Oszczędność wody w instalacjach mieszkaniowych. Bateria jak skarbonka.

Racjonalna gospodarka wodna w mieszkaniach może przynieść ogromne oszczędności zużycia wody, a także – w przypadku wody ciepłej – energii potrzebnej do jej przygotowania. Przygotowanie wody ciepłej jest bowiem, zaraz po centralnym ogrzewaniu, drugą potrzebą co do wielkości zużywanej energii. Stąd też rzeczą niezwykle ważną jest świadomość i wiedza, jak w optymalny sposób korzystać z instalacji wody.
Wielkość zużycia ciepłej wody użytkowej w budownictwie mieszkaniowym zależy od kilku czynników, m. in. od:
* wyposażenia technicznego mieszkań, tj. armatury czerpalnej, opomiarowania,
* pory roku,
* ilości domowników i ich wieku. W przypadku określania zużycia wody zimniej i ciepłej, a także wielkości energii potrzebnej do przygotowania wody ciepłej, niezbędna jest wiedza o temperaturach wody pobieranej z instalacji wody zimniej i wody ciepłej. Do kąpieli optymalna temperatura wody zmieszanej, wypływającej z wylewki baterii czerpalnej, wynosi około 38°C. Aby uzyskać wodę o tej temperaturze, należy zmieszać w pewnym stosunku wodę z instalacji wody zimnej z wodą ciepłą, która jest rozprowadzana przewodami instalacji wody ciepłej. Zmieszanie tych dwóch rodzajów wody umożliwiają baterie czerpalne o różnych konstrukcjach. Orientacyjnie ilości wody zimnej i ciepłej, zużywanej na zaspokojenie wymienionych potrzeb, zestawiono w tabeli 1. Całkowite zużycie wody w granicach 100-150 dm3 (M x d) można przyjąć dla mieszkań o wysokim standardzie wyposażenia w armaturę czerpalną i urządzenia techniczne, a więc tam, gdzie zastosowano racjonalizację zużycia wody. W wielkości dobowego zużycia wody można wyróżnić zużycie racjonalne (niezbędne) oraz straty wody. Pod pojęciem racjonalnego zużycia wody rozumie się taką ilość wody, która w pełni zaspokaja wszystkie potrzeby człowieka. Straty powstają w wyniku przecieków wody oraz jej marnotrawstwa. Źródłem marnotrawstwa wody może być również niedostateczne wyposażenie sanitarne mieszkań. I tak, np. brak umywalki w łazience powoduje konieczność mycia rąk pod baterią wannową (bateria o dużej wydajności!).W czasie 30 s mycia rąk pod baterią umywalkową z perlatorem zużywa się od 3 do 4 dm3 wody, natomiast w tym samym czasie i dla tej samej czynności z użyciem baterii wannowej zużyje się od 8 do 10 dm3 wody! Zużycie ciepłej wody użytkowej w przeciętnym gospodarstwie domowym uległo w ostatnich latach znacznemu zmniejszeniu. Spowodowało to głównie powszechne stosowanie wodomierzy mieszkaniowych, które wymuszają racjonalne gospodarowanie wodą. Analizy zużycia wody w mieszkaniach wyposażonych w wodomierze wykazały, iż ilość zużywanej wody zmniejsza się średnio od 10 do nawet 35%, a opłaty od 20 do 50%. Sposoby oszczędzania wody i energii w bateriach czerpalnych można ogólnie podzielić na te, które umożliwiają zmniejszenie wypływu wody z baterii oraz te, które wpływają na skrócenie czasu korzystania z baterii.

Perlatory Zasada działania perlatora polega na wytworzeniu mieszaniny wodno-powietrznej, w baterii czerpalnej, która zmniejsza udział wody w wypływającym strumieniu z wylewki. Perlator powoduje znaczne zmniejszenie przepływu wody, a w rezultacie zmniejszają się wahania ciśnienia w instalacji wodociągowej oraz znacznie zmniejsza się zużycie wody. Zastosowanie perlatora ogranicza marnotrawstwo wody, natomiast użycie regulatora wydatku może prawie całkowicie je wyeliminować.

Ograniczniki wypływu
Ograniczniki wypływu mogą pełnić podwójną funkcje w baterii czerpalnej:
* wstępnie ograniczają strumień wypływającej wody do 60% jego maksymalnego wypływu,
* wstępnie ograniczają wypływ wody ciepłej do takiej ilości, aby woda zmieszana, wypływająca z wylewki, miała temperaturę około 37°C, czyli taką, która jest najczęściej używana. W bateriach z ogranicznikami wypływu można szybko ustawić żądaną temperaturę wody bez konieczności jej wcześniejszego sprawdzania.
Ten prosty mechanizm umożliwia skrócenie czasu wypływu wody z baterii czerpalnej bez ograniczania potrzeb higienicznych użytkownika.

Baterie uchwytowe Zamiana baterii dwuuchwytowej na jednouchwytową umożliwia zmniejszenie przepływu wody o 25%. Wynika to z faktu, że w baterii jednouchwytowej szybciej można ustawić żądaną temperaturę wypływającej wody. Konstrukcja mieszacza baterii jednouchwytowej umożliwia utrzymywanie przez cały czas takiej samej pozycji mieszania wody zimnej i ciepłej – w tradycyjnej baterii dwuuchwytowej temperatura wody zmieszanej może się wahać w zależności od konstrukcji i stopnia zużycia głowic w zaworach wody zimnej i ciepłej.

Baterie termostatyczne Baterie termostatyczne utrzymują temperaturę wypływającej wody niezależnie od zmian temperatury i ciśnienia wody zasilającej baterie. Najczęściej stosowane są jako baterie wannowe i prysznicowe.
Zasada działania tych baterii umożliwia skrócenie do minimum czasu nieużytecznego, tzn. czasu potrzebnego na ustawianie właściwej temperatury wody w trakcie trwania kąpieli. W tabeli 2 zamieszczono porównanie zużycia wody na pojedynczą kąpiel pod prysznicem na podstawie danych zachodnioeuropejskich dla różnych typów baterii czerpalnych.

Baterie bezdotykowe Baterie bezdotykowe wyposażone są w sensory, które automatycznie sterują włączaniem i wyłączaniem wypływu wody. Działanie i konstrukcja baterii eliminują do minimum wpływ nawyków użytkownika na zużycie wody (np. otwarty wypływ podczas mydlenia rąk lub mycia zębów). Wypływ następuje w momencie zbliżenia dłoni do baterii i automatycznie ustaje po ich odsunięciu. Wielkość przepływu i temperaturę wody można ustawić raz, bez konieczności każdorazowego regulowania podczas korzystania z baterii. Regulatory przepływu, które są zainstalowane w bateriach bezdotykowych, zapewniają wypływy zawsze takiej samej ilości wody, niezależnie od ciśnienia wody zasilającej baterię, tj. około 6 dm3/min. Przy uwzględnieniu zastosowania regulatorów przepływu oraz skrócenia czasów trwania poszczególnych operacji podczas korzystania z baterii umywalkowych, można oszacować, że baterie bezdotykowe mogą oszczędzić do 50% wody w porównaniu z bateriami dwuuchwytowymi. W przypadku baterii prysznicowych wymiana baterii dwuuchwytowej na bezdotykową umożliwia do 60% oszczędności zużywanej wody. W tabeli 3 przedstawiono rodzaje baterii czerpalnych i zalecanych urządzeń do poboru wody nadającej się do różnych celów. Poszczególne konstrukcje urządzeń wymieniono w kolejności od najbardziej do najmniej oszczędnych. Warto zatem inwestować w modernizację starszych instalacji c.w.u., a nowe projektować w oparciu o najnowsze technologie tak, aby w przyszłości generować oszczędności wody, energii oraz pieniędzy zarówno w skali lokalnej, jak i globalnej.
Jarosław Czapliński
Literatura: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo Budowlane. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. PN-71 B-10420 Urządzenia ciepłej wody w budynkach. Modernizacja systemu zasilania w ciepło budynków mieszkalnych – dr inż. A. Wiszniewski. EN 15316-3:2007 Heating systems in building, Part 1, 2, 3.
Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij