Glazura na płytach gipsowo-kartonowych. Pewny łącznik

Norma ta dzieli płyty na kilka typów:

  •  – płyta gipsowo-kartonowa z licem, na które można nałożyć wyprawy gipsowe oraz elementy dekoracyjne, np. farby;
  • H – płyta gipsowo-kartonowa o zmniejszonym stopniu wchłaniania wody (H1 – nasiąkliwość ≤ 5%; H2 – nasiąkliwość ≤ 10%; H3 – nasiąkliwość ≤ 25%);
  • F – płyta gipsowo-kartonowa o zwiększonej spójności rdzenia przy działaniu wysokiej temperatury;
  • E – płyta gipsowo-kartonowa do zastosowania jako usztywnienie w ścianach zewnętrznych w technologii szkieletowej;
  • R – płyta gipsowo-kartonowa o zwiększonej wytrzymałości i odporności na niszczące obciążenia wzdłużne i poprzeczne;
  • I – płyta gipsowo-kartonowa o zwiększonej twardości powierzchni.

Bardzo ważną informacją jest to, że poszczególna płyta może łączyć kilka właściwości. To jest obecna nomenklatura, jednakże cały czas można spotkać stare nazewnictwo, czyli:

  • GKB – płyta zwykła standardowa,
  • GKBI – o zwiększonej odporności na wodę, impregnowana,
  • GKF – o zwiększonej odporności na ogień,
  • GKFI – o zwiększonej odporności na ogień, impregnowana (płyta kompaktowa).

Zwykle płyty możemy rozpoznać po kolorze:

  • zwykła ma kolor kartonu,
  • wodoodporna – bladozielony,
  • ognioodporna – różowy,
  • bladoczerwony, a
  • kompaktowa – zielony z czerwonymi napisami.

W ofercie, oprócz płyt na bazie gipsu i kartonu, możemy spotkać inne, np. na bazie samego gipsu, bez kartonu (zwykle stosowane jako bariery ogniochronne), gipsowo-włóknowe (o większej uniwersalności, które nadają się także do wykonywania suchych jastrychów).
Dostępne są także płyty cementowo-włóknowe – o wymiarach i wyglądzie przypominającym płyty g-k, jednakże różnią się one zdecydowanie większą odpornością wodną, mogą nawet czasowo być narażone na działanie temperatur ujemnych (przez deklarowany przez producenta okres czasu). Osobną sprawą jest dobór grubości płyty. Standard to 12,5 mm stosowane na ściany. Inne występujące grubości to 9,5 mm – stosowane najczęściej na ściany i sufity, 15 mm – stosowane najczęściej na ściany i podłogi (na podłogi zazwyczaj używane są specjalne płyty zespolne o dużo większej grubości) oraz 6,5 mm – są to płyty gięte.

Przygotowanie podłoża i przyklejanie płytek

Do zabudowy w kuchniach czy łazienkach stosowane są najczęściej zielone, czyli wodoodporne, płyty gipsowo-kartonowe. Wydawałoby się, że skoro płyty te mają już pewną wodoodporność, to od razu można przyklejać płytki. Niestety wodoodporność takiej płyt g-k jest ograniczna. Standardowa płyta g-k może być stosowana w pomieszczeniach, gdzie wilgotność nie przekracza 70%, natomiast wodoodporna także w pomieszczeniach, gdzie wilgotność nie przekracza 85% przez pewien okres czasu (zależnie od nasiąkliwości płyty). Dlatego też płytę g-k, nawet tę wodoodporną, należy dodatkowo zagruntować, najlepiej preparatem poprawiającym wodoodporność. Takie preparaty są najczęściej rozpuszczalnikowe, jednakże są one rzadko spotykane na rynku, więc jeżeli takiego nie posiadamy, najlepiej stosować środki wodne głębokopenetrujące, o mniejszych cząsteczkach zawartej w nim żywicy. Należy pamiętać, żeby nie używać preparatów hydrofobizujących, które to z jednej strony poprawią wodoodporność, z drugiej natomiast obniżą przyczepność kolejnych nakładanych warstw. Ważną czynnością po zagruntowaniu jest zachowanie odpowiedniego czasu wysychania i wiązania zalecanego przez producenta gruntu (z reguły od 12 do 24 godzin). Czas ten jest potrzebny, aby preparat gruntujący związał, a rozpuszczalnik odparował. Dotyczy to szczególnie preparatów na bazie wody (woda też jest rozpuszczalnikiem). Nie zapominajmy o tym, że płyta gipsowo-kartonowa to przecież nieodporny na wodę gips i karton, więc „wtłoczenie” do niej wody z gruntu, a następnie wody zarobowej z zaprawy klejącej może spowodować jej uszkodzenie. Uszkodzenie to najczęściej odspojenie się kartonu od gipsu, które jest wynikiem nieprzestrzegania odpowiednich czasookresów schnięcia poszczególnych nakładanych warstw. A jakie są inne zadania gruntu? Przede wszystkim zwiększenie przyczepności nakładanych zapraw i powłok, zmniejszenie i wyrównanie chłonności podłoża, wydłużenie czasu możliwej obróbki nakładanych zapraw.

Izolacje wodochronne
Grunt to nie wszystko – szczególnie w łazienkach, kuchniach, pralniach i innych pomieszczeniach, gdzie może się wytwarzać dużo pary wodnej. Płytki ceramiczne nie zapewniają przecież całkowitej szczelności przed działaniem wody. Przenikająca przez fugi woda może zawilgocić podłoża czy też pomieszczenia znajdujące się poniżej, wywoływać uszkodzenia materiałów budowlanych, szczególnie tych o niskiej odporności na działanie wody, a także prowadzić do rozwoju zagrzybienia. W celu zabezpieczenia się przed skutkami niszczącego działania wody stosuje się odpowiednie izolacje wodochronne. Ich wykonanie wymaga użycia specjalistycznych materiałów dostosowanych do stopnia narażenia na zawilgocenie.

Podstawowym preparatem izolacyjnym stosowanym wewnątrz pomieszczeń jest płynna folia.
Aby uzyskać właściwe zaizolowanie podłoża, wymagane jest wykonanie powłoki co najmniej dwuwarstwowej, o łącznej grubości 1-1,5 mm. Folii w płynie, jak i innych zapraw wodochronnych, nigdy nie nanosi się jednowarstwowo. Jedna warstwa nie zapewni wystarczającej ochrony przeciwwilgociowej. Bardzo ważna jest ochrona miejsc szczególnych, o czym nie wszyscy jeszcze wiedzą. Przed wykonaniem zasadniczej izolacji na powierzchni płyty dodatkowo należy zabezpieczyć połączenie powierzchni pionowych i poziomych, szczelin dylatacyjnych i przejść rurowych – przy użyciu taśmy uszczelniającej, narożników oraz kołnierzy uszczelniających. W pobliżu uszczelnianych miejsc nanosi się warstwę płynnej folii, przykłada element uszczelniający, dociska i cienko pokrywa masą. Brak tych elementów to najczęstszy błąd wykonawczy powodujący przeciekanie takiej izolacji. Samą izolacją niestety nie da się tego wykonać ze względu na pracę uszczelnianych elementów między sobą.

Jaka zaprawa?

Na takie podłoża jak płyty gipsowo-kartonowe, szczególnie te pokryte zaprawami izolacyjnymi, nie nadają się zwykłe zaprawy klejące. Zaprawa taka powinna charakteryzować się pewną elastycznością oraz być odporna na niewielkie odkształcenia podłoża. Najlepiej jeśli jest to zaprawa klasy C2 (czyli o podwyższonych parametrach). Można stosować także zaprawy klasy C1, jednak w tym przypadku trzeba sprawdzić zakres stosowania przewidziany przez producenta. Wśród zapraw klasy C1 możemy znaleźć zarówno sztywne na typowe podłoża (tynki cementowo-wapienne, jastrychy cementowe), jak i o pewnej elastyczności (na ogrzewanie podłogowe, do gresu). Ważne jest też dostosowanie kleju do płytki. Gresy wymagają zapraw elastycznych, a zwykłe, podstawowe zaprawy bardzo często odspajają się w czasie eksploatacji od płytki. Do przyklejenia płytek z kamienia naturalnego wymagane są specjalne zaprawy, najlepiej białe z dodatkiem trasu lub innych środków wiążących niezwiązane wapno z zaprawy. Taki skład zapraw do kamienia przeciwdziała powstawaniu wykwitów solnych oraz przebarwień.  

Zaprawy dyspersyjne

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na specjalne zaprawy dyspersyjne, wysoce elastyczne. Produkty te są niedoceniane przez wykonawców, a są praktycznie niezastąpione przy klejeniu płytek na płyty drewnopochodne takie jak OSB czy wiórowe. Kleje cementowe, nawet te klasy C2, mają doskonałą przyczepność do materiałów mineralnych, jednak nie radzą sobie z płytami drewnopochodnymi. Płyta OSB, wiórowa, ale także gipsowo-kartonowa, przez cały okres swojej eksploatacji pracuje, ulega ugięciom, nawet gdy wydaje nam się, że jest sztywno zamocowana. Taki problem najczęściej widoczny jest na podłogach, na legarach (płyty drewnopochodne), jednakże może być również spotykany przy wiotkich zabudowach ściennych. Sposobem na to są właśnie kleje dyspersyjne. Kleje takie produkowane są na bazie żywicy syntetycznej, z wypełniaczami mineralnymi oraz domieszkami poprawiającymi właściwości użytkowe. Są one w postaci gotowej do użycia gęstej pasty. Wykazują bardzo dużą przyczepność do wszelkich materiałów, są także wysoce elastyczne, przez co nie pękają pod wpływem naprężeń. Kleje dyspersyjne będą się szczególnie nadawać do przyklejania płytek mozaikowych na płyty gipsowo-kartonowe gięte.

Spoinowanie

Ostatnim szlifem jest spoinowanie. Przy tej czynności z reguły stosowane są cementowe zaprawy elastyczne lub spoiny trwale elastyczne, czyli po prostu silikon. Silikon jest niezrównany przy spoinowaniu okładziny ceramicznej na podłodze na legarach. Unika się wtedy wykruszania spoiny przy ciągłych ugięciach płyty. W tym przypadku należy unikać stosowania zapraw epoksydowych, których wysoka sztywność (nieraz przewyższająca płytki) może powodować uszkodzenie płytek. Zaprawy epoksydowe są natomiast idealne do spoinowania powierzchni w okolicach kabin prysznicowych czy wanien.
Bartosz Polaczyk

Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij