Konstrukcja złączki oparta jest w każdym z trzech przypadków na tym samym korpusie, natomiast materiał uszczelnienia jest dla każdego rozwiązania inny i odpowiedni dla krańcowych parametrów pracy lub, w przypadku złączek gazowych, również rodzaju czynnika. Każdy typ złączek posiada cechowanie na korpusie ułatwiające „odczytanie” przeznaczenia złączki, a dodatkowym elementem ułatwiającym identyfikację określonego typu złączki jest kolor o-ringu.

W przypadku dwóch pierwszych typów złączek można rozważać możliwość zastosowania złączki solarnej zamiast złączki do instalacji c.o., bo część zakresu parametrów pracy instalacji solarnej pokrywa się z zakresem parametrów pracy instalacji grzewczej. Dodatkowo mamy do czynienia z tym samym medium, czyli nie mamy destrukcyjnego działania czynnika grzewczego na materiał uszczelnienia. Ale gdybyśmy mieli do czynienia z instalacją c.w.u., to takiej zamiany nie można już zastosować, gdyż złączki solarne (z racji swojego podstawowego przeznaczenia) nie posiadają atestu higienicznego zezwalającego na stosowanie w instalacjach wody użytkowej.

Oczywiście, im wyższe, bardziej restrykcyjne parametry pracy, tym materiał stosowany do wykonania uszczelnienia (o-ringu) musi odpowiadać wyższym wymaganiom. To natomiast ma bezpośrednie przełożenie na cenę materiału, z którego jest wykonany. W związku z tym producenci mogą zadawać sobie pytanie, czy rynek jest gotowy na stosowanie droższego materiału, np. dla złączek do instalacji c.o., po to, by w razie potrzeby móc zastosować je np. do wykonania instalacji solarnej? Moim zdaniem chyba jeszcze nie, tym bardziej że ilość wykonywanych obecnie instalacji grzewczych i wody użytkowej jest wielokrotnie wyższa niż instalacji solarnych.

Artur Grabowski, Comap

Sprawa o-ringów używanych jako uszczelnienie połączeń w systemach zaciskowych, z pozoru nie jest taka prosta. Najprościej rzecz ujmując:

* nie można  mówić o lepszych (droższych) wersjach czy tańszych – rozumiem gorszych.

* Każda złączka do systemu zaciskowego powinna mieć o-ring: nie gorszy, nie tańszy, tylko odpowiedni.

Przykładowo, żółte o-ringi mają zastosowanie do instalacji gazowych, a nie do np. grzewczych, ponieważ wykonane są z mieszanki kauczuku akrylonitrowego, tzw. HNBR w kolorze żółtym,  którego odporność na gorącą wodę jest ograniczona i  spada drastycznie wraz ze wzrostem jej temperatury. Dlatego do instalacji c.w.u. czy c.o. stosujemy o-ring z elastomeru na bazie kauczuku etylowo-propylenowego – popularny czarny EPDM. Ma on znacznie lepsze właściwości w środowisku wody i pary wodnej.

Nie sprawdza się on jednak powyżej temperatury 130oC oraz w środowisku kwasów i olejów  (np. instalacje sprężonego powietrza zawierają olej). W takich warunkach radzi sobie świetnie o-ring z FPM  (kauczuk fluorowy), który nie traci swych właściwości nawet w 250oC i jest z powodzeniem stosowany w instalacjach solarnych i  przemysłowych.

Co do koloru o-ringów w złączkach gazowych – myślę, że nie jest to sprawa tak istotna jak  prawidłowe i widoczne oznakowanie złączki na zewnątrz. Złączka taka bowiem, już po zaciśnięciu, będzie nas informować, gdzie w budynku przebiega instalacja gazowa. Pozwoli odróżnić ją np. od instalacji c.o. wykonanej w tej samej technice zaciskowej.

Jarosław Czapliński, SANHA Polska Sp. z o.o.

Dla profesjonalistów nie ma uniwersalnych rozwiązań. Stosowanie „lepszych o-ringów“ jest praktycznie niemożliwe, gdyż uszczelki muszą być dostosowane do rodzaju instalacji, w której mają pracować. Elementy instalacji powinny posiadać, w zależności od zastosowania, odpowiednie certyfikaty.

Żółte uszczelki HNBR są przeznaczone dla instalacji gazowych (argon, azot, gaz ziemny, propan-butan, sprężone powietrze) i zostały one sprawdzone dla ciśnienia do 16 barów oraz temperatury 70ºC. Nigdy nie zostały one przebadane na oddziaływanie związków chemicznych występujących w wodzie pitnej i zładzie c.o.

Uszczelki FKM spełniają najlepsze wymogi pod względem wytrzymałości temperatury pracy 140ºC i ciśnienia 16 barów. Mogłyby być one zastosowane zamiast EPDM w instalacjach grzewczych i chłodniczych, lecz zarówno o-ring, jak i złączka z FKM są dużo droższe. Ponadto uszczelek HNBR i FKM nie można zastosować w instalacjach wody pitnej, gdyż nie posiadają atestów higienicznych. Wymiana o-ringów pomiędzy kształtkami różnych producentów jest ryzykowna ze względu na inne tolerancje i uznanie ewentualnych reklamacji.

Wspólny kolor dla uszczelek FKM jest niemożliwy. Zwłaszcza w przypadku instalacji solarnych, pracujących pod wyższymi wymogami temperaturowymi. Przy różnej kolorystyce można to szybko i łatwo sprawdzić. Ponadto w instalacjach solarnych jednolity kolor nie jest określony i wymagany przepisami jak np. w instalacjach gazowych.

Alicja Tatara-Zschirpe, Viega Sp. z o. o.
Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf



Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij