Głowice termostatyczne. Ograniczony zakres

Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Głowice termostatyczne o zakresie regulacji 6-28oC automatycznie chronią pomieszczenia przed nadmiernym wychłodzeniem zimą oraz instalację przed zamarznięciem wody w grzejniku. Gdy temperatura spadnie poniżej 6oC, zawór lub wkładka termostatyczna, na której są zabudowane, zostają otwierane. Napływ gorącego czynnika grzewczego ogrzewa kolejno grzejnik i pomieszczenie. W pewnych sytuacjach brak możliwości mechanicznego zamknięcia zaworu termostatycznego, nawet poniżej 6oC, traktowany jest jako wada. W przypadku malowania pomieszczeń grzejniki są często zdejmowane, zaś zawory powrotne i termostatyczne z głowicami traktowane są jako zawieradła. Świeżo po malowaniu pomieszczenia najczęściej poddawane są intensywnemu i krótkotrwałemu przewietrzeniu. Gdy temperatura napływającego powietrza zewnętrznego zbliża się do 6oC, następuje otwieranie zaworu termostatycznego i wyciek czynnika grzewczego do pomieszczenia. Dlatego producenci głowic termostatycznych oferują także głowice termostatyczne z zakresem regulacji 0-30oC, gdzie nastawa 0oC jest jednocześnie mechanicznym zamknięciem. W takim przypadku nie ma możliwości ochrony instalacji przed zamarznięciem przy minimalnej nastawie. Jednak przy zastosowaniu nastawy odpowiadającej 6oC instalacja jest w pełni zabezpieczona. Dodatkowo dla zabezpieczenia się przed pomyłkowym „skręceniem” głowic zakres nastaw ogranicza się sztyftami blokującymi lub zderzakami, których pozycja może być zmieniana.

Głowice o zawężonym zakresie W sprzedaży znajdują się także głowice specjalne, które różnią się od tych typowych konstrukcją lub/i parametrami pracy. Przykładem takich głowic są głowice termostatyczne o zawężonym zakresie regulacji 16-28oC lub 16-30oC. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2004 r. nr 75, poz. 690) wraz z nowelizacjami w dziale nr IV „Wyposażenie techniczne budynków”, rozdział 4, § 134:

* punkt 5. W budynku zasilanym z sieci ciepłowniczej oraz w budynku z własnym (indywidualnym) źródłem ciepła na olej opałowy, paliwo gazowe lub energię elektryczną regulatory dopływu ciepła do grzejników powinny działać automatycznie, w zależności od zmian temperatury wewnętrznej w pomieszczeniach, w których są zainstalowane. Wymaganie to nie dotyczy budynków jednorodzinnych, mieszkalnych w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej, a także poszczególnych mieszkań oraz lokali użytkowych wyposażonych we własne instalacje ogrzewcze.

* punkt 6. Urządzenia, o których mowa w ust. 5, powinny umożliwiać użytkownikom uzyskanie w pomieszczeniach temperatury niższej od obliczeniowej, przy czym nie niższej niż 16°C w pomieszczeniach o temperaturze obliczeniowej 20°C i wyższej.

Dwa powody Wprowadzenie w 2002 r. ograniczenia zakresu regulacji miało na celu zabezpieczyć mieszkania przed nadmiernym wychłodzeniem pomieszczeń oraz niekontrolowaną ucieczką ciepła. Wprowadzenie systemów regulacji termostatycznej pozwala na utrzymanie indywidualnych warunków komfortu w ogrzewanych pomieszczeniach oraz możliwość redukcji temperatury w okresie niekorzystania z pomieszczenia. Obniżenie temperatury, poza okresem użytkowania, pozwala na oszczędności w zakresie zużycia ciepła. Niestety niesie to za sobą niebezpieczeństwo wychłodzenia przegród w pomieszczeniu w okresie obniżenia temperatury. Wychłodzone przegrody trzeba później podgrzać do warunków równowagi termicznej, adekwatnych jak w okresie normalnego użytkowania. Im dłuższy czas występowania obniżenia temperatury oraz im głębsze jest obniżenie, tym dłużej trzeba dogrzewać wychłodzone przegrody. Podgrzanie wychłodzonych przegród jest możliwe w wyniku nadwyżek mocy grzejników w stosunku do rzeczywistego zapotrzebowania na strumień ciepła. W praktyce projektowej jako zasadę przyjmuje się przewymiarowanie grzejników o 15%, gdy mamy regulację termostatyczną. W rzeczywistości przewymiarowanie jest większe, ale jest to indywidualna decyzja projektanta. Gdyby założyć nadmiar mocy grzejnika tylko o 15%, to zasadne wydaje się, aby możliwość obniżenia temperatury w okresie nieużytkowania pomieszczenia nie była zbyt duża, aby czas dogrzewania pomieszczenia nie był zbyt długi.

Drugim powodem, który wydaje się być ważniejszy, jest kwestia niekontrolowanej ucieczki ciepła z pomieszczeń ogrzewanych (bez obniżenia temperatury) do pomieszczeń ogrzewanych, w których zastosowano obniżenie temperatury w dłuższym okresie czasu. Taka sytuacja może występować np. gdy w bloku mieszkańcy jednego z mieszkań wyjadą zimą na narty. Dla oszczędności energii cieplnej obniżą temperaturę znacznie poniżej 20oC, tak aby „paprotka” nie zamarzła. Wówczas ciepło z sąsiednich mieszkań migruje do prawie nieogrzewanego mieszkania. W Polsce praktycznie nie izoluje się ścian wewnętrznych pomiędzy pomieszczeniami ogrzewanymi o tej samej temperaturze obliczeniowej. Brak izolacji powoduje relatywnie łatwy przepływ ciepła przez ściany wewnętrzne, jeśli pojawi się ku temu sposobność na skutek różnicy temperatur. Czyli w praktyce sąsiedzi mogą ogrzewać mieszkanie, które posiada obniżenie temperatury. Kolejnym problemem jest fakt doboru grzejników w oparciu o ucieczkę ciepła przez przegrody zewnętrzne z uwzględnieniem tylko ciepła wentylacyjnego. W starej normie do bilansowania ciepła PN-94/B-03406 „Obliczanie zapotrzebowania na moc cieplną dla pomieszczeń o kubaturze do 600 m3” przenikanie ciepła pomiędzy pomieszczeniami o tej samej temperaturze nie było brane pod uwagę. W przypadku obecnie obowiązującej normy PN-EN 12831 „Metoda obliczania projektowego obciążenia cieplnego” oraz teraz wykorzystywanych programów komputerowych pojawiła się już taka możliwość.

Pomimo możliwości uwzględnienia częściowej ucieczki ciepła do pomieszczeń z obniżoną temperaturą, nie sposób dobierać grzejniki przy braku w tych pomieszczeniach ogrzewania. Spowodowałoby to znaczne przewymiarowanie grzejników z powodu braku izolacji cieplnej przegród wewnętrznych. Dlatego nieodzowne stało się ograniczenie redukcji temperatury w pomieszczeniach o temperaturze obliczeniowej 20oC i wyższej do 16oC. Przy większym obniżeniu temperatury w pomieszczeniach ogrzewanych, pomieszczenia sąsiednie będą niedogrzane, mimo iż grzejniki zostały dobrane z zapasem 15%.

Głowice termostatyczne z ograniczonym zakresem regulacji są podobne do głowic typowych za wyjątkiem ograniczonego zakresu regulacji 6-28oC. Ograniczenie zakresu regulacji może być zrealizowane na etapie produkcji lub zabudowy głowic. Pierwszy sposób nie daje możliwości rozszerzenia zakresu pracy poza ten ustalony na etapie produkcji. Drugi sposób często realizowany jest na etapie zabudowy głowic z wykorzystaniem sztyftów blokujących.

Sztyft ograniczający zabudowywany jest w głowicy termostatycznej uniwersalnej, przez co mechanicznie ograniczony jest zakres regulacji.

Tematem następnego artykułu będą głowice specjalne.

Grzegorz Ojczyk

Fot. Głowica z ograniczonym zakresem regulacji 16-28oC.

Rys. Przykład zabudowy sztyftu blokującego.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij