Chemia budowlana i wykładziny ceramiczne. Płytki na basenie

Płytki ceramiczne – wykorzystuje się specjalistyczne rozwiązania, nie znajdziemy ich na półkach w sklepach, marketach czy salonach. Płytki basenowe są zwykle dostarczane na zamówienie. Płytki powinny cechować się takimi właściwościami jak antypoślizgowość, odporność na ścieranie oraz odporność na działanie chemikaliów. W niektórych przypadkach powinny być także mrozoodporne. Antypoślizgowość płytek wyznaczana jest na podstawie norm niemieckich DIN, w których decydującym parametrem jest krytyczny kąt poślizgu. W użyciu są dwie normy: DIN 51 097 „Określenie poślizgu na mokrej powierzchni, na której chodzi się bosą nogą” oraz DIN 51 130 – „Określenie właściwości poślizgu do pomieszczeń roboczych i powierzchni ze zwiększonym ryzykiem poślizgnięcia się”. Jeśli chodzi o powierzchnie basenów – najważniejsze będą parametry z normy DIN 51 097, a ta dzieli płytki na trzy grupy: A – kąt poślizgu 12-18˚ (szatnie, brodziki i baseny 24˚ (schody do wody i podwodne). Druga z wymienionych norm dotyczy powierzchni suchych, a więc będzie dotyczyć otoczenia basenów: wejścia do budynku i ciągów komunikacyjnych doprowadzających do szatni, podłóg w restauracjach i barach. Parametry z tej normy często możemy spotkać na opakowaniach płytek dostępnych w sklepach. Norma ta dzieli płytki na kilka grup: R9 (kąt poślizgu 6-10˚), R10 (kąt poślizgu 10-19˚), R11 (kąt poślizgu 19-27˚), R12 (kąt poślizgu 17-35˚) i R13 (kąt poślizgu > 35˚). Płytki o kącie poślizgu < 6˚ nie są klasyfikowane. Ścieralność określa zmianę powierzchni szkliwa płytek pod wpływem użytkowania, parametr ten określany jest tylko dla płytek szkliwionych. Jest sześć klas ścieralności oznakowanych od 0 do 5. Dla klasy 0 płytki nie są przeznaczone na podłogi, klasa 5 przeznaczona jest do powierzchni podłóg, gdzie będzie wzmożony ruch pieszy i dodatkowo na podłogę wnoszony jest materiał ścierający (piasek, błoto itp.). Odporność na ścieranie jest bardzo ważna, powierzchnie plaż przybasenowych najczęściej czyści się mechanicznie. Sama płytka to nie wszystko, w wykładzinach i okładzinach ceramicznych bardzo istotne są elementy dodatkowe: kształtki wyokrąglające zarówno wypukłe i wklęsłe, kształtki narożne itp. Przy ostrych kątach i załamaniach trudniej utrzymać czystość. Przy doborze płytek do basenów parametry techniczne oraz ich niezmienność powinny być ponad kolorystykę czy nietypowy wymiar płytki.

Chemia budowlana

Tak jak w przypadku płytek ceramicznych do basenów, najczęściej wykorzystuje się specjalne linie produktowe chemii budowlanej przygotowane do tego zastosowania. Nie wszystkie firmy mogą poszczycić się takimi rozwiązaniami. Rozwiązanie w tym przypadku to system produktów kompatybilnych i współdziałających ze sobą. Jeśli mówimy o montażu płytek ceramicznych, od razu mamy na myśli klej. Oczywiście musi być mrozo- i wodoodporny, ale to nie wszystko. Musi być także wysoce elastyczny, aby mógł odkształcać pod wpływem naprężeń od rozszerzalności termicznej materiałów. Obecnie kleje odkształcalne są klasyfikowane symbolem S1 (odkształcalne – ugięcie na próbce od 2,5 do 5 mm) oraz S2 (wysoce odkształcalne – ugięcie > 5 mm). Nie wszyscy producenci klasyfikują tak kleje, ponieważ jest to parametr dodatkowy wg EN 12004. Bardzo ważna jest też przyczepność w każdych warunkach użytkowania, a będzie on pracować w warunkach stałego zawilgocenia, a może (przy basenach zewnętrznych) być narażony na działanie mrozu oraz wysokich temperatur. Dlatego też do basenów poleca się zwykle kleje klasy C2 (przyczepność > 1,0 MPa w każdych warunkach). Zaprawy takie charakteryzują się dużą uniwersalnością, przeznaczone są zwykle do przyklejania wszystkich rodzajów płytek ceramicznych ściennych i podłogowych (glazury, terakoty, klinkieru, gresu; także płytek wielkoformatowych) zarówno do podłoży sztywnych, jak i podatnych lub odkształcalnych. Bardzo ważna jest odporność na wysoką temperaturę, basen może być napełniony ze źródeł geotermalnych dość ciepłą wodą (stałe oddziaływanie takiej temperatury może powodować utratę przyczepności kleju). Przy montażu wykładzin podłogowych, szczególnie wielkoformatowych, przydatne mogą być kleje upłynnione. Ułatwiają one prowadzenie prac i gwarantują pełne pokrycie spodniej strony płytki (płytka musi być pokryta klejem w 100%). Inny przypadek to miejsca, gdzie może być kontakt z agresywnymi chemikaliami – wtedy zastosowanie mają tylko kleje chemoodporne. Nie będzie to już klej cementowy, a na bazie żywic reaktywnych, czyli epoksydowy. Producenci takich wyrobów wykonują badania ich odporności na najbardziej popularne czynniki agresywne, np. kwas solny, azotowy, siarkowy oraz zasady itp. W karcie technicznej takiego wyrobu zawsze dokładnie opisane jest, na jakie czynniki i o jakim stężeniu wyrób jest odporny. Kleje takie twardnieją pod wpływem reakcji chemicznej, mają najwyższe przyczepności i wytrzymałości, jednakże ze względu na pewne rygory technologiczne posługiwać się nimi mogą tylko profesjonaliści (klej twardnieje chemicznie – nieodwracalnie, dlatego należy ściśle przestrzegać instrukcji producenta i od razu usuwać zanieczyszczenia). Klej to nie wszystko. Wykończeniem płytek jest fuga. Tak jak w przypadku kleju stosuje się tu zarówno wyroby cementowe, jak i epoksydowe, uzależnione jest to od miejsca wbudowania, ale także od zasobności portfela inwestora. W samym basenie można wykorzystać zarówno jeden, jak i drugi typ fugi. W miejscu falowania wody, w przypadku użycia fugi cementowej, należy się liczyć z tym, że z czasem spoina ta ulegnie wymyciu, wizualnie będzie wklęśnięta. W związku z tym zjawiskiem należy się spodziewać, że z czasem spoiny będą musiały być naprawione. Ratunkiem mogą być wymienione wcześniej zaprawy epoksydowe. Epoksydy są zdecydowanie bardziej odporne na ścieranie niż fugi cementowe, warto je też stosować w miejscach, gdzie będzie przewidziane czyszczenie mechaniczne wraz z agresywnymi detergentami (spoina cementowa z czasem może ulec wytarciu, przebarwieniu). Należy zauważyć, że w grupie fug cementowych można znaleźć innowacyjne produkty ze specjalnymi dodatkami zapobiegającymi pleśnieniu. Wykorzystuje się tu między innymi nanotechnologię i nanosrebro. Srebro ma właściwości bakteriobójcze, a cechę tę wykorzystywano już w dawnych czasach, np. Egipcjanie wiedzieli, że rany goją się lepiej pod jego wpływem. Zawarte w fudze nanocząsteczki srebra (są wielkości 3-8 nanometra) mają olbrzymią powierzchnię czynną, a tym samym wysoką odporność na działanie glonów, grzybów pleśniowych i bakterii, dzięki czemu wykonana spoina zachowuje czystość przez długi czas eksploatacji. Podstawę jednak stanowi izolacja, a jest ona wyzwaniem szczególnym. Przede wszystkim jest ona wysoce obciążone, między innymi oddziałuje ciśnienie hydrostatyczne, a także ciśnienie związane z pracą niektórych urządzeń relaksu, np. sztuczne prądy wodne, wodotryski, bicze wodne itp. Izolacja jest także obciążona chemicznie: środkami do czyszczenia basenów, rodzajem występującej wody, np. solanki. Zasadnicza konstrukcja basenu wykonana jest z betonu wodoszczelnego, co nie oznacza, że nie jest wymagane dodatkowe uszczelnienie. Całą nieckę basenową należy dodatkowo zaizolować specjalnymi szlamami uszczelniającymi. Uszczelnienie chroni przed przenikaniem wody do betonu konstrukcyjnego. Na powierzchniach basenów wykorzystywane są szlamy uszczelniające, czyli izolacyjne masy cementowo-polimerowe. Są one paroprzepuszczalne, a więc bez problemu można je stosować na podłożach o pewnym stopniu zawilgocenia. Niedopuszczalne jest stosowanie ich na mokre podłoże, co może spowodować ich odspojenie. Są one bardzo wygodne w stosowaniu, ponieważ z reguły nie jest wymagane gruntowanie podłoża. Stwarzają także lepszą przyczepność dla innych materiałów mineralnych niż izolacje bitumiczne (np. przyklejanie okładzin ceramicznych). Wykonana powłoka wnika we wszelkie nierówności, dzięki czemu materiały te nadają się do nanoszenia na materiały chropowate o nieregularnych kształtach. Masy mineralne są odporne na promieniowanie UV. Jeśli używamy chemii budowlanej do basenów, to nie może zabraknąć odpowiednich materiałów uzupełniających, takich jak silikony, profile dylatacyjne, taśmy izolacyjne itp.

Wykonawstwo

Dobre materiały to nie wszystko. Nie należy zapominać o podstawowych zasadach sztuki budowlanej. Klej powinien pokrywać w 100% spodnią stronę płytki, dlatego oprócz naniesienia go na podłoże, należy przesmarować cienką warstwą spodnią stronę płytki. Niedopuszczalne jest przyklejanie płytek „na placki”. Bardzo ważne są odpowiednie spadki powierzchni plaż przybasenowych, tak aby sprawnie odprowadzić rozpryskiwaną wodę. Największym mankamentem mogą być uszczelnienia miejsc szczególnych, takich jak rynny przelewowe, przejścia rurowe, instalacyjne, wpusty wody. Warto wtedy skorzystać z rysunków technicznych, gdzie dany szczegół jest doskonale rozrysowany. Nierówności podłoża nie można korygować klejem czy masą izolacyjną. Do tego przeznaczone są specjalne szpachlówki lub też, w przypadku żelbetu, specjalistyczne systemy naprawy betonu. Warto także zapoznać się z dostępnością produktów przy danym szczególe technicznym. Nie wszystkie firmy oferują pełen komplet materiałów uzupełniających. Stosowane izolacje muszą być nakładane minimum dwuwarstwowo, spełniona musi być też zakładana grubość izolacji. Kontrolę grubości izolacji można wykonać tylko poprzez bieżącą kontrolę zużycia materiału izolacyjnego. Należy także przestrzegać okresów schnięcia poszczególnych warstw. Przykrycie płytką niewyschniętej zaprawy może skutkować odparzeniami międzywarstwowymi czy odspojeniami okładzin ceramicznych. Przy fugowaniu zaprawami epoksydowanymi należy pamiętać, że wiążą one w sposób chemiczny. Niezmycie fugi w odpowiednim czasie spowoduje trwałe związanie się rozprowadzonej spoiny na powierzchni płytki, a tym samym, niestety, uszkodzenie lica płytki i konieczną ich wymianę. Przed wykonaniem zawsze należy zapoznać się z kartami technicznymi stosowanych wyrobów, w których dokładnie opisane są zalecenia wykonawcze oraz pewne niuanse techniczne mające wpływ na trwałość wykonanej okładziny.

Nie martwmy się jednak zawczasu. Płytki ceramiczne i chemia budowlana stosowane są w basenach zagłębionych. W ogrodach zwykle stawiamy baseny nadziemne wykonane z gotowych elementów z blachy lub tworzywa sztucznego z odpowiednią instalacją oczyszczającą wodę.

Bartosz Polaczyk                              
Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij