Błędy w instalacjach wentylacyjnych – jak ich uniknąć? Odzysk na plus

Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Rosnąca popularność systemów wentylacji mechanicznej z rekuperacją spowodowała wzrost firm instalacyjnych wykonujących tego typu systemy. Niestety wzrost ilościowy nie idzie w parze z poziomem jakości, jaki prezentują instalatorzy zajmujący się montażem ww. systemów. Problem zauważam zwłaszcza w segmencie małych budynków, głównie domków jednorodzinnych. W przypadku większych obiektów problem nie jest tak widoczny, gdyż podczas procesu budowlanego pojawiają się osoby kontrolujące standard wykonania. Rzadziej pojawiają się osoby funkcyjne działające z ramienia inwestora, które potrafiłyby zweryfikować wiedzę i kwalifikacje firm instalacyjnych montujących rekuperację w domach i budynkach mieszkalnych, gdzie zwykle ze względów na koszty ogranicza się obecność inspektora nadzoru.

Wzrost ilości „samozwańczych” firm instalacyjnych spowodowany jest po pierwsze rosnącą popularnością odnawialnych rozwiązań w odzysku energii, a po drugie z pozorną łatwością ich wykonania, zwłaszcza w przypadku budynków mieszkalnych – domów jednorodzinnych. W związku z powyższym można zaobserwować wzrost ilości firm, do tej pory często nawet nie związanych z branżą instalacyjną, które nagle postanowiły się również zająć montażem rekuperacji. Sztuka wentylacji wymaga jednak od instalatora pewnego poziomu wiedzy oraz staranności podczas jej wykonywania. Wentylacja wpływa na zdrowie i samopoczucie człowieka, bezpośrednio oddziałując na jego układ oddechowy, dlatego tak ważne jest, by wentylacji nie wykonywały osoby przypadkowe, bez doświadczenia. Odporność układu oddechowego jest znaczenie mniejsza aniżeli układu pokarmowego. Układ oddechowy jest bardziej wrażliwy na środowisko zewnętrzne, a więc powietrze, którym oddychamy, w związku z czym teoretycznie powinniśmy bardziej troszczyć się o dobrą jakość powietrza, aniżeli posiłków, które spożywamy. Różnica polega na tym, że w przypadku pokarmów, widzimy to co zjadamy, dzięki czemu łatwiej jest przeprowadzić „ocenę jakości”. W przypadku systemów powietrznych nie widzimy „zastawy”, tj. instalacji kanałowej, przez którą „zostaje podany posiłek”, w tym przypadku powietrze. Instalacja po zakończeniu prac zostaje w całości zabudowana i trudno wówczas ocenić jej standard oraz czystość.

Trudny wybór

Najczęściej na decyzję o wyborze firmy instalacyjnej na etapie oferty ma wpływa cena i nierzadko to ona stanowi ostateczny argument. Niestety, ze względu na ilość dostępnych obecnie rozwiązań, bez szczegółowej analizy oferty, biorąc za kryterium wyboru tylko najniższe koszty inwestycji, można się łatwo pomylić, ponosząc w późniejszym etapie dodatkowe nakłady finansowe związane z poprawkami i eksploatacją instalacji (zużycie prądu przez system, mała sprawność cieplna odzysku ciepła, niska klasa filtracji).

W pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy oferta była sporządzona w oparciu o dobre założenia projektowe i obliczenia. Podstawą rozpoczęcia prac na doborem układu wentylacji powinien być bilans powietrza oraz uwzględnienie możliwości montażowych, co pozwoli wstępnie oszacować spręż instalacji. Zapewnienie odpowiedniej wydajności instalacji oraz krotności wymian powietrza, zgodnie z polskimi przepisami oraz normami to podstawa przystąpienia do realizacji.

Kolejna kwestia, to dobór odpowiedniej jakości materiałów i tutaj zwykle występują największe problemy, ponieważ obserwujemy obecnie ogromny „wykwit” rozmaitych rozwiązań. Niestety nie wszystkie oferowane systemy są stosowane w sposób zgodny ze sztuką. Podstawowym i najczęściej popełnianym błędem jest używanie w nadmiarze przewodów elastycznych typu „flex” (fot. 1), często bez izolacji i perforacji paroszczelnej.

Przewody tego typu powinny być stosowane w ograniczonej ilości i powinny stanowić maksymalnie: 15-20% długości całej instalacji. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, aby były to przewody odpowiedniej jakości, produkowanego przez sprawdzonego producenta. Obecnie na rynku pojawiło się dużo tańszych zamienników, niestety ich jakość znacznie odbiega od oryginalnych tego typu przewodów.

Grubość izolacji, to bardzo ważny aspekt w systemach z odzyskiem ciepła. Zbyt mała izolacja może spowodować znaczne straty do otoczenia, którego nie chcemy ogrzewać i w ten sposób zaprzepaścimy cały efekt odzysku ciepła. Absolutne minimum to 20 mm, przy czym taka grubość powinna być stosowana tylko w przestrzeni izolowanej. Częstym błędem jest stosowanie jej na wszystkich odcinkach instalacji lub jej brak. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, czy wykonawca stosuje izolację zwiniętą w rolkach czy skompresowaną w małych kartonach – „pościskana” zwinięta w kłębek izolacja zawsze ma gorsze właściwości, aczkolwiek z punktu widzenia wykonawcy jest szybka i łatwiejsza w montażu.

Kolejna sprawa to możliwości regulacyjne instalacji – brak odpowiedniej regulacji końcowej nie tylko wpłynie na hałas oraz nierównomierny rozkład ciśnienia, ale też może spowodować nieodpowiednią wymianę powietrza w kubaturze i poszczególnych pomieszczeniach.

Przepustnice regulacyjne powinny być odpowiednio ustawione i zaplombowane na etapie rozkładania instalacji. Zaleca się pozostawić do nich dostęp serwisowy, niestety zwykle nie ma takiej możliwości, więc należy to uwzględnić już przy projektowaniu i wykonywaniu instalacji.

Uwaga na częste błędy

Najczęściej pojawiającym się błędem jest pomieszanie ciągów wentylacyjnych – nawiewu z wywiewem. Wynika to nie tylko z braku wiedzy, ale często ze zwykłego zmęczenia „materiału”. Ekipy monterskie obniżające koszty montażu działają „ilościowo”, chcąc wykonać jak największą ich ilość w możliwe krótkim czasie, tak by szybko rozliczyć pracę. Niestety, działając w ten sposób, najłatwiej jest popełnić prosty błąd, jakim jest niewątpliwie pomieszanie ciągów wentylacyjnych. Z tym zjawiskiem spotykam się bardzo często, podczas wizji i konsultacji na budowach.

Bardziej szczegółowo należy też się przyjrzeć technice docinania przewodów w wykonaniu instalacji z blachy ocynkowanej, tj. np. rur sztywnych spiro – czy podczas montażu nie zostaje uszkodzona warstwa ocynku elementu?

Osobną kwestią jest estetyka instalacji, która nawet laikowi pozwala ocenić umiejętności instalatora. Częstym widocznym błędem, który jest następstwem niedbalstwa jest brak zabezpieczenia instalacji przed zabrudzeniem. Zabrudzona tynkiem instalacja jest bardzo trudna do wyczyszczenia (fot. 2 i 3).

Czystość instalacji

Kolejna sprawa to czystość instalacji, która jest warunkiem zapewnienia odpowiedniej jakości powietrza. Należy ją zabezpieczyć nie tylko na etapie montażu, ale też na etapie wyboru dostawcy materiałów. Rzadko dba się o zabezpieczenie instalacji przed zabrudzeniem na etapie montażu, a jeszcze rzadziej w trakcie magazynowania lub transportu elementów. Wszystkie elementy powinny zostać sprawdzone pod kątem czystości przed realizacją, a przed montażem zalecam je profilaktycznie oczyścić (fot. 4, 5).

Dodatkowym elementem zabezpieczenia instalacji przed zabrudzeniem wtórnym jest minimum dwustopniowa filtracja powietrza (na czerpni powietrza – filtracja wstępna, w centrali filtracja wtórna).

Regulacja i serwis
Montaż instalacji powinien zostać zakończony regulacją końcową. Jej brak to błąd, który wynika często z braku projektu i obliczeń wydajności układu wentylacji, a więc podstaw do wykonania pomiarów kontrolnych i realizacji.

Innym powodem braku regulacji jest zwyczajnie brak odpowiedniego sprzętu pomiarowego, który powinien być standardowym wyposażeniem każdego instalatora wentylacji.

Ostatni elementem prawidłowego działania systemu jest regularny okresowy serwis instalacji. Sposób serwisowania i częstotliwość powinny zostać określone przez wykonawcę instalacji.

Sławomir Mencel
Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij