Silikony – spoiny trwale elastyczne w pomieszczeniach mokrych. Pracujące uszczelnienia.

Najbardziej popularną spoiną trwale elastyczną jest masa silikonowa, popularnie nazywana silikonem. Oprócz miejsc już wymienionych masą tą wypełnia się jeszcze takie elementy budynków jak: naroża ścian, połączenie ścian i podłogi, szczeliny dylatacyjne. Co się stanie, gdy nie zastosujemy masy elastycznej?
Zastosowanie w takich przypadkach fugi cementowej spowoduje po pewnym czasie jej wykruszenie, może to doprowadzić w wyniku powstałej nieszczelności do zawilgocenia podłoża. Dlatego też wykonanie spoiny silikonowej jest szczególnie istotne w pomieszczeniach wilgotnych, podlegających częstemu zalewaniu wodą rozpryskową. Silikony to nie tylko duża elastyczność, są także wysoce odporne na działanie promieniowania UV oraz szerokie spektrum temperatur (elastyczność mogą zachowywać nawet w temperaturze do -50˚C), dzięki czemu nadają się zarówno do zastosowania wewnątrz, jak i na zewnątrz pomieszczeń, także do ekstremalnych warunków użytkowania. Wybór masy silikonowej Silikon silikonowi nie równy, może się okazać, że wybrany produkt nie nadaje się do pewnych zastosowań. W pomieszczeniach mokrych silikon to uzupełnienie miejsc, gdzie nie można zastosować fugi cementowej. Dlatego też naturalną sprawą jest, że na samym początku wybieramy kolor, a dopiero potem parametry techniczne. Wybór koloru też jest ważny, ponieważ silikonu nie da się pomalować. Czołowe firmy produkujące wyroby chemii budowlanej oferują fugę cementową i silikon w odpowiadającym jej kolorze. Oczywiście mogą zdarzyć się pewne różnice barwy, ale najczęściej związane są one z tym, że są to odmienne materiały i posiadają inną teksturę powierzchni. Jednak podstawową cechą, która decyduje o właściwościach technicznych nie jest kolor, a sposób utwardzania.
Rozróżniamy dwa: kwaśny i neutralny.
Oba rodzaje mas sieciują (utwardzają się) poprzez kontakt z wilgocią zawartą w powietrzu.
* Kwaśne – w trakcie sieciowania (utwardzania) wydzielają kwas octowy.
Powoduje to, że w trakcie prac wydziela się specyficzny, mało przyjemny kwaśny zapach. Cechuje je wysoka przyczepność do różnorakich podłoży, za wyjątkiem niektórych tworzyw sztucznych. Silikony te posiadają obniżone pH, co powoduje, że mogą powodować korozję niektórych metalowych elementów oraz betonowego podłoża. Wchodzą także w reakcje z niektórymi skałami, szczególnie pochodzenia wapiennego (marmury).
* Neutralne – w trakcie utwardzania wydzielają związki chemiczne o odczynie neutralnym, dzięki czemu nie powodują one korozji metali, betonu czy kamienia naturalnego (możliwość zastosowań wzrasta), nie wydziela się także przykry zapach w trakcie prac. Silikony te są tak samo elastyczne jak te kwaśne, tak samo dobrze przyczepne. W praktyce budowlanej spotyka się podział mas silikonowych ze względu na funkcjonalność, a więc spotykamy:
* Silikony sanitarne – przeznaczone są do łaźni, łazienek, ubikacji, kuchni, czyli do pomieszczeń o podwyższonej wilgotności. W swoim składzie muszą zawierać środki zwiększające odporność na działanie mikroorganizmów. Są wodo- i mrozoodporne.
* Silikony szklarskie – spotykane tu są zarówno te o odczynie kwaśnym (najczęściej), jak i neutralnym. Posiadają zwiększoną przyczepność do gładkich powierzchni.
* Silikony budowlane – o szerokim spektrum zastosowań, przeznaczone przede wszystkim do wypełniania zarysowań i pęknięć w murach. Są neutralne, nie powodują korozji otaczających materiałów. Mogą być także wykorzystywane do uszczelniania ościeżnic. Są wodo- i mrozoodporne.
* Silikony do kamienia – do spoinowania i uszczelniania okładzin z kamienia naturalnego, nie powodują jego przebarwienia. Sposób utwardzania jest neutralny. Są wodo- i mrozoodporne.
* Silikony wysokotemperaturowe – charakteryzują się wysoką odpornością na działanie temperatury, przy krótkotrwałym działaniu nawet do 350˚C. Zwykłe silikony posiadają odporność do 150-180˚C.
* Silikony dekarskie – przeznaczone do uszczelnień obróbek blacharskich. Są neutralne. Niektórzy błędnie nazywają tak wszystkie materiały do uszczelnień dekarskich, nawet takie, które silikonami nie są. Są wodo- i mrozoodporne.
* Silikony do wanien i brodzików akrylowych – nazwa mówi sama za siebie. Posiadają wysoką przyczepność do tych materiałów (niektóre silikony sanitarne nie radzą sobie z takimi powierzchniami), posiadają specjalne dodatki zwiększające odporność na działanie mikroorganizmów (korozję biologiczną). Wodo- i mrozoodporne.

Przed wyborem określonego produktu należy zapoznać się z jego zakresem stosowania, który jest na opakowaniu. Kilka słów o sposobie nakładania. Wykonywanie spoiny trwale elastycznej, czyli w skrócie silikonowanie, nie wymaga od wykonawcy żadnych specjalnych umiejętności manualnych. Wystarczy odrobinę dobrych chęci, pistolet do wyciskania kartusza z silikonem oraz taśma zabezpieczająca przed nadmiernym zabrudzeniem. Najważniejsze zasady wykonawcze, o których należy pamiętać, to:
* Przyleganie masy tylko do dwóch powierzchni. W przypadku jej przylegania do większej liczby powierzchni może wystąpić uszkodzenie masy uszczelniającej. Wyschnięta masa nie ma wtedy możliwości swobodnej pracy.
* W przypadku głębokich wypełnień zaleca się, w celu spłycenia spoiny, podparcie masy przy zastosowaniu profilu poliuretanowego lub polietylenowego (w postaci wałka lub rurki, często zwanego sznurem dylatacyjnym). Uszkodzenie spoin elastycznych może wystąpić także wówczas, gdy ułożona zostanie zbyt duża grubość masy.
* Wykonywanie uszczelnienia silikonem rozpoczyna się od przyklejenia wzdłuż uszczelnianego miejsca po obu jej stronach taśmy klejącej lub malarskiej. Pozwala to uniknąć zabrudzeń i uzyskać równe krawędzie spoiny. Następnie, w zależności od potrzeb, wciska się w szczelinę profil spłycający.
* Masą silikonową z pistoletu należy wyciskać, utrzymując kąt ok. 45o. Czynność tę trzeba wykonywać w sposób ciągły, równomiernie wypełniając spoinę masą uszczelniającą. Po wypełnieniu spoiny powierzchnię masy należy wyrównać specjalnym gładzikiem lub po prostu palcem. Następnie odrywa się taśmę klejącą, pociągając ją skośnie względem szczeliny. Na koniec spoinę wygładza się, przeciągając po niej palcem zwilżonym wodą z dodatkiem mydła lub odpowiedniego środka. Nie zaleca się stosowania płynów do mycia naczyń, które najczęściej zawierają kwas cytrynowy, alkohole, środki natłuszczające lub inne dodatki mogące szkodliwie oddziaływać na powierzchnię masy uszczelniającej i jej przyczepność do płytek.
* Ostateczne wygładzenie najlepiej wykonać jednym ciągłym ruchem, wtedy na spoinie nie pojawiają się zniekształcenia psujące ostateczne wrażenie.
Szczególnie dokładnie należy wyrównać miejsca styku kilku spoin. Wyrównanie jest szczególnie ważne nie tylko dla zachowania estetyki masy, ale także dla prawidłowej eksploatacji. Nierówno ukształtowana spoina powoduje, że w miejscach zmarszczeń i fałd stoi woda i osadza się brud, który trudno zmyć środkami czystości, szczególnie w trudnodostępnych miejscach (np. narożniki). Zabrudzone spoiny silikonowe są szczególnie podatne na agresję biologiczną. Rozwój mikroorganizmów jest szczególnie widoczny na jasnych kolorach silikonów – są to czarne plamy. Oczywiście nie tylko odpowiednio ukształtowana spoina odpowiada za ewentualne porastanie biologiczne, bo także właściwości spoiny oraz dbałość o podstawowe zasady higieny.
* Należy zwrócić uwagę, że czas formowania spoiny jest bardzo często krótki i wynosi ok. 5 minut. Jest to czas naskórkowania. Pełne utwardzenie następuje w zależności od rodzaju i producenta masy po kilku dniach. Osobnym tematem jest usuwanie zniszczonej, najczęściej biologicznie, spoiny silikonowej. Najczęściej odbywa się to w sposób mechaniczny, nożykiem, jednakże mogą zdarzyć się pozostałości masy, które też należy usunąć. Nieusunięcie może spowodować, że nowa spoina ulegnie szybkiej korozji biologicznej. Do usuwania takich elementów służą specjalne preparaty, które dystrybuują producenci mas silikonowych. Preparaty te zmiękczają powierzchnię utwardzonego silikonu, ułatwiając usuwanie. Środki takie nanosi się na silikon, następnie należy odczekać określony czas, aby preparat mógł przereagować. Czas ten uzależniony jest od grubości naniesionej warstwy silikonu.
Bartosz Polaczyk
Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij