ABC złączek w instalacjach wewnętrznych. Połączenie z gwarancją.

Różnice w budowie systemów instalacyjnych dotyczą przede wszystkim złączek. Zastosowany do ich budowy materiał konstrukcyjny, sposób uszczelnienia połączenia, a przede wszystkim sposób wykonania szczelnego połączenia z przewodem jest cechą wyróżniającą dany system spośród innych oferowanych na rynku. Ceny samych przewodów instalacyjnych są stosunkowo niskie. Nie dotyczy to rur miedzianych, których cena ciągle rośnie ze względu na dość wysokie notowania miedzi na rynkach światowych. Uniwersalne parametry pracy i właściwości miedzi spowodowały szerokie zastosowanie tego materiału we wszystkich typach instalacji. Kształtki do montażu instalacji produkowane są z tego samego materiału co rury. Są to kolana, łuki, trójniki, redukcje, trójniki równoprzelotowe, zaślepki oraz mufki. Do łączenia instalacji wodociągowych, wykonanych z rur stalowych ocynkowanych z miedzią, stosuje się złączki wykonane z brązu o symbolu Rg5. Zastosowanie tego materiału, wraz z uszczelnieniem połączenia na gwincie za pomocą teflonu, zapobiega powstawaniu w miejscu styku tych metali korozji kontaktowej. Łączenie rur miedzianych ze złączkami może w większości przypadków kojarzyć się instalatorowi z palnikami do lutowania (miękkiego lub twardego). Obecnie coraz częściej do wykonywania połączeń stosuje się zaciskarki. Łączą one rury miedziane ze złączkami wyposażonymi w specjalne o-ringi uszczelniające.

Alternatywnym rozwiązaniem do łączenia miedzi może być klejenie.
Służy do tego celu specjalny klej anaerobowy. Jest to szybko schnący klej do łączenia rur ze złączkami. Dzisiaj, zamiast używać palnika do rur miedzianych, instalator będzie je kleił, a efekt końcowy będzie taki sam. Klej do łączenia złączek zapewnia szczelne i trwałe połączenie odporne na temperaturę, wibracje, wodę, gazy oleje, wodorowęglany oraz wiele innych chemikaliów.

Duże różnice w cenach są natomiast w złączkach. Dotyczy to w szczególności złączek do rur z tworzyw sztucznych.
Najtańsze złączki do rur z tworzyw sztucznych wykonane są z PCV (systemy klejone). Najdroższe, wykonane z PP-SU (typu – na wcisk), stosuje się w instalacjach wykonanych z PE – X lub z PE -RT. Dość wysoką cenę posiadają również złączki wykonane z mosiądzu odpornego na odcynkowanie (do rur z PE – X ). Są to złączki z tak zwanego mosiądzu czerwonego. Wysoką cenę na łączniki posiada system instalacyjny wykonany z polibutylenu, wykorzystujący do połączeń złączki (typu na wcisk) wykonane również z tego samego materiału co rury. W systemach skręcanych w większości produkowanych łączników do rur wielowarstwowych szczelność połączenia uzyskuje się za pomocą zaciskanego, „przeciętego” pierścienia na obwodzie rury. Tu do wykonania połączenia instalatorowi wystarczą dwa płaskie klucze odpowiednio dobrane do średnicy nakrętki. Jednak aby uzyskać powtarzalność i absolutną szczelność wszystkich połączeń, najlepszym rozwiązaniem jest zastosowanie złączek zaprasowywanych. Podjęcie decyzji o zastosowaniu systemu zaprasowywanego wiąże się niestety z dość wysokimi kosztami.

Zaciskarka akumulatorowa to wydatek rzędu kilku tysięcy złotych. Do tego jeszcze należy doliczyć koszt szczęk zaciskowych o profilu odpowiednim do typu złączek. Dość sprytny sposób przyciągnięcia klienta do swojego produktu oferują niektóre firmy produkujące systemy instalacyjne. Polega on na tym, że oferowane przez niego złączki zaprasowywane są zaciskane przez kilka różnych popularnych typów szczęk. Producent łączników wyposaża końcówkę złączki w dwa lub trzy ringi uszczelniające i zezwala na jej zaprasowanie kilkoma różnymi profilami cęg. Niezależnie od tego, gdzie dana szczęka (dosunięta do krawędzi korpusu) zaciśnie się na obwodzie złączki, to zawsze jeden lub dwa ringi zostaną poprawnie zaprasowane. Dzięki temu połączenie posiada absolutną szczelność niezależnie od typu szczęk. Takie rozwiązanie konstrukcyjne producentów złączek ma na celu przeciągnięcie instalatora, który już ,,zainwestował” w zaciskarkę i szczęki innej konkurencyjnej firmy, do swoich produktów. Nie wydając pieniędzy na nowy typ szczęk, może on wykonywać szczelne połączenia w dwóch różnych systemach instalacyjnych. Cena cęgów zaciskarki jest dość wysoka. Jest to kwota (dla średnicy Ø 16 mm) mieszcząca się w przedziale 600-900 zł.
Szczęki, przypomnę, nie są wieczne. Należy je wymienić po 10 tys. zaprasowywaniach. Pragnę zwrócić uwagę instalatorom na to, że aby uzyskać pełną gwarancję na system, który zainstalowali w budynku, musi być on wykonany z materiałów jednego (!), tego samego producenta. Nie wolno stosować złączek jednego producenta do rur drugiego, choć są one przeznaczone do tego samego typu i średnicy rury. W przeciwnym wypadku gwarancja nie będzie uwzględniona.
W budowie złączek i rur są pewne minimalne różnice konstrukcyjne, niezauważalne dla przeciętnego odbiorcy. Jako przykład podam, że jeden z markowych producentów rur i złączek produkuje swoje przewody z PE-X o średnicy np. 16 x 2,0 mm z niewielkim naddatkiem materiału na ściance. Dopiero w procesie kalibracji rury (kalibratorem typu rozwiertak) materiał ten zostaje wybrany i usunięty z wnętrza rury, a przewód może być wówczas osadzony we wnętrzu złączki. Dlatego też rury o tej samej średnicy i grubości ścianki, podanej w oznaczeniu na powierzchni przewodu, nie wchodzą do wnętrza innych złączek oferowanych przez innych producentów, choć są one przeznaczone również do średnicy np.16 x 2,0 mm. Wciskanie ich na siłę lub użycie innego kalibratora, który nie wybierze nadmiaru materiału z wnętrza rury, może spowodować uszkodzenie ringów uszczelniających, a w konsekwencji przeciek.
Drodzy Instalatorzy, pamiętajcie, że za jakość użytego materiału do budowy instalacji to właśnie Wy ponosicie odpowiedzialność prawną. W Niemczech hydraulik, który zbuduje instalację z materiału anonimowego producenta lub nieodpowiadającego parametrom zawartym w odpowiedniej normie dla danego produktu, jest prawnie obciążony 30-letnią gwarancją. Tylko czekać, kiedy w Polsce wprowadzone zostaną te zasady.

Andrzej Świerszcz
Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij