Pod określeniem „wewnętrzna instalacja gazowa” będziemy rozumieć, na potrzeby tego artykułu, wszystkie przewody i urządzenia gazowe wewnątrz budynku. Projekt instalacji gazowej obejmuje instalację zewnętrzną oraz wewnętrzną i jest to niezbędny dokument do rozpoczęcia prac instalacyjnych. Instalacje gazowe może wykonywać wykwalifikowany i uprawniony instalator. Wykonywanie instalacji gazowej bez projektu, bez odpowiednich kwalifikacji i uprawnień oraz z lekceważeniem odnośnych przepisów może spowodować nieszczęścia. Ponadto stosowanie przepisów nie zwalnia nikogo z korzystania ze zdrowego rozsądku.

Również i taki przepis powinien istnieć! Przewód gazowy nie może być wprowadzony do budynku pod ziemią. Jest to zabronione z powodów bezpieczeństwa. Zdarzyły się bowiem przypadki przedostawania się gazu do budynku z odległej nieszczelności drogą wzdłuż rur gazowych. Przewód gazowy powinien być wyprowadzony przed budynkiem na powierzchnię i wprowadzony do budynku przez otwór w ścianie znajdujący się co najmniej 0,5 m nad poziomem terenu. Na całej grubości muru przewód gazowy powinien znajdować się w stalowej tulei ochronnej o średnicy wewnętrznej większej o 40 mm od średnicy zewnętrznej rury gazowej. Przestrzeń między rurą gazową i tuleją ochronną powinna być wypełniona elastycznym uszczelnieniem. Przewody gazowe wewnątrz budynku mogą być wykonane tylko z czarnych (nieocynkowanych) rur stalowych bez szwu, czarnych rur ze szwem tzw. przewodowych lub z rur miedzianych.

Nie wolno wykonywać instalacji gazowych wewnątrz budynku z rur z tworzyw sztucznych. Ten zakaz został ujęty w odnośnych przepisach w sposób szczególny Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 15.06.2002 r., rozdział 7, Instalacja gazowa na paliwa gazowe, §164, ust. 1 i 2). Warto zacytować te dwa ustępy § 164, by ostrzec czytelnika, jak łatwo można nie doczytać się istotnych treści w przepisach prawnych:

* § 164. 1. Przewodów instalacji gazowych nie należy prowadzić przez pomieszczenia mieszkalne oraz pomieszczenia, których sposób użytkowania może spowodować naruszenie stanu technicznego instalacji lub wpływać na parametry eksploatacyjne gazu.

* § 164. 2. Dopuszcza się prowadzenie przewodów instalacji gazowych przez pomieszczenia mieszkalne, pod warunkiem zastosowania rur miedzianych, zgodnych z Polską Normą dotyczącą rur miedzianych do gazu, łączonych przez lutowanie lutem twardym lub rur stalowych bez szwu i rur stalowych ze szwem przewodowych, zgodnych z Polską Normą dotyczącą rur przewodowych, łączonych przez spawanie. Ustęp l zabrania prowadzenia przewodów gazowych przez pomieszczenia mieszkalne, w domyśle chodzi o wszystkie rodzaje przewodów, a mogą być one wykonane ze stali, miedzi i z tworzyw sztucznych.

Natomiast ustęp 2 zezwala na prowadzenie przewodów gazowych przez pomieszczenia mieszkalne i wymienia, że mogą być wykonane tylko ze stali lub miedzi. Byłoby prościej i korzystniej ująć całą kwestię w jednym ustępie i napisać otwarcie, że zabrania się wykonywania instalacji gazowych w pomieszczeniach mieszkalnych z rur z tworzyw sztucznych. Dlaczego tak tego nie zapisano? Trudno powiedzieć. Być może „przepis kompletny” to taki, gdzie treść jest ujęta również między wierszami.

Warto o tym wiedzieć i mieć się na baczności. Wiele wątpliwości budzą również przepisy dotyczące sposobu łączenia rur stalowych. Z przepisów cytowanych poniżej (§ 163.2, § 163.4) wynika, że do gazomierzy rury stalowe powinny być wyłącznie spawane, a za gazomierzami mogą być łączone przez spawanie lub z zastosowaniem połączeń gwintowanych. W praktyce najczęściej wykonuje się instalacje spawane, gwarantują one bowiem pewniejszą szczelność w długim okresie eksploatacji. Tak też nakazuje zdrowy rozsądek. Połączenia gwintowane mogą być stosowane tam, gdzie nie da się ich uniknąć: do montażu gazomierzy, zaworów odcinających i urządzeń gazowych.

* § 163.2. Przewody instalacji gazowej, począwszy od 0,5 m przed zewnętrzną ścianą budynku do kurków odcinających przed gazomierzami w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych lub do odgałęzień lokali użytkowych w budynkach użyteczności publicznej, powinny być wykonane z rur stalowych bez szwu bądź z rur stalowych ze szwem przewodowych, zgodnych z wymaganiami przedmiotowych Polskich Norm, łączonych przez spawanie.

* § 163.4. Przewody instalacji gazowej w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych, zagrodowych i rekreacji indywidualnej, a także w pozostałych budynkach za gazomierzami lub odgałęzieniami prowadzącymi do odrębnych mieszkań lub lokali użytkowych powinny być wykonane z rur, o których mowa w ust. 2, łączonych również z zastosowaniem połączeń gwintowanych bądź też z rur miedzianych łączonych przez lutowanie lutem twardym. Do uszczelnienia połączeń gwintowanych powinno się używać konopi wraz z odpowiednimi pastami do uszczelnień gazowych lub specjalistycznych uszczelnień przeznaczonych do gazu ziemnego.

Nie należy używać taśm teflonowych, ponieważ nie zapewniają one szczelności na gaz, zarówno dla gwintów stożkowych, jak i tym bardziej gwintów walcowych. Przepisy te dopuszczają stosowanie rur stalowych ze szwem, przewodowych. Podlegają one w produkcji specjalnemu procesowi technologicznemu, który zapewnia ich szczelność na gaz. Jednak w praktyce stosuje się wyłącznie rury bez szwu i jest to dobra praktyka. Niezależnie od tego, jak doskonałe są rury stalowe ze szwem, wg atestów fabrycznych, w praktyce okazują się one zawodne; pękają na szwie przy krępowaniu łuków i przy wykonywaniu gwintów. Zabronione jest stosowanie rur i kształtek ocynkowanych.

Spotyka się jednak takie instalacje gazowe, wykonywane zwykle przy okazji remontów i modernizacji instalacji, tzw. systemem gospodarczym. Wykonywane są one często w dobrej wierze („…przecież rura ocynkowana jest lepsza od rury zwykłej nieocynkowanej…”) i bez świadomości potencjalnego zagrożenia, jakie w przyszłości mogą spowodować. Ocynkowane rury i kształtki instalacji gazowej mogą utracić z czasem szczelność, gdy ich wady produkcyjne, pokryte (uszczelnione) początkowo warstwą cynku, na skutek reakcji chemicznych cynku ze składnikami gazu, zostaną odkryte.

Istnieją też ocynkowane kształtki hydrauliczne, które są dopuszczone do stosowania w instalacjach gazowych. Te w procesie technologicznym podlegają sprawdzeniu na szczelność przed ocynkowaniem. Przewody instalacji gazowych wewnątrz budynku, w piwnicach i suterenach, powinny być obowiązkowo prowadzone na powierzchni ścian lub pod stropem. Na wyższych kondygnacjach mogą być umieszczane w bruzdach w ścianie. Bruzdy, w przypadku instalacji stalowych, mogą być zakryte nieuszczelnionymi ekranami lub wypełnione, po uprzednim wykonaniu próby szczelności, łatwo usuwalną masą tynkarską, która nie powoduje korozji rur.

Jeśli w bruzdach zostały umieszczone rury miedziane, takich bruzd nie wolno wypełniać. Wiele wątpliwości budzi też kwestia prowadzenia instalacji gazowej przez pomieszczenia garażowe – § 163, ustęp 6 rozporządzenia wyjaśnia tę kwestię jednoznacznie. § 163.6. Dopuszcza się prowadzenie przewodów gazowych z rur stalowych bez szwu i rur stalowych ze szwem przewodowych, łączonych za pomocą spawania przez jedną kondygnację garażu, znajdującą się bezpośrednio pod kondygnacją nadziemną budynku, pod warunkiem zabezpieczenia tych przewodów przed uszkodzeniem mechanicznym.

Rury instalacji gazowej będą często usytuowane w pobliżu innych przewodów i instalacji. Tu przepis (§ 164. ustęp 4 i 5 rozporządzenia) wyraźnie odwołuje się do doświadczenia i zdrowego rozsądku instalatorów: „…należy lokalizować w sposób zapewniający bezpieczeństwo ich użytkowania”. Podaje też konkretne warunki: poziome odcinki instalacji gazowych powinny być usytuowane w odległości co najmniej 0,1 m powyżej innych przewodów instalacyjnych, a w przypadku krzyżowania się przewodów odległość powinna być co najmniej 0,02 m. Wymagane odległości wynikają z bezpieczeństwa ich użytkowania, na co składają się m.in.:

* oddalenie przewodów gazowych od innych, które mogą iskrzyć lub przy obsłudze których może zachodzić niebezpieczeństwo uszkodzeń mechanicznych przewodów gazowych,

* prawidłowa i dostępna konserwacja przewodów gazowych (zabezpieczenia przed korozją przez malowanie). Po wykonaniu instalacji gazowej należy przeprowadzić próby szczelności całej instalacji wewnętrznej. Próbę szczelności przeprowadza instalator w obecności klienta. Z wykonanej próby szczelności sporządza się protokół, który stanowi własność klienta i powinien zostać okazany podczas montażu gazomierza pracownikowi dostawcy gazu.

Przewody gazowe z rur stalowych, po wykonaniu próby szczelności, powinny być zabezpieczone przed korozją przez pokrycie farbą antykorozyjną, a następnie nawierzchniową. Instalacja gazowa powinna być wyposażona w urządzenie pomiarowe zużycia gazu dla każdego indywidualnego odbiorcy. Gazomierz powinien być ulokowany w odpowiednim miejscu i zabezpieczony przed dostępem osób niepowołanych. Przed gazomierzem powinien być zainstalowany zawór gazowy.

W budynkach jednorodzinnych gazomierz może być umieszczony w skrzynce ochronnej w linii ogrodzenia lub na zewnętrznej ścianie budynku. W przypadku budynków wielorodzinnych gazomierz może być ulokowany:

* na klatce schodowej lub korytarzu ogólnym,

* w szybie wentylacyjnym przeznaczonym dla pionów instalacyjnych, dostępny od strony niemieszkalnej,

* w kuchniach stanowiących samodzielne pomieszczenie,

* w przedpokojach w istniejących budynkach mieszkalnych,

* w wydzielonych i zamykanych pomieszczeniach piwnicznych.

Dodatkowe uwarunkowania dotyczące lokalizacji gazomierzy zawarte są w § 166. ustęp 1 do 6 rozporządzenia. Przepis § 167. ustęp 1 do 4 rozporządzenia określa, gdzie nie można instalować gazomierzy wewnątrz budynku mieszkalnego:

* w pomieszczeniach mieszkalnych (pokoje codziennego użytku, sypialnie),

* w łazienkach (ze względu na wilgoć),

* w innych pomieszczeniach, w których występuje zagrożenie korozyjne (wilgoć, opary związków chemicznych itp.),

* we wspólnych wnękach z licznikami elektrycznymi (ze względu na zagrożenie wybuchem),

* w odległości mniejszej w rzucie poziomym niż 1 m od palnika gazowego lub innego paleniska (ze względu na temperaturę),

* w odległości mniejszej niż 3 m od urządzenia gazowego, mierząc w rozwinięciu długości przewodu (ze względu na pulsacyjny charakter pracy gazomierza i konieczność wyrównania ciśnienia gazu przed palnikiem). Instalacja gazowa kończy się na urządzeniu gazowym w przypadku urządzeń typu A albo na kominie spalinowym w całości lub jego części w przypadku urządzeń typu B i C. .
dr inż. Jan Siedlaczek
Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf pdf pdf

 

Prenumerata Magazynu Instalatora

Jedna myśl na temat “Instalacja gazowa wewnątrz budynku

  • 26 października 2017 o 17:26
    Permalink

    Dotyczy artykułu w wersji pdf na stronie trzeciej widnieje zdjęcie z podejściem do gazomierza, na rysunku poglądowym na stronie trzeciej pokazane zdjęcie z układem pomiarowy.
    Uważam że lewostronne podejście do gazomierza winno być wykonane ze stali.
    Nie którzy fachowcy są wzrokowcami i odbierają to co widzą jak w tym przypadku.
    Proszę o odpowiedz, czy dobrze rozumiem.

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij