Jestem za, a nawet przeciw, czyli pokojowe rozmowy o technologiach. Stal kontra ceramika

Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdfpdf

Na co więc się zdecydować – czy wybrać komin stalowy czy ceramiczny? Nie będę namawiał, by wybrać rozwiązanie ze stali nierdzewnej, bo ceramika jest zła – wręcz przeciwnie, kominy ceramiczne to bardzo dobre, nowoczesne i w pełni bezpieczne rozwiązanie, ale systemy stalowe także mają sporo zalet, między innymi:

* Możliwość stosowania w przypadku renowacji kominów murowanych.

Wkład kominowy kwasoodporny można zainstalować w istniejącym budynku, jego konstrukcja jest lekka, a modułowy system montażu umożliwia instalację wkładu „od góry”, przy minimalnych zniszczeniach w budynku (w zasadzie tylko wykucie otworu pod przyłącza urządzenia grzewczego i pod wyczystkę).

* Gładka powierzchnia wewnętrzna, odporność na działanie kondensatu.

Cechy te ograniczają osadzanie się sadzy i penetrację kondensatu, które to zjawiska są najczęstszą przyczyną erozji kominów murowanych z cegły. Mniejsze opory przepływu (chropowatość powierzchni) niż w kominach ceramicznych pozwalają często zastosować mniejsze przekroje przewodów.

* Łatwy montaż.

Montaż elementów komina stalowego nie jest trudny, nie wymaga specjalistycznej wiedzy (choć doświadczenie jest mile widziane) ani też wyszukanych akcesoriów (np. dedykowanych zapraw klejowych). Małe jest też ryzyko uszkodzenia (pęknięcia) elementów podczas montażu.

* Wysoka szczelność.

Elementy kominowe są w procesie produkcji szczegółowo badane pod kątem zachowania wymaganej szczelności. Dziś żaden polski czy europejski producent systemów kominowych nie może oferować produktów bez przeprowadzenia certyfikacji na znak CE. Z uwagi na mało skomplikowany montaż ryzyko rozszczelnienia instalacji podczas montażu jest niewielkie.

* Możliwość ponownego użycia elementów.

Elementy, zwłaszcza przy użytkowaniu w instalacjach z piecami gazowymi, nawet po kilku latach użytkowania są w pełni użyteczne, mogą zostać zdemontowane i ponownie zainstalowane w innym miejscu.

* Szeroka gama rozmiarów i możliwość wykonywania elementów nietypowych.

Gama rozmiarów elementów stalowych jest praktycznie nieograniczona, w ofercie firm znajdują się nawet elementy o tak małej średnicy jak f 60 mm. Zaletą jest też stosunkowo duża łatwość wykonywania elementów niestandardowych, a koszt ich wykonania zwykle nie jest znacząco wyższy niż kształtek typowych, można więc dopasować instalację do danych warunków w budynku.

* Niższe koszty inwestycji.

W większości przypadków instalacja komina stalowego jest tańsza od popularnych kominów ceramicznych.

* Kominy wolnostojące.

Jeśli komina w budynku nie ma, przynajmniej w bezpośredniej bliskości urządzenia grzewczego, można zdecydować się na wykonanie komina dwupłaszczowego przyściennego. Kominy takie stanowią w pełni samodzielną konstrukcję mocowaną do ściany budynku. Zalety kominów dwuściennych chromoniklowych są identyczne jak wkładów stalowych. Wewnętrzny przewód odprowadzający spaliny wykonuje się z takich samych materiałów jak wkłady kominowe. Tenże wkład otoczony jest wełną (mineralną lub ceramiczną) i płaszczem osłonowym, także wykonywanym z kwasoodpornej blachy. Jest to zdecydowanie tańsza alternatywa w stosunku do budowania całego komina ceramicznego.

* Przyłącza kominowe (odcinki łączące piec/kominek z kominem).

Najczęściej są wykonywane z blach: stalowej chromoniklowej (do gazu), żaroodpornej (drewno, paliwa stałe) lub czarnej (o grubości 2 mm – do paliw stałych).

* Kwestie techniczne.

Na początku trzeba pamiętać, że komin stalowy należy dobrać do rodzaju paliwa, jakie będzie spalało nasze urządzenie grzewcze. Tu uniwersalność ceramiki jest jednak znacznie większa.

Do odprowadzania spalin z urządzeń gazowych poleca się elementy wykonywane ze stali 1.4404 o grubościach ścianki nie mniejszych niż 0,50 mm, natomiast do kotłów z zamkniętą komorą spalania dedykowane są specjalne systemy powietrzno-spalinowe. Do kominków i pieców na paliwa stałe (drewno) zaleca się stosowanie stali żaroodpornych (gatunek 1.4828) o grubościach ścianki 0,8-1,0 mm. Takie wkłady kominowe będą zarówno dobrze chronić przed działaniem agresywnego kondensatu, jak również wytrzymają wysoką temperaturę.
Łukasz Darłak, Darco

Kominy ceramiczne Znacząca poprawa w dziedzinie wykorzystania energii cieplnej, osiągnięta poprzez zmianę świadomości społecznej oraz wprowadzenie w technice grzewczej technologii innowacyjnych, sprawiła, że w ostatnim czasie zaczęto stosować nowoczesną ceramikę. Składa się ona z elementów należących do najbardziej rozpowszechnionych pierwiastków na Ziemi. Tam, gdzie kończą się granice możliwości metali i tworzyw sztucznych, otwierają się zupełnie nowe zastosowania dla ceramiki w technice kominowej.

Podstawowe cechy ceramiki szamotowej oraz wpływ na zastosowanie jej w technice kominowej to:

* Wysoka wytrzymałość na ściskanie – należy do wskaźników najczęściej określanych w laboratoriach materiałów ceramicznych. Związana jest ona bezpośrednio z innymi parametrami ceramiki, takimi jak: porowatość, gazoprzepuszczalność.

* Mała nasiąkliwość – parametr niesłychanie ważny w przypadku zastosowania ceramiki szamotowej w kominach, gdzie temperatura spalin spada poniżej punktu rosy.

* Rozszerzalność cieplna – to zjawisko odwracalnego rozszerzania się substancji ogrzewanych. Ceramika szamotowa charakteryzuje się niską rozszerzalnością cieplną, dzięki czemu może być z powodzeniem zastosowana w technice kominowej.

* Duża odporność na szok termiczny – cecha mająca znaczenie podczas ekstremalnych obciążeń komina związanych ze znacznym wzrostem temperatury w krótkim okresie na przykład podczas pożaru sadzy.

* Odporność na ścieranie – na ogół zakłada się, że odporność wyrobów ceramiki na ścieranie jest proporcjonalna do wytrzymałości mechanicznej. Czynnik ten ma duże znaczenie w przypadku okresowych kontroli i czyszczenia kominów.

* Wysoka odporność na korozję – to cecha materiałowa wyrobu, która w przypadku nowoczesnych kominów jest chyba najszerszym pojęciem wśród rozpatrywanych właściwości technologicznych. Najczęściej określa ona zachowanie się materiału w wysokich temperaturach pod działaniem agresywnych substancji, par i gazów.

Przodujący producenci systemów kominowych proponują innowacyjne rury ceramiczne, które spełniają najwyższe wymagania związane z użytkowaniem kominów. Ich wyjątkowość to zastosowanie unikalnej technologii prasowania izostatycznego, co wpływa na znaczne polepszenie parametrów technicznych. Technologia produkcji polega na wykorzystaniu niskotemperaturowych pras, które są używane do wstępnego formowania z proszków (suchy surowiec) oraz prasowania elementów rur kominowych. Po procesie formowania elementy poddawane są wypalaniu w temperaturze około 1200oC. Największym atutem prasowania izostatycznego jest jednorodne zagęszczenie, które skutkuje przewidywalnym i powtarzalnym skurczem podczas dalszego procesu spiekania oraz praktycznie zerową nasiąkliwością.

Ceramiczna rura kominowa to jeden z najważniejszych elementów komina, ale problem tkwi w szczegółach, czyli w kompletnym systemie, a system musi być niezawodny i wielokrotnie sprawdzony. Jeżeli ktoś o tym zapomina, to efekt może okazać się opłakany ze szkodą dla potencjalnego inwestora. Udzielenie w takim wypadku tzw. gwarancji dożywotniej jest zwykłą manipulacją stającą w sprzeczności ze zdrowym rozsądkiem i etyką handlu.

Istotnym problemem, z którym boryka się ostatnio rynek systemów kominowych, jest import nieokreślonych jakościowo rur ceramicznych i próba nieudolnego połączenia ich z pustakami kominowymi lub bezpośrednim włożeniem ich do komina murowanego z cegły. Ogranicza to w istotny sposób ich przydatność w wykorzystaniu na elementy systemów kominowych. Rozbieżności w poszczególnych wartościach oraz ich zmienność podwyższają znacznie ryzyko destrukcji struktury materiału przy wymaganych obciążeniach zgodnych normą PN-EN 1457:2003/A1:2004 „Kominy. Ceramiczne wewnętrzne przewody kominowe. Wymagania i metody badań”. Wynik jakościowy jest raczej bliżej nieokreślony i przypomina krzyżówkę fiata 126 p ze zderzakiem mercedesa.

Budowa komina i wybór materiału, z którego jest zbudowany, to sprawa niezwykle ważna. Komin jest stałym elementem substancji budowlanej, więc powinien być zaplanowany tak, aby również przyszłe generacje kotłów grzewczych mogły być bez problemu podłączone, co jest ważne ze względu na krótki okres użytkowania kotła grzewczego w porównaniu z kominem.

Komin powinien charakteryzować się bardzo dużą uniwersalnością, to znaczy z jednej strony powinien być odporny na wysokie temperatury, z drugiej zaś wykazywać odporność na niskie temperatury, wilgoć i agresywność kondensatu. Powinien posiadać dużą odporność na uszkodzenia mechaniczne (czyszczenie), możliwość zastosowania do paliw stałych, płynnych i gazowych.

Najczęściej stosowanymi materiałami do budowania kominów dymowych i spalinowych w Polsce są: ceramika i stal nierdzewna. Podstawowymi cechami, które przemawiają za zastosowaniem ceramiki w technice kominowej, są: duża wytrzymałość poszczególnych elementów na ściskanie; brak korozji ceramiki, ponieważ nie wchodzi ona w związki chemiczne z kwasami; odporność na działanie wysokich temperatur i ich częste zmiany; odporność na pożar sadzy (1000oC); odporność na działanie związków fluorków; wytrzymałość na obciążenia mechaniczne (czyszczenie stalową szczotką); daje możliwość zmiany paliwa w dowolnym  czasie dzięki czemu ceramika jest materiałem uniwersalnym.

W przypadku, gdy wymagana będzie większa „elastyczność” komina lub mały ciężar komina, bardzo często stosujemy kominy produkowane ze stali. Kominy stalowe występują w wersji dwupłaszczowej (nie wymagają dodatkowego obmurowania) lub jako tzw. wkłady, które należy obmurować.

W technice kominowej nie może być mowy o kompromisie, gdy w grę wchodzi bezpieczeństwo potencjalnego użytkownika. Wymagania te mogą być spełnione tylko dzięki zastosowaniu materiałów najwyższej jakości, odpowiadających regulacjom prawnym zawartym w prawie budowlanym (ust. z 7.07.1994 roku z późn. zm.) oraz europejskich normach zharmonizowanych.

Roman Nowak, Schiedel
Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdfpdf

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij