ABC instalacji miedzianych i stalowych. Rura z dziurką

Zasadą jest, że im większa jest twardość węglanowa wody, tym mniejsza jest jej agresywność korozyjna. Projektując instalację sanitarną i ogrzewczą, należy brać pod uwagę, aby materiał, z którego wykonana będzie instalacja, był odporny na agresywne działanie wody. Informację na temat agresywności wody względem materiału instalacyjnego oraz jej skład chemiczny powinni udostępniać jej dostawcy. Woda transportowana w rurociągach pochodzi z ujęć powierzchniowych, podziemnych i infiltracyjnych. Największą agresywnością kwasowęglanową cechują się wody podziemne i infiltracyjne. Woda pochodząca z ujęć podziemnych i infiltracyjnych charakteryzuje się małą twardością węglanową, dużym stężeniem jonów H+, jak również bardzo wysoki poziom mineralizacji. Wszystkie te czynniki w znaczący sposób wpływają na powstawanie korozji.

Jakie są typy korozji?

* Elektrochemiczna (dotyczy w szczególności połączenia instalacji miedzianych i stalowych ocynkowanych). Ten typ korozji spowodowany jest wpływem na metal roztworów elektrolitów i powstawaniem punktowych ogniw elektrycznych o bardzo niskim napięciu.

* Chemiczna. Korozję chemiczną metali wywołują swym działaniem gazy suche lub nieelektrolity niezdolne do przewodzenia prądu.

* Biologiczna. Korozja biologiczna powstaje dzięki organizmom żywym, np. bakteriom. Głównie chodzi tu o bakterie redukujące siarczany, bakterie manganowe, bakterie redukujące azotany oraz generujące metan.

Rodzaj zanieczyszczenia wody wodociągowej generuje korozję:

* miejscową (np. wżerową, selektywną, plamową, powierzchniową),

* ogólną (równomierną na powierzchni przewodów).

W przypadku rurociągów miedzianych wskaźnik PH dla wody powinien zawierać się w przedziale od 6,5 do 9,5. Szybkość korozji wspomaga niskie PH wody, znaczna zawartość CO2, niska twardość, zawartość jonów siarczanowych.

Przewody wodociągowe wykonane z rur stalowych ocynkowanych są bardzo podatne na korozję i wrażliwe na skład chemiczny wody. Najbardziej destrukcyjne oddziaływanie na rury powoduje zasolenie i zwapnienie transportowanej wody. Na szybkość korozji wpływa również temperatura transportowanej wody. Powyżej temperatury 55°C procesy korozyjne w rurociągu ulegają znacznemu przyspieszeniu.

Co zrobić, gdy dojdzie do korozji przewodu i w jaki sposób naprawić uszkodzony odcinek rury? Przewody wewnętrzne i zewnętrzne wykonane z miedzi, nieusytuowane w gruncie, w zasadzie nie wymagają żadnej ochrony. W rzadkich przypadkach, kiedy przewody z miedzi ułożone są w szczególnie agresywnej atmosferze, np. w pomieszczeniach galwanizerii lub akumulatorni, a także w pomieszczeniach z dużą zawartością amoniaku, siarczków i azotynów (wiejskie obory, zakłady utylizacji zwierząt itp.) należy je osłonić płaszczem z tworzywa sztucznego. Rury miedziane mogą być układane pod tynkiem, gdzie mają kontakt z wapnem i gipsem z zapraw budowlanych, bez stosowania ochrony przeciwkorozyjnej. Wyjątek stanowi przypadek, kiedy zaprawa pozostająca w kontakcie z rurą ma w składzie domieszki amonowe, np. dodatki opóźniające wiązanie lub dodatki przeciw zamarzaniu. Ochrony przed korozją wymagają także rurociągi z miedzi, które są narażone na stałe oddziaływanie wilgoci, np. przy podłodze krytych basenów lub w pomieszczeniach saun. Ochronę przed korozją mogą stanowić nałożone na rurę otuliny termokurczliwe lub fabrycznie nałożone otuliny z tworzyw sztucznych.

Na rynku dostępne są specjalne tuleje kompensacyjne oraz pierścienie zaciskowe do naprawy uszkodzonych odcinków rur stalowych, polietylenowych i miedzianych. Typ tulei dobiera się indywidualnie do rodzaju przewodów oraz do typu połączenia (rura z gładką powierzchnią lub z końcówką gwintowaną gwintem calowym rurowym).

Produkowane są następujące rodzaje tulei naprawczych:

* Tuleje kompensacyjne do rur stalowych z kurkami kulowymi zakończone końcówkami:

– gwint wewnętrzny/końcówka zaciskowa do gładkiej powierzchni rury,

– gwint zewnętrzny/końcówka zaciskowa do gładkiej powierzchni rury,

– końcówka zaciskowa do gładkiej powierzchni rury/końcówka zaciskowa do gładkiej powierzchni rury.

* Tuleje kompensacyjne bez zaworów zakończone końcówkami:

– gwint zewnętrzny/końcówka zaciskowa do gładkiej powierzchni rury,

– gwint wewnętrzny/końcówka zaciskowa do gładkiej powierzchni rury,

– końcówka zaciskowa do gładkiej powierzchni rury/końcówka zaciskowa do gładkiej powierzchni rury.

Podobne rozwiązania konstrukcyjne zastosowano do budowy tulei kompensacyjnych do rur miedzianych i polietylenowych. W przypadku tulei kompensacyjnych do rur z tworzywa sztucznego jeden koniec lub dwa końce złączki mogą być zakończone końcówką zaciskową do rury polietylenowej. Innym rozwiązaniem są zakończenia złączek z jednej strony z gwintem calowym wewnętrznym lub zewnętrznym a z drugiej końcówką zaciskową do rur PE. Ciekawą konstrukcją jest złączka wyposażona z jednej strony w końcówkę zaciskową do rur PE, natomiast z drugiej strony w zacisk do rur stalowych gładkich bez gwintu. Identyczne rozwiązania konstrukcyjne posiadają tuleje naprawcze do rur miedzianych (z kurkiem kulowym lub bez).

Kolejność wykonania czynności (dla rury miedzianej):

* Uszkodzony odcinek rury należy wyciąć (uwzględniając długość mufy naprawczej w stanie ściśniętym),

* założyć na końcówki rury nakrętki zaciskowe wraz z pierścieniami i uszczelkami,

* Zacisnąć nakrętkę zaciskową na jednym końcu rury, a następnie rozsunąć tuleję kompensacyjną w kierunku drugiego końca przewodu.

* Zacisnąć drugą nakrętkę zaciskową na powierzchni przewodu.

Całość wykonania czynności nie powinna zająć instalatorowi więcej niż 5 minut.

Naprawy uszkodzonej instalacji z rur stalowych (uszczelnianie otworów, pęknięć i miejsc porowatych) można też dokonać wykorzystując do tego celu obejmy uszczelniające z żeliwa sferoidalnego. Dwuczęściowe obejmy do instalacji wewnętrznych produkowane są w zakresie od 1/2 do 4”. Medium przepływające w rurze może być woda wodociągowa o maksymalnej temperaturze +90°C. Sposób montażu takiej obejmy na uszkodzonym rurociągu jest następujący:

* Rurę należy oczyścić wokół miejsca uszkodzenia.

* Założyć uszczelkę gumową na rurę.

* Miejsce styku krawędzi uszczelki ustawić po przeciwnej stronie rury względem uszkodzenia.

* Założyć na powierzchnię uszczelki dolną część obejmy.

* Założyć na uszczelkę górną cześć obejmy.

* Wkręcić śruby z łbem o gnieździe sześciokątnym.

Podczas nakładania obejmy na rurę należy zwrócić uwagę na to, aby łby śrub ściągających znalazły się w położeniu umożliwiającym swobodne obracanie klucza nimbusowego. Skręcając obejmę w miejscach trudnodostępnych, np. w szachtach instalacyjnych, zalecam podłożenie np. kawałka szmaty bezpośrednio pod miejsce montażu. W przypadku wysunięcia się śruby z gniazda podczas skręcania nie dojdzie wówczas do jej zagubienia.

Do naprawy większych średnic rur zalecane są obejmy ze stali nierdzewnej. Są one przeznaczone do rur o średnicach od 80 do 500 mm. Obejmy produkowane są w wersji jedno-, dwu- i trzy częściowej. Doboru opaski dokonuje się na podstawie średnicy zewnętrznej rury oraz tabeli danego producenta.

Andrzej Świerszcz
Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf pdf

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij