowiednie normy krajów UE, a obecnie również
projekt normy europejskiej, która przedstawia ryzyko korozji metali w systemach przewodzących wodę, uwzględniając występowanie różnych rodzajów korozji:
– korozji równomiernej,
– korozji erozyjnej,
– korozji lokalnej:
a) wżerowej,
b) szczelinowej,
c) selektywnej,
d) międzykrystalicznej,
e) naprężeniowej,
f) zmęczeniowej,
g) bimetalicznej.
Normy te podają również, jakiego rodzaju korozji należy się spodziewać dla danego materiału w kontakcie z wodą o określonym składzie i jakie czynniki (jakość wody, własności materiału, warunki przepływu, okresy stagnacji, temperatura, warunki wykonania instalacji) stymulują określony rodzaj korozji.
Po dokonaniu szczegółowej analizy czynników intensyfikujących wszystkie rodzaje korozji danego materiału, określa się graniczne wartości wskaźników jakości wody, przy których występuje zagrożenie korozją dla każdego z materiałów stosowanych do budowy instalacji lub sieci. Wartości te podają odpowiednie normy.
Określenie korozyjności wody wodociągowej polega więc na wyznaczeniu odpowiednich składników parametrów wody, koniecznych do wyliczenia wskaźników
korozyjności, które odnoszą się do przyjętych, wg normy, kryteriów korozyjności (odrębnych dla każdego materiału) wyzna –
czających granicę, powyżej której prawdopodobieństwo występowania korozji jest zwiększone. Na tej podstawie podejmuje się decyzje o zaleceniu stosowania (bądź
nie) danego materiału, a tym samym wyrobu w sieciach i instalacjach wodociągowych. Jednocześnie dostawca wody, projektant, inwestor, wykonawca czy zarządca
budynku ma pewność, iż zastosował odpowiednie materiały do wykonania sieci czy  instalacji, a woda zasilająca sieć czy instala –
cję nie wykazuje agresywności korozyjnej w stosunku do tych materiałów. Szkody, jakie wynikają z powyższych zasad, są trudne do oszacowania. Ograniczając się jedynie do strat materialnych, można je ocenić w kraju na kilkadziesiąt miliardów złotych rocznie – są to straty wynikające z przedwczesnych wymian instalacji.
Wszystkim uczestnikom procesu budowlanego przypomnieć należy również, iż zgodnie z Prawem budowlanym do ich podstawowych obowiązków należy przestrzeganie przepisów, Polskich Norm oraz zasad wiedzy technicznej. Należy zwrócić uwagę, że składy fizykochemiczne wód wodociągowych ulegają
zmianie, szczególnie w zakresie pH. Dlatego przystępując do projektowania i wykonywania instalacji, należy każdorazowo zaktualizować skład wody i, jeżeli zachodzi konieczność, skorygować w oparciu o przedstawione w opracowaniu kryteria przydatności poszczególnych materiałów do wykonania instalacji, konieczność stosowania ewentualnej ochrony antykorozyjnej. Aktualne analizy fizykochemiczne wody można uzyskać w Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji w danym mieście. Można również zwrócić się do Ośrodka Informacji Technika Instalacyjna w Budownictwie w Warszawie.
(AS)

Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij