Pomieszczenia wodoodporne. Klej do sauny.

Pierwotnie pomieszczenie to było osobnym budynkiem (tak często jest dzisiaj w krajach skandynawskich), w którym temperatura była podnoszona poprzez nagrzewanie kamieni piecem na drewno. Rozgrzane kamienie skrapiano wodą, zwiększając tym samym wilgotność.
Obecnie możemy wyróżnić kilka rodzajów kąpieli w saunie:
* suche – temperatura wynosi ok. 100˚C, a wilgotność powietrza ok. 10%,
* mokre – temperatura wynosi ok. 70-90˚C, a wilgotność waha się od 20 do 40%,
* parowo-ziołowe – temperatura ok. 45-65˚C, wilgotność waha się od 45 do 65%.
Jak widać z powyższego, suma temperatury w stopniach C i wilgotności w % najlepiej powinna wynosić 110. Są wtedy optymalne warunki do zażywania kąpieli parowo-termicznej. Ale nie tylko piec jest czynnikiem grzewczym oddziaływującym na ciało, dostępne są także sauny na promieniowanie podczerwone tzw. sauny infrared. Najważniejsze czynniki decydujące o bezawaryjnym działaniu tego miejsca relaksu to odpowiedni piec, wentylacja, jakość i rodzaj drewna, odpowiednia izolacja termiczna oraz inne materiały, np.: klej i pytki ceramiczne (w niektórych przypadkach). O szybkości nagrzewania będzie decydować odpowiedni dobór pieca do kubatury sauny oraz grubość termoizolacji (mówi się, że powinna wynosić 45-100 mm). Grubość termoizolacji będzie decydować o oporze cieplnym, a więc im większa tym lepiej. Większa warstwa izolacji to mniejsze koszty. Stosuje się tu wyłącznie wełnę mineralną: skalną lub szklaną, ze względu na jej niepalność. Styropian klasyfikuje się jako nierozprzestrzeniający ognia – topi się pod wpływem bardzo wysokiej temperatury, co go dyskwalifikuje jako zastosowanie w pomieszczeniach, gdzie przewiduje się wysokie temperatury powietrza. Zajmijmy się jednak tymi innymi materiałami, czyli chemią budowlaną i płytkami. Jeśli myślimy o saunie, to widzimy pomieszczenie wyłożone drewnem, nie widać płytek, kleju, fugi czy jakichś innych materiałów chemii budowlanej. Tak często jest, ale pod warunkiem, że decydujemy się na saunę zajmującą całe pomieszczenie, czy też jest wykonana w osobnym budynku. Często jednak kabiny saunowe montuje się w istniejącym pomieszczeniu, w którym jest już okładzina ceramiczna. Stąd odpowiedni dobór materiałów chemii budowlanej do specyficznych warunków użytkowania: wysoka temperatura oraz wilgotność powietrza. Odpowiednia izolacja przeciwwodna Oprócz kabiny sauny w takim pomieszczeniu często jest prysznic, może wanna z hydromasażem, a więc duże ilości wody i pary wodnej. Nie wszystkie materiały są wodoodporne (np. wylewki anhydrytowe), stąd potrzeba izolacji. Izolację umieszcza się na podłożu przed przyklejeniem płytek. Płytki choć często nienasiąkliwe układane są tak, aby była między nimi spoina, która kompensuje naprężenia od rozszerzalności termicznej. Spoiny najczęściej wypełnia się zaprawami cementowymi, które mają pewną nasiąkliwość i mogą przepuszczać wodę do jastrychu, tynku czy też do materiałów konstrukcyjnych budynku, dlatego bardzo istotna jest izolacja. Podstawowym preparatem izolacyjnym, stosowanym wewnątrz pomieszczeń, jest płynna folia. Aby uzyskać właściwe zaizolowanie podłoża, wymagane jest wykonanie powłoki co najmniej dwuwarstwowej, o łącznej grubości 1-1,5 mm. Folii w płynie, jak i innych zapraw wodochronnych, nigdy nie nanosi się jednowarstwowo! Jedna warstwa nie zapewni wystarczającej ochrony przeciwwilgociowej. Innymi materiałami do wykonywania izolacji wewnątrz pomieszczeń są specjalistyczne zaprawy cementowo-polimerowe, zwykle stosowane na tarasach, balkonach, podziemnych częściach budynków oraz w basenach. Przy ich stosowaniu należy zwrócić szczególną uwagę na odpowiednio długie przerwy między kolejnymi nakładanymi warstwami. Bardzo ważna jest też odpowiednia grubość izolacji polimerowo-cementowej. Zwykle przyjmuje się ją ok. 2-3 mm (w dwóch lub trzech warstwach).

Zaprawy cementowo-polimerowe, choć posiadają bardzo wysoką wodoodporność, wewnątrz pomieszczeń nie są popularne ze względu na to, że ich przygotowanie zajmuje więcej czasu w przeciwieństwie do gotowej do użycia folii w płynie. Jednakże do basenów, do pomieszczeń, gdzie wytwarza się bardzo dużo pary wodnej, lepiej zastosować zaprawy polimerowo-cementowe, szczególnie dwuskładnikowe o bardzo wysokiej elastyczności oraz odporności termicznej. Odporność termiczna tychże zapraw też jest bardzo ważna. W saunie temperatura powietrza jest przecież bardzo wysoka, sięga 100˚C, a zaprawy polimerowo-cementowe lepiej znoszą wysokie temperatury niż folie w płynie. Odpowiedni klej do płytek Do miejsc, gdzie jest wykonana izolacja podpłytkowa poleca się zwykle kleje klasy C2 wg normy PN-EN 12004:2008 (przyczepność >1,0MPa w każdych warunkach użytkowania: w stanie powietrzno-suchym, po przejściu przez komorę z wysoką temperaturą, po badaniu mrozowym i zanurzeniu w wodzie). Zaprawy takie charakteryzują się dużą uniwersalnością, przeznaczone są zwykle do przyklejania wszystkich rodzajów płytek ceramicznych ściennych i podłogowych (glazury, terakoty, klinkieru, gresu, także wielkoformatowych) zarówno do podłoży sztywnych, jak i podatnych lub odkształcalnych. Gresy, które stanowią większość używanych obecnie płytek podłogowych, wymagają zapraw elastycznych. Zwykłe, podstawowe, a tym samym sztywne zaprawy bardzo często odspajają się w czasie eksploatacji od płytki.
Do przyklejenia płytek z kamienia naturalnego wymagane są specjalne zaprawy, najlepiej białe z dodatkiem trasu lub innych środków wiążących niezwiązane związki wapna z zaprawy. Taki skład zapraw do kamienia przeciwdziała powstawaniu wykwitów solnych oraz przebarwień. Warto też sprawdzić specjalne właściwości zaprawy. Na pewno duże amplitudy temperatur przeniosą kleje odkształcalne, np. S1 (odkształcenie od 2,5 do 5 mm) lub wysoce odkształcalne S2 (odkształcenie >5 mm). Należy pamiętać, że producent nie ma obowiązku oznakowania w ten sposób kleju i warto zapoznać się ze szczegółowym zastosowaniem danego wyrobu. Oprócz odpowiedniego kleju nie należy zapominać o podstawowych zasadach wykonawczych. Klej powinien pokrywać w 100% spodnią stronę płytki, dlatego oprócz naniesienia go na podłoże, należy przesmarować cienką warstwą spodnią stronę płytki. Niedopuszczalnym jest przyklejanie płytek „na placki”. Odpowiednia fuga Fugi, znajdujące się na rynku, możemy podzielić ze względu na rodzaj czynnika wiążącego, a więc cementowe i te na bazie żywic reaktywnych (epoksydowe). Tak też dzieli je norma PN-EN 13888.

Najbardziej popularne są fugi cementowe, mniej epoksydowe (ze względu na wysoką cenę i trudniejszą pracę). Fugi epoksydowe mają jednak kilka cech na które warto zwrócić uwagę: są łatwe w utrzymaniu czystości (nienasiąkliwe i gładkie), odporne na niektóre chemikalia (właściwie wszystkie znajdujące się w gospodarstwie domowym), o wytrzymałościach mechanicznych kilkukrotnie przewyższających fugi produkowane na bazie cementu, jednakże w rękach niewprawnego fachowca staną się narzędziem zniszczenia wymarzonych płytek (fugi te wiążą poprzez reakcję chemiczną, przez co niezmyte w odpowiednim czasie, zwiążą na płytce, a usunięcie ich może stać się niemożliwe). Fugi epoksydowe często wykorzystuje się w kompleksach basenowych, czyli w miejscach, gdzie występuje częste mechaniczne oddziaływanie wody (falowanie) oraz zmywanie detergentami. Na półkach sklepowych oraz wśród wykonawców królują jednak fugi cementowe. Te możemy podzielić ze względu na szerokość możliwej do uzyskania spoiny, a więc wąskie i szerokie. W ofercie różnych firm znajdują się także wyroby uniwersalne. Fugi wąskie mają bardzo drobne ziarno, można uzyskać z nich spoinę bardzo gładką. Fugi szerokie posiadają w swoim składzie grubsze ziarno, nie uzyskamy z nich fug bardzo gładkich, ale przy nieznacznym wysiłku efekt jest zadowalający. Najczęściej jednak stosuje się spoiny uniwersalne – można powiedzieć pośrednie między wąską a szeroką. Wśród fug możemy wyróżnić wyroby o specjalnych właściwościach, np. upłynnione, szybkowiążące lub do ukierunkowanych zastosowań. Norma PN-EN 13888 dzieli fugi cementowe trochę inaczej. Są to wyroby o podstawowych wymaganiach: CG1 i o podwyższonych parametrach z wymaganiami dodatkowymi: CG2 (o wysokiej odporności na ścieranie – oznakowane symbolem Ar, zmniejszonej absorpcji wody – oznakowane symbolem W).

Zwróćmy jednak uwagę na specjalne właściwości fugi, które pomogą nam w utrzymaniu sterylnej czystości, np. odporność na działanie mikroorganizmów: glonów, grzybów pleśniowych itp. poprzez specjalne dodatki bicydów lub na bazie nanotechnologii, np. nanosrebro. Ostatni wybór to płytki. Te przede wszystkim powinny być antypoślizgowe, co stanowi o bezpieczeństwie użytkowania. Bardzo ważna jest też klasa ścieralności oznakowana symbolem PEI od wartości 0 do V – im wyższa, tym lepsza. Pamiętajmy też, że płytki gresowe o polerowanej powierzchni mają mniejszą twardość (spada ona do 3 w skali Mosha) niż inne gresy, co oznacza, że odporność na zarysowania płytek ceramicznych o powierzchni polerowanej jest bardzo mała i podczas użytkowania i nieuniknionego zabrudzenia w miejscach bardziej uczęszczanych nastąpi zmatowienie powierzchni Sauna to specyficzne miejsce. Wymaga odpowiednich rozwiązań i umiejętności w projektowaniu i wykonaniu.
Bartosz Polaczyk
Fot. 1. Smarowanie spodniej strony płytki gresowej białym, elastycznym klejem. Fot. 2. Układ warstw: izolacja polimerowo cementowa, biały klej, płytka.
Zobacz artykuł w wersji pdf pdfpdf

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij