ABC ogrzewania. Sterowanie spalaniem

Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Zastosowanie dwóch źródeł ciepła w kotłowni c.o. i c.w.u. ma na celu zmniejszenie zużycia gazu i kosztów ogrzewania. Użytkownik zwykle nie wlicza własnych kosztów obsługi kotła na paliwo stałe lub nawet sprawia mu przyjemność obsługa takiego urządzenia w przypadku, gdy jest nim np. termokominek.

Zastosowanie kotła na paliwo stałe w instalacji zamkniętej nie wymaga użycia wymiennika ciepła, co było konieczne poprzednio dla rozdzielenia instalacji zamkniętej i otwartej z kotłem stałopalnym. W instalacji hydraulicznej nie będzie też dodatkowej pompy obiegowej za wymiennikiem ciepła i potrzeby jej sterowania. Konieczne będzie jednak zastosowanie dodatkowego urządzenia (instalacji) odbioru ciepła z kotła na paliwo stałe w przypadku przekroczenia maksymalnej wartości temperatury na kotle.

Instalacja grzewcza będzie więc tańsza o koszt wymiennika, dodatkowej pompy obiegowej i kilku zaworów odcinających. Część tych oszczędności trzeba będzie przeznaczyć na urządzenia zabezpieczające kocioł na paliwo stałe przed przegrzewem.

Wraz ze zmianami w schemacie hydraulicznym instalacji grzewczej musi ulec zmianie sterowanie pracą kotłów i pracą obiegów grzewczych c.o. i c.w.u. Sterowanie zabezpieczeniem termicznym kotła na paliwo stałe jest odrębnym, niezależnym sterowaniem automatycznym. Sterowanie kotłem na paliwo stałe będzie zawsze powiązane ze sterowaniem kotłem gazowym. Rozwiązań konstrukcyjnych jest kilka. Może to być współpraca regulatora kotła stałopalnego z regulatorem kotła na gaz lub może to być odpowiednio przygotowany fabrycznie regulator kotła na gaz, który umożliwia również sterowanie kotłem na paliwo stałe. W drugim wypadku indywidualny regulator kotła stałopalnego jest zbyteczny.

Z punktu widzenia automatyki instalacji grzewczej podstawowym źródłem ciepła jest kocioł na paliwo stałe, ma on tzw. priorytet pracy. Kocioł na gaz traktowany jest jak dodatkowe źródło ciepła i włącza się dopiero wówczas, gdy kocioł stałopalny nie pracuje, a układ ogrzewczy domaga się ciepła. Z tego powodu w automatyce przewidziane jest blokowanie pracy kotła gazowego w czasie pracy kotła na paliwo stałe. Wyłączanie i blokada kotła gazowego realizowana jest zwykle za pomocą termostatu ulokowanego na zasilaniu kotła stałopalnego i podłączonego elektrycznie do kotła gazowego. Termostat, po przekroczeniu ustawionej temperatury na zasilaniu kotła stałopalnego, rozłącza odpowiedni obwód elektryczny kotła gazowego, uniemożliwiając tym samym jego pracę. Nie ma takiego warunku w przeciwnej sytuacji, tj. automatycznego blokowania kotła stałopalnego, gdy pracuje kocioł gazowy.

W przypadku, gdy w trakcie pracy kotła gazowego użytkownik rozpala kocioł na paliwo stałe, po osiągnięciu na zasilaniu kotła stałopalnego odpowiedniej temperatury wody grzewczej nastąpi, dzięki termostatowi, automatyczne wyłączenie i zablokowanie pracy kotła gazowego. Te funkcje powinna zapewnić właściwa automatyka regulacyjna.

Mimo priorytetu pracy kotła stałopalnego może się zdarzyć w praktyce, że oba urządzenia grzewcze pracują jednocześnie. Taki przypadek wystąpi, gdy kocioł stałopalny będzie pracował z niewielką mocą i nie będzie dawał odpowiednio wysokiej temperatury wody grzewczej na zasilaniu. Wówczas termostat na zasilaniu kotła stałopalnego nie wyłączy i nie spowoduje zablokowania kotła gazowego.

Automatyka sterująca parą kotłów (gazowym i stałopalnym) oraz obiegami grzewczymi musi być dostosowana do struktury instalacji hydraulicznej. Takie podejście jest słuszne w przypadku, gdy istnieje możliwość zaprojektowania odpowiedniego układu regulacyjnego.

Zwykle jednak do sterowania instalacjami grzewczymi nabywa się gotowe regulatory oferowane na rynku przez producentów urządzeń grzewczych. Z tego powodu pewniejsze i mniej kłopotliwe jest dostosowywanie instalacji ogrzewczej do określonego typu automatyki regulacyjnej. Dość często zdarza się, że instalator zbudował kotłownię wg własnego projektu, „z głowy”, a potem inwestor, poszukując automatyki, dowiaduje się, że tę wykafelkowaną kotłownię trzeba hydraulicznie przebudować, ponieważ nie da się jej sterować żadnym firmowym regulatorem.

Producenci urządzeń grzewczych oferują również szereg odpowiednich regulatorów: od najprostszych instalacji hydraulicznych – z jednym kotłem i jednym obiegiem grzewczym, aż do bardziej złożonych – z wieloma urządzeniami grzewczymi i różnymi obiegami, w tym: grzejnikowymi, podłogowymi, stałotemperaturowymi, wentylacji itp. Do najbardziej wszechstronnych należą tzw. regulatory modułowe, które można rozbudowywać o dodatkowe funkcje odpowiednimi modułami, w zależności od potrzeb instalacji grzewczych. Na rynku znajdują się regulatory modułowe, którymi może sterować kaskadą nawet 8 kotłów i 15 różnych obiegów grzewczych, jak też regulatory, które obsługują kilka różnych źródeł ciepła, znajdujących się w jednej kotłowni, takich jak: kocioł gazowy, kocioł stałopalny, kolektory słoneczne i inne.

W instrukcjach instalacji urządzeń grzewczych i w materiałach projektowych, łatwo dostępnych u przedstawicieli handlowych producentów, znajdują się odpowiednie schematy hydrauliczne instalacji grzewczych, które mogą być skutecznie sterowane odpowiednimi regulatorami. Te materiały powinny stanowić obowiązkową podstawę budowy każdej kotłowni. Od nich należałoby zaczynać wszelkie inwestycje kotłowe, począwszy od etapu projektu budynku i kotłowni lub projektu przebudowy dotychczasowej kotłowni. Korzystanie z firmowych materiałów i gotowych schematów hydraulicznych kotłowni daje poczucie bezpieczeństwa inwestycyjnego, oszczędza się na czasie i kosztach, unika się zbędnych dyskusji i stresów.

Stosowanie gotowych schematów hydraulicznych instalacji grzewczych, proponowanych przez producentów urządzeń i automatyki regulacyjnej, jest oznaką profesjonalizmu. Wówczas wiele niepotrzebnych kłopotów zarówno inwestorzy, jak i instalatorzy będą mieć „z głowy”.

dr inż. Jan Siedlaczek

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij