ABC armatury grzejnikowej. Elegancja i regulacja

Armatura grzejnikowa w instalacjach centralnego ogrzewania w obecnych czasach jest nieodłącznym elementem każdego układu grzewczego. Osobiście nie wyobrażam sobie instalacji bez zaworów odcinających, regulujących przepływ oraz termostatycznych, choć dla osób spoza branży to tylko coś, co wystaje spod grzejnika lub jest przykręcone z jego boku. Jak się jednak okazuje, te drobne elementy, które są na widoku i mają ładnie wyglądać, powinny przede wszystkim dobrze i sprawnie działać! Zacznijmy od zaworów odcinających. Na rynku możemy spotkać, w zależności od zastosowania, dwa rodzaje zaworów: kulowe i grzybkowe. Zawory kulowe stosowane są przede wszystkim do odcięcia, np. grzejnika od układu grzewczego, dzięki czemu możemy go zdemontować, np. na potrzeby odświeżenia ściany, wymiany na nowy, przepłukania itd. Nie nadają się one natomiast do kryzowania instalacji grzewczej z powody trudności z wyregulowaniem odpowiedniego ustawienia kuli, a nawet jak nam się uda, to po dłuższej eksploatacji możemy mieć problemy ze szczelnością tego zaworu (zarastanie kuli przez kamień znajdujący się w instalacji).
Zawory kulowe występują jako pojedyncze lub podwójne oraz jako proste lub kątowe. W grzejnikach typu V mamy do wyboru zawory kulowe odcinające podwójne, tzw. blok odcinający w wersji kątowej lub prostej. Możemy także spotkać się z zaworami kulowymi, które mają zamontowany w środku kuli zawór zwrotny. W tym przypadku należy pamiętać o odpowiednim zamontowaniu zaworu w kierunku przepływu czynnika grzewczego. Zawory grzybkowe mają nieco szersze zastosowanie niż kulowe, ponieważ, oprócz odcięcia się od instalacji, mogą również stanowić regulator przepływu. Zawory grzybkowe, podobnie jak kulowe, występują jako pojedyncze lub podwójne w wersji prostej lub kątowej. Na rynku możemy też spotkać się z zaworami grzybkowymi skośnymi. Dodatkową zaletą tych zaworów jest możliwość wymiany tzw. grzybka bez konieczności wymiany całego zaworu z instalacji, co ma ogromny wpływ na czas wykonywanej pracy. W przypadku, kiedy zawór grzybkowy występuje jako regulujący, ma on możliwość odpowiedniego zblokowania nastawy. W zależności od rodzaju zaworu grzybkowego blokada może być schowana wewnątrz zaworu lub wyniesiona na zewnątrz. Z powodów czysto praktycznych w zaworach grzejnikowych odcinających nastawa ta jest schowana w środku. Ma to zapobiec niekontrolowanej ingerencji w układ grzewczy. Zgodnie z zasadami hydrauliki każda instalacja powinna być odpowiednio wyregulowana pod względem przepływu czynnika i rozbioru ciepła. Dlatego w instalacjach centralnego ogrzewania stosuje się zawory termostatyczne do indywidualnej regulacji temperatury pomieszczeń. Ma to oczywiście na celu podniesienie komfortu użytkowania obiektu, ale przede wszystkim oszczędności energii, aby wyeliminować przegrzewanie nieużytkowanych pomieszczeń. Głowice pozwalają na zachowanie odpowiednich warunków dla wszystkich użytkowników instalacji i indywidualne ustawienie temperatury w salonie (np. 20˚C), w sypialni (18˚C), w pomieszczeniach, gdzie przebywają osoby starsze (22˚C), w łazience (25˚C) itd.
Jak to możliwe, że w jednej instalacji grzewczej można osiągnąć różne temperatury pomieszczeń? Dzieje się tak dlatego, że zadaniem głowic termostatycznych jest odcięcie czynnika grzewczego dopływającego do grzejnika, co jest równoznaczne z osiągnięciem zadanej temperatury w pomieszczeniu. W momencie spadku temperatury głowica powoli się otwiera w zależności od wychłodzenia pomieszczenia. Głowice termostatyczne różnią się od siebie elementem termostatycznym, który odpowiada za regulację temperatury – wypełnieniem wkładki może być gaz, wosk, ciecz lub metal. Obecnie na rynku można spotkać się z dwoma rodzajami zaworów termostatycznych: z lub bez nastawy wstępnej.
Rodzaj zaworu uzależniony jest od tego, gdzie ma być wykonana regulacja przepływu. Jeżeli regulacja ma odbywać się bezpośrednio w zaworze termostatycznym, to posiada on wbudowaną wkładkę. Jeżeli natomiast regulacja przepływu ma następować w zaworze odcinającym grzejnikowym, to montujemy zawór termostatyczny bez nastawy wstępnej, czyli bez regulacji na zasadzie otwórz/zamknij. Do prawidłowej regulacji zaworu pomagają nam dostarczone wraz z zaworem instrukcje z wartościami przepływu. I tak np. zawory odcinające z nastawą wstępną reguluje się poprzez odpowiednią liczbę obrotów grzybka. Zawory termostatyczne mają z kolei tzw. wkładkę, na której znajdują się cyfry odpowiadające za konkretny przepływ czynnika. Poprzez obracanie wkładki zmieniamy przepływ czynnika i odczytujemy jego wartość z nomogramu dostarczonego wraz z zaworem. Grzejniki zasilane od dołu typu V posiadają wkładki termostatyczne wbudowane w grzejnik i tam ustawiamy odpowiedni przepływ. Błędne wyregulowanie instalacji może powodować np. nieprzyjemne szumy w grzejniku, co na dłuższą metę jest dość uciążliwe. Bardzo istotnym, a na pewno nie mniej ważnym, elementem każdej armatury, poza jej działaniem, jest oczywiście wygląd i tutaj projektanci mają spore pole do popisu. Niby nic się nie da zrobić, a jednak cały czas powstają nowe wzory i kształty zaworów oraz głowic, a także odpowiednia kolorystyka dopasowana do każdego grzejnika, wyglądu pomieszczenia itd.
Marcin Ratyński
Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij