Pompy ciepła i systemy solarne w Europie (2). Ulga na OZE

 Gdyby w Polsce udało się uruchomić dobry mechanizm wsparcia inwestycji z pompami ciepła, korzystając z doświadczenia krajów Europy Zachodniej (w tym również Czech), w ciągu kliku lat liczba inwestycji w pompy ciepła mogłaby wzrosnąć nawet 10-krotnie. Oznaczałoby to, że liczba instalowanych pomp ciepła w Polsce wzrosłaby z 6000 szt. (jest to liczba pomp ciepła sprzedanych w 2010 r. według PORT PC [3], patrz wykres 2) do 60 000 szt. Taka ilość może znacząco oddziaływać zarówno na zwiększenie efektywności energetycznej, jak i redukcję emisji CO2 i innych zanieczyszczeń. Tę tezę mogą potwierdzać również pierwsze efekty realizacji programu dopłat do kredytów na zakup i montaż kolektorów słonecznych uruchomionego w zeszłym roku przez NFOŚiGW [4]. Obserwowany ostatnio w naszym kraju boom na kolektory słoneczne jest w dużej mierze efektem dofinansowań ze strony NFOŚiGW.
Bez zewnętrznego dofinansowania dynamiczny rozwój tej gałęzi OZE jest nadal hamowany wysokim kosztem inwestycyjnym i szacuje się [2], że w 2014 roku sprzedaż pomp ciepła w Polsce będzie na poziomie około 11 000 szt.
* Finlandia
W Finlandii istnieje system ulg podatkowych dotyczących przedsięwzięć termomodernizacyjnych dla osób fizycznych. Inwestorzy mogą odzyskać 60% kosztów związanych z termomodernizacją do maksymalnej kwoty 3000 EUR na każdego z właścicieli domu mieszkalnego.
* Francja
We Francji klienci indywidualni, w przypadku montażu kolektorów słonecznych, jak i pomp ciepła, mogą skorzystać z ulgi podatkowej, która obowiązuje od 2005 r. i jest wypłacana użytkownikom w formie dotacji. Wysokość dotacji jest inna w każdym roku, a bazą do jej wyliczenia jest cena urządzeń. W 2009 roku wysokość dotacji na pompy ciepła wynosiła 40% w stosunku do ceny gruntowej lub powietrznej pompy ciepła, przy czym maksymalna kwota nie mogła przekroczyć 8000 EUR. Pompy ciepła typu powietrze/woda zostały wyłączone z programu dotacyjnego w styczniu 2009 r. Wysokość dotacji na systemy solarne w 2010 roku wynosiła 50% i została obniżona do 45% w roku 2011.
* Niemcy
W 2008 roku systemy solarne i pompy ciepła (powietrze/woda i gruntowe) zostały objęte rządowym programem dotacyjnym MAP (Marktanreizprogramm). Program został wstrzymany w maju 2010 roku i, pomimo ponownego uruchomienia programu po 3 miesiącach, nie udało się odrobić poniesionych w tym okresie strat. Efektem tego posunięcia był znaczny (aż o 57%) spadek sprzedaży urządzeń wykorzystujących OZE w 2010 r. (pomp ciepła, systemów grzewczych biomasę i kolektorów słonecznych).
Warunkiem uzyskania dotacji na pompę ciepła jest osiągnięcie minimalnego sezonowego współczynnika sprawności pomp ciepła SPF, który obliczany jest zgodnie z metodyką VDI 4650. Wysokość dotacji uzależniona jest od rodzaju pompy ciepła, ilości mieszkań w budynku oraz jego stanu i waha się od 7,5 EUR/m2 do 20 EUR/m2 dla pomp gruntowych i od 3,75 EUR/m2 do 10 EUR/m2 dla pomp powietrznych. Ponadto dodatkowa dotacja przysługuje za połączenie systemu na bazie pompy ciepła z innym urządzeniem wykorzystującym OZE, np. systemem solarnym, a także za energooszczędność budynku i pomp obiegowych w urządzeniach OZE. Pompy ciepła o SPF wyższym niż 4,5 dla budynków poddanych termomodernizacji i 4,7 dla budynków nowych są również dodatkowo dotowane w formie bonusa w wysokości 50%.
Od 15 marca 2011 r. program został zmodyfikowany. Przede wszystkim zwiększona została premia za systemy kombinowane, w których pompa ciepła lub kocioł na biomasę połączone są z systemem solarnym.
* Włochy
We Włoszech inwestorzy indywidualni mają możliwość skorzystania z ulgi podatkowej w wysokości 55%. Co ciekawe, w 2010 r. rząd poinformował opinię publiczną, że od 2011 r. ulgi zostaną wstrzymane. Spowodowało to przyspieszenie decyzji niektórych inwestorów o montażu systemu solarnego pod koniec 2010 r., czego efektem był 22,5% wzrost sprzedaży systemów solarnych we Włoszech. Pod naciskiem branży solarnej w grudniu 2010 r. rząd zgodził się na wydłużenie programu redukcji podatku na kolejnych 12 miesięcy.
* Hiszpania
W Hiszpanii 55,5% instalacji solarnych stanowią duże systemy montowane na potrzeby produkcji ciepłej wody użytkowej w budynkach wielorodzinnych i użyteczności publicznej, a pozostałe 45,5% to systemy solarne w domach jednorodzinnych. W 2010 r. 83% instalacji solarnych zostało zamontowanych w wyniku wprowadzenia wymogu pokrycia 30-70% zapotrzebowania na energię do produkcji ciepłej wody użytkowej z energii słonecznej zarówno w budynkach nowych, jak i poddawanych termomodernizacji. 15% instalacji dotowanych jest z gminy, pozostała część realizowana jest przez przemysł i inne instytucje. Niestety wymóg ten spowodował spadek nowych inwestycji, w związku z czym na przełomie czerwca i lipca 2011 r. Ministerstwo Gospodarki planowało ogłosić nowy Plan Działań w zakresie OZE na lata 2011-2020, który ma zawierać propozycję utworzenia specjalnych cen zakupowych kWh energii produkowanej przez elektrownię słoneczną, co zostało zaproponowane przez hiszpańskie stowarzyszenia systemów solarnych (ASIT). Klientami korzystającymi z tej specjalnej taryfy będą głównie szpitale, hotele i obiekty przemysłowe. Propozycja specjalnych taryf może być również zaproponowana w odniesieniu do pozostałych technologii wykorzystujących OZE.
* Grecja
W wyniku implementacji Dyrektywy OZE (2009/28/CE) w Grecji wprowadzono ustawę, która obliguje do wykorzystania energii słonecznej do pokrycia 60% zapotrzebowania na energię do produkcji ciepłej wody użytkowej zarówno w budynkach nowych, jak i poddawanych termomodernizacji. Według greckiego stowarzyszenia branży solarnej (EBHE) wprowadzenie wymogu spowoduje rozwój rynku systemów solarnych, co byłoby pożądane zwłaszcza po gwałtownym 30% spadku sprzedaży systemów solarnych w 2009 r. Jednakże ze względu na załamanie rynku budownictwa, efekty tej ustawy mogą być oddalone w czasie, w związku z czym aktualnie istnieje potrzeba wprowadzenia dodatkowych mechanizmów stymulujących rozwój rynku OZE.
* Czechy
W Czechach do 2011 r. obserwowano znaczny wzrost rynku pomp ciepła i systemów solarnych, głównie dzięki dotacjom na pompy ciepła i systemy solarne (jak również na kotły na biomasę, budynki pasywne i niskoenergetyczne) przeznaczonym dla osób fizycznych w ramach Programu Zielonych Oszczędności („Zelená úsporám”) [9].
Z założenia program przewidziano na lata 2009-2012. Celem programu jest redukcja emisji CO2 o 1,1 milionów ton (1%), oszczędności energii 6,3 PJ, 30 tys. miejsc pracy, poprawa komfortu życia ponad 250 tys. mieszkańcom, którzy skorzystają z dotacji, produkcja ciepła z OZE na poziomie 3,7 PJ, redukcję zanieczyszczenia pyłami na poziomie 2,2 mln kg.
Wysokość dotacji na pompy ciepła typu solanka/woda i woda/woda wynosi 75 000 CZK i 50 000 CZK dla pomp ciepła typu powietrze/woda, pod warunkiem że urządzenie charakteryzuje się sprawnością powyżej 4,1 (COP wg EN 14511 przy S0/W35) dla pomp gruntowych, powyżej 3,0 (COP wg EN 14511A2/W35) dla pomp powietrze/woda i powyżej 4,7 (COP wg EN 14511 W10/W35) dla pomp pracujących w systemie woda/woda.
Wysokość dotacji na kolektory słoneczne wynosi 55 000 CZK dla systemów pełniących funkcję produkcji ciepłej wody użytkowej, 80 000 CZK dla systemów do produkcji c.w.u. i c.o. Ponadto inwestorzy mogą uzyskać bonus za połączenie systemu pompy ciepła z kolektorami słonecznymi w wysokości 20 000 CZK.
Program wystartował w kwietniu 2009 r. i zakończył się w październiku 2010 r. W lutym 2011 r. rząd ogłosił, że program nie będzie wznawiany ze względu na wyczerpanie się środków przeznaczonych na dotacje i administracyjno-techniczną obsługę programu.
dr inż. Małgorzata Smuczyńska

Literatura:
[1] Kapuściński J., A. Bodzioch, Geotermia niskotemperaturowa w Polsce i na świecie. Stan aktualny i perspektywy rozwoju. Uwarunkowania techniczne, środowiskowe i ekonomiczne, Warszawa 2010.
[2] BSRIA, Heat Pumps Poland. European Renewables 2009. A multiclient study by Krystyna Dawson, maj 2010.
[3] Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła PORT PC, statystyki przekazane na cele opracowania EHPA Outlook 2011, kwiecień 2011.
[4] Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska NFOŚiGW, www.nfosigw.gov.pl.
[5] Instytut Energetyki Odnawialnej EC BREC, Rynek kolektorów słonecznych w Polsce w 2010 r. -skrót raportu, maj 2011.
[6] EurObserv’ER, Solar thermal and concentrated solar power barometer, Systčmes solaires le journal des énergies renouvelables n 203 – 2011, maj 2011.
[7] www.niskaemisja.pl.
[8] http://www.bgk.com.pl/fundusz-termomodernizacji-i-remontow-2/premia-termomodernizacyjna.
[9] www.zelenausporam.cz.
Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij