Zasady wykonania drenażu opaskowego budynku. Suchy dom

artykuł w wersji pdf pdfpdf

W zależności od uziarnienia i przepuszczalności gruntu podłoża drenaż budynku może być wykonany w formie:

* rurociągu drenażowego pierścieniowego z jedną warstwą filtru – w gruntach dobrze przepuszczalnych, piaszczystych,
* rurociągu drenażowego, połączonego z drenażem warstwowym wykonanym z 2 warstw filtru – w gruntach średnio i słabo przepuszczalnych, drobnoziarnistych.

Instalacja drenażu pierścieniowego Rurociągi wykonuje się z rur perforowanych PVC-U, PP-B o średnicy min. DN 100 mm i układa ze spadkiem min. 0,4-0,5%. Drenaż pierścieniowy może być wykonany przed wznoszeniem obiektu, co zapewnia odwodnienie wykopu fundamentowego.

Woda odprowadzana jest grawitacyjnie ze studzienki osadnikowej o pojemności min. 35 dm3 do odbiornika, np. kanalizacji deszczowej, rowu. Dostęp do rur drenarskich jest poprzez studzienki inspekcyjne. Gdy wody z drenażu nie można odprowadzić grawitacyjnie, konieczne jest zastosowanie przepompowni.

Trasy drenaży pierścieniowych uzależnione są od obrysu zewnętrznego odwadnianych obiektów. Należy dążyć do tego, aby trasy rurociągów były możliwie proste i krótkie. Zaleca się stosowanie rur drenażowych z filtrem mineralnym z włókien polipropylenowych (PP). Rury z filtrem PP nadają się do każdego rodzaju podłoża i mogą z powodzeniem być stosowane do odwodnień podziemnych części budynków i fundamentów. Filtr PP jest materiałem syntetycznym odpornym na proces biodegradacji. W gruntach o pH kwaśnym, zażelazionych, drenażach drogowych nie zaleca się stosowania filtrów z włókien kokosowych, podatnych na przyspieszony proces biodegradacji i obniżenie trwałości.

Grunty słabo przepuszczalne Przedstawiony na rysunku 2 przekrój drenażu warstwowego dotyczy zabezpieczenia budynku posadowionego w warstwie wodonośnej w gruntach drobnoziarnistych pylastych, gliniastych, w których drenaż pierścieniowy może nie być dostatecznie skuteczny (lub musi być zakładany bardzo głęboko) ze względu na dużą wysokość wzniosu kapilarnego.

Drenaż warstwowy tworzy ciągła warstwa materiału filtracyjnego (żwiru, piasku grubego, geowłókniny) oraz rurociągi drenażu pierścieniowego ułożone na spodzie tej warstwy. Drenaż warstwy wykonuje się jednocześnie z budową odwadnianego obiektu, dzięki czemu stanowić on może odwodnienie wykopu fundamentowego. W tym rozwiązaniu drenaż warstwowy wykonany jest z warstwy żwiru (o uziarnieniu 8-16 mm) i geowłókniny.

Odległość od budynku Ze względu na skuteczność drenażu oraz bezpieczeństwo chronionej budowli konieczne jest układanie drenów w odpowiedniej odległości od fundamentu. Odległość ta zależy od wielu czynników, z których jednym z najważniejszych jest położenie stropu warstwy słabo przepuszczalnej w stosunku do poziomu posadowienia obiektu. Jeżeli poziom posadowienia jest na stropie warstwy nieprzepuszczalnej lub poniżej, drenaż układa się blisko fundamentu (w odległości 0,4-0,5 m na stropie tej warstwy – drenaż zupełny). Jeżeli fundament obiektu i rurociągi drenażowe znajdują się w warstwie wodonośnej (drenaż niezupełny), drenaż układany jest poniżej poziomu posadowienia, a minimalną odległość osi rurociągu od ściany budynku oblicza się ze wzoru:

L = l + b/2 + (H-h)/tgf

gdzie: ϕ – kąt tarcia wewnętrznego gruntu,

Pozostałe oznaczenia według schematu odległości drenu od budynku.

Należy pamiętać, żeby przewód drenarski nie był ułożony poniżej fundamentu w strefie wyznaczonej przez kąt 45°. Wynika to z zapewnienia stabilności konstrukcji budynku.

Głębokość ułożenia przewodów drenażu O głębokości założenia rurociągów drenażu decyduje głównie wymagane obniżenie poziomu wody gruntowej, którą ustala się tak, aby poziom wzniosu kapilarnego był poniżej posadzek. W praktyce przyjmuje się, że zwierciadło wody gruntowej powinno układać się poniżej posadzek części podziemnych budowli na głębokości 0,3 do 1,0 m (średnio 0,5 m) w gruntach piaszczystych oraz 0,6 do 2,0 m (średnio 1,0 m) w gruntach pylastych i gliniastych. Drenaże zakłada się na głębokości większej niż głębokość przemarzania gruntu, aby woda płynąca w przewodach nie zamarzła.

Wykonanie warstwy filtracyjnej W drenażach budowlanych stosuje się przede wszystkim filtry z materiałów mineralnych, takich jak: piaski i żwiry. Obsypki filtracyjne wykonuje się na całym obwodzie rury drenarskiej. Kształt przekroju obsypki powinien być możliwie najprostszy. Minimalne grubości obsypki powinny wynosić:

* w gruntach piaszczystych (dobrze przepuszczalnych) – 15 cm,
* w gruntach piaszczysto-gliniastych (średnio  przepuszczalnych) – 15-20 cm,
* w gruntach gliniastych i ilastych – powyżej 20 cm.

W gruntach piaszczystych stosuje się zazwyczaj obsypki jednowarstwowe, a w gruntach pylastych i glinianych obsypki dwuwarstwowe o grubości warstw 10-15 cm. Geowłókniny stosowane są najczęściej w rozwiązaniach drenaży, gdzie wymagane są dwie lub więcej warstwy filtru. Geowłóknina w tych konstrukcjach stanowi (lub zastępuje) warstwę filtru stykającą się bezpośrednio z gruntem odwadnianym.

Dobór materiałów filtracyjnych Woda przepływająca w kierunku drenów, w wyniku działania ciśnienia spływowego, przemieszcza drobne cząstki gruntu. Ich transport odbywa się poprzez pory gruntu i otwory perforacji do wnętrza rurociągów. Wymywanie cząstek przepływającą wodą (sufozja) może prowadzić do powstawania kawern i nadmiernego osiadania gruntu podłoża oraz zamulania rurociągów. W drenażach obiektów budownictwa ogólnego stosowane są materiały ziarniste pochodzenia mineralnego: piasek, żwir i pospółka (po odsianiu drobnych frakcji) oraz warstwy filtracyjne z geowłókniny. Oprócz funkcji filtracyjnej obsypki drenażu spełniają jeszcze inne funkcje. Powodują zmniejszenie oporów przepływu wody w strefie rurociągu i zwiększają skuteczność działania drenażu, zwłaszcza w gruntach średnio i słabo przepuszczalnych.
Obsypka filtracyjna zapewnia również odpowiednie posadowienie rurociągu w celu uniknięcia deformacji przewodu pod wpływem obciążeń naziomem. Należy podkreślić, że właśnie z tego względu elastyczne rurociągi z tworzyw sztucznych układane są w warstwie obsypki piaszczysto-żwirowej. Dlatego też obsypka filtracyjna poniżej i wokół rurociągu drenarskiego musi być dobrze zagęszczona.

Stosowane w drenażach materiały filtracyjne powinny spełniać szereg podstawowych wymagań:

* przepuszczalność materiału obsypki powinna być większa min. 10-krotnie niż przepuszczalność odwadnianego gruntu > 10 m/d,
* nie powinny zawierać cząstek mniejszych od 0,05 mm, a cząstek < 0,1 mm nie więcej niż 3-5% wagowo,
* powinny wykazywać możliwość przenikania przez filtr drobnych cząstek podłoża, które mogą być niesione przez wodę, bez obawy osadzania się ich wewnątrz rurociągów (a gromadzące się w filtrze mogą powodować jego kolmatację),
* posiadać odpowiednią wytrzymałość uniemożliwiającą odkształcenia przy nacisku gruntem i pod wpływem obciążeń zewnętrznych.

Podczas wykonania drenażu opaskowego budynku należy szczególnie zwrócić uwagę na ułożenie rur drenarskich, ochronę rur przed zanieczyszczeniem, wyeliminowanie przypadkowego podłączenia rur spustowych rynien, wpustów deszczowych oraz zarastanie korzeniami drzew, krzewów.

Prawidłowo zaprojektowany i wykonany drenaż, uwzględniający przepuszczalność gruntów, ukształtowanie terenu, warunki spływu wód powierzchniowych, rodzaj odbiornika, obecność zbiorników wodnych oraz występowanie i wahania wód gruntowych, pozwoli na długotrwałą pracę.

Karol Marzejon

Ilustracje z archiwum Pipelife Polska S.A.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij