ABC ogrzewania. Równoważenie instalacji

Jednym zdaniem– aby instalacja pracowała poprawnie, konieczne jest traktowanie jej jako całości i jako całości poddawanie analizom. Analizy takie są z reguły konieczne w chwili, gdy założone parametry pracy instalacji nie są osiągane. Gdy mamy do czynienia np. z niedogrzewaniem pomieszczeń, przyczyny upatruje się w pracy kotła czy pompy. Często jednak problem tkwi w braku właściwej regulacji, a dokładniej – w hydraulicznym równoważeniu instalacji c.o.

Równoważenie hydrauliczne to szereg czynności wykonywanych w celu zapewnienia właściwej pracy wszystkich elementów instalacji dla ich prawidłowej współpracy i osiągnięcia najwyższej możliwej sprawności układu przy jednoczesnym zminimalizowaniu kosztów ogrzewania i osiągnięciu warunków komfortu cieplnego. Oznacza to więc dopasowanie przepływów do zewnętrznych warunków obliczeniowych.

Równoważenie hydrauliczne, oprócz prawidłowego rozdziału czynnika grzewczego na wszystkie odbiorniki zgodnie z ich zapotrzebowaniem, powinno zapewnić także możliwość ich pełnej regulacji. Często mylone pojęcia równoważenia i regulacji dzieli subtelna, acz istotna różnica – najogólniej rzecz ujmując, instalację równoważymy po to, by móc ją później regulować. Na przykład przygrzejnikowy zawór termostatyczny w instalacji c.o. nie będzie mógł regulować przepływu przez grzejnik, jeżeli nie będzie miał go skąd „wziąć”. Rachunek ekonomiczny stawia obecnie wysokie wymagania w zakresie energooszczędności budynków, a w szczególności systemów grzewczych. Rosnące ceny nośników energii skłaniają odbiorców do ekonomicznego gospodarowania ciepłem, stąd też zasadność stosowania regulacji i równoważenia w instalacjach hydraulicznych nie powinna wzbudzać żadnych wątpliwości i została poparta już wieloma przykładami.

Równoważenie jest niezbędne do osiągnięcia przepływów obliczeniowych w każdym odbiorniku przy całkowicie otwartych zaworach regulacyjnych i żądanych temperaturach w pomieszczeniach, co w konsekwencji sprowadza się do uzyskania warunków komfortu cieplnego w każdym pomieszczeniu. Ponadto prawidłowy rozdział czynnika zapobiega przegrzewaniu i niedogrzaniu pomieszczeń oraz wahaniom temperatury w pomieszczeniach przy niepełnym wykorzystaniu mocy. Gwarantuje też uzyskanie projektowych mocy odbiorników, np. podczas uruchamiania instalacji po obniżeniu nocnym. Zrównoważona hydraulicznie instalacja przynosi dodatkowo oszczędności energii, za-pobiega hałasom i stwarza dogodne warunki pracy dla zaworów termostatycznych i automatyki regulacyjnej. Aby osiągnąć wszystkie wyżej wymienione warunki – tj. zrównoważyć hydraulicznie instalację – stosuje się odpowiednie zawory równoważące, regulacyjno-pomiarowe oraz regulatory różnicy ciśnień i przepływu.

Równoważenie hydrauliczne instalacji nie jest rzeczą prostą i możliwą do wykonania w każdych warunkach. Kluczową sprawą jest jak najlepsze przygotowanie instalacji do tej czynności. W wypadku instalacji nowych wiąże się to przede wszystkim ze starannie (zgodnie z projektem) wykonaną instalacją. Jeżeli podczas montażu instalacji wykonawca natrafia na problemy zmuszające go do odejścia od założeń projektowych, powinien ten fakt uzgodnić z projektantem w celu sprawdzenia „nowej wersji” i jej wpływu na pracę pozostałych elementów instalacji. W przypadku zaś starej instalacji poddawanej modernizacji najlepiej jest sporządzić dokładną inwentaryzację urządzeń, aby na tej podstawie dokonać niezbędnych obliczeń. W spisie takim powinny się znaleźć m.in.: schemat instalacji, dane na temat źródła ciepła, zastosowanej armatury i automatyki, opis przegród i okien oraz wymagane temperatury pomieszczeń. Zebrane dane posłużą do wykonania niezbędnych obliczeń i określenia zapotrzebowania na ciepło dla budynku.

Przy tym należy mieć świadomość, że im dokładniejsze będą zebrane dane, a więc wykonane obliczenia, tym sprawniejsza będzie czynność równoważenia i tym lepsze przyniesie ona skutki. Precyzyjne określenie zapotrzebowania na ciepło jest bowiem podstawą do określenia obliczeniowego przepływu nośnika ciepła we wszystkich miejscach instalacji (tzw. działkach). To z kolei wyznacza podstawy do właściwego doboru armatury regulacyjnej i równoważącej.

Niezależnie jednak od tego, czy jest to pierwsze uruchomienie instalacji nowej czy zmodernizowanej, przed przystąpieniem do właściwego równoważenia zalecane jest wykonanie kilku niezbędnych czynności, jak: kontrola szczelności połączeń i ciśnienia statycznego w instalacji, dokładne przepłukanie i odpowietrzenie całej instalacji, sprawdzenie poprawności pracy pompy i armatury, otwarcie wszystkich zaworów odcinających oraz ustawienie nastaw wstępnych dla przygrzejnikowych zaworów termostatycznych wraz z pełnym otwarciem ich głowic termostatycznych.

Jarosław Czapliński
Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij