Badania i certyfikacja urządzeń grzewczych małej mocy opalanych paliwami stałymi (1). Zgodne cechy

Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

W artykule poniższym opisano rodzaje urządzeń, które powinny spełniać zasadnicze wymagania ustalone w Dyrektywach Nowego Podejścia i obowiązki producentów w zakresie wykazania zgodności wyrobu z zasadniczymi wymaganiami. Omówiono w skrócie przepisy prawne, które transponują postanowienia dyrektyw do prawa krajowego, podano również spis jednostek notyfikowanych, które po uzyskaniu autoryzacji kompetentnych ministerstw zostały notyfikowane w zakresie poszczególnych dyrektyw.Każdy wyrób wprowadzany na rynek europejski powinien być oznakowany znakiem CE. Oznakowanie takie nanosi na wyrób producent po wykonaniu procedur oceny zgodności wyrobu z zasadniczymi wymaganiami ustalonymi w obowiązujących dyrektywach UE. Oznakowanie CE i deklaracja zgodności są świadectwem wystawionym przez producenta, że wyrób jest bezpieczny podczas eksploatacji pod warunkiem stosowania wyrobu do celów i w sposób ustalony przez producenta. Znakowanie wyrobu znakiem CE może wykonać producent lub jego upoważniony przedstawiciel, mający siedzibę w UE.

W tabeli zaprezentowano numery aktualnie obowiązujących Dyrektyw Nowego Podejścia, które dotyczą różnych rodzajów urządzeń grzewczych małych mocy, wprowadzanych na wspólny rynek unijny.

Dyrektywy ustalają zasadnicze wymagania, które muszą spełniać wyroby wprowadzane do obrotu. W niektórych krajach, a nawet w pewnych regionach krajów unijnych, niezależnie od postanowień dyrektyw, mogą obowiązywać lokalne wymagania zaostrzone w stosunku do zasadniczych wymagań ustalonych w dyrektywach. Wspomniane lokalne wymagania nie są tematem tego artykułu.

Proces wykazywania zgodności cech wyrobów z zasadniczymi wymaganiami dyrektyw jest ustalony w tych dyrektywach dla poszczególnych wyrobów oraz grup wyrobów. Dla niektórych wyrobów proces ten może być dokonywany przez producenta, bez udziału strony trzeciej, pod warunkiem zorganizowania przez producenta udokumentowania i utrzymywania Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP-FPC), zapewniającej powtarzalną produkcję wyrobu. W stosunku do innych wyrobów, stwarzających większe zagrożenie bezpieczeństwa podczas eksploatacji, producent powinien korzystać z usług kompetentnego laboratorium – uprawionego do wykonywania badań danego typu wyrobów. Laboratorium to na podstawie wykonanych badań stwierdza zgodność cech wyrobu z zasadniczymi wymaganiami. Badania te są nazywane badaniami typu. ZKP powinna zapewnić zgodność produkowanych wyrobów z prototypem lub urządzeniem poddanym badaniom typu. Na podstawie badań typu i zgodności wyrobu z badanym typem producent stwierdza zgodność cech wyrobu z zasadniczymi wymaganiami i dokonuje oznakowania wyrobów znakiem CE.

Procedury ustalania zgodności cech wyrobów stwarzających duże zagrożenie bezpieczeństwa podczas eksploatacji są jeszcze bardziej skomplikowane i wymagają np. nie tylko udziału w tym procesie kompetentnego laboratorium, lecz również np. kompetentnej jednostki certyfikującej wyroby, kompetentnej jednostki certyfikującej systemy kontroli jakości produkcji itp. Można uogólnić, że zasady takie w naszej branży dotyczą w szczególności kotłów, które dawniej podlegały przepisom o Dozorze Technicznym.

Laboratoria i zespoły Notyfikowane laboratoria badawcze i zespoły certyfikujące – są to organizacje niezależne od ocenianej organizacji i ocenianego wyrobu. Jednostka Notyfikowana, jej ścisłe kierownictwo oraz personel odpowiedzialny za wykonywanie zadań strony trzeciej, w procesie oceny nie może uczestniczyć w żadnej fazie powstawania wyrobu, tj. nie mogą być projektantami, producentami, dostawcami, instalatorami, nabywcami, właścicielami, użytkownikami ani konserwatorami wyrobów, które oceniają. Nie mogą również być upoważnionymi przedstawicielami producenta, projektanta itp. Nie mogą się angażować w żadną działalność, która mogłaby uchybić niezależności ich opinii i uczciwości w odniesieniu do zadań, w zakresie których zostali notyfikowani.

Komisja Europejska na swoich stronach internetowych powiadamia społeczność europejską m.in. o ustanowieniu Jednostek Notyfikowanych w krajach Unii Europejskiej oraz systematycznie informuje o powstawaniu nowych Jednostek Notyfikowanych – adres strony internetowej: http://ec.europa.eu/enterprise/newapproach/nando/. W kraju są tylko dwie Jednostki Notyfikowane w zakresie kotłów i urządzeń grzewczych: UDT NB Nr 1433 i IEn NB Nr 1452.

Normy zharmonizowane Normy zharmonizowane są normami przedmiotowymi, ustalającymi wymagania dotyczące projektowania, konstrukcji, materiałów konstrukcyjnych, wytwarzania i ZKP oraz cech eksploatacyjnych wyrobów. Normy te ustalają również metody wykonywania badań zapewniających uzyskanie wyników z ustaloną w normie dokładnością. Powyższe wymagania i metody badań pozwalają udokumentować zgodność wyrobu z zasadniczymi wymaganiami dyrektywy, z którą norma jest zharmonizowana. Normy zharmonizowane wyróżniają się tym, że posiadają dodatek normatywny ZA, który ustala procedury oceny zgodności z wymaganiami normy i z zasadniczymi wymaganiami ustalonymi w dyrektywie.

Jak wynika z powyższych informacji, ustalenie zgodności cech wyrobów objętych normami zharmonizowanym jest ułatwione, gdyż wykazanie zgodności cech wyrobu z wymaganiami normy jest równoznaczne z wykazaniem zgodności z zasadniczymi wymaganiami dyrektywy. Załączniki ZA do norm zharmonizowanych zwracają szczególną uwagę na precyzyjne ustalenie przez producenta przeznaczenia i zastosowania wyrobu. Producenci gwarantują bezpieczeństwo eksploatacji wyrobów tylko pod warunkiem, że wyrób będzie stosowany zgodnie z przeznaczeniem ustalonym przez producenta.

W zakresie urządzeń grzewczych ustanowione są następujące normy zharmonizowane:

  • PN-EN 12809 Kotły grzewcze na paliwa stałe. Nominalna moc cieplna do 50 kW. Wymagania i badania. Norma jest zharmonizowana z dyrektywą 89/106/EWG – Wyroby budowlane [2].
  • PN-EN 12815 Kuchnie na paliwa stałe. Wymagania i badania. Norma jest zharmonizowana z dyrektywą 89/106/EWG – Wyroby budowlane [2].
  • PN-EN 13229 Wkłady kominkowe wraz z kominkami otwartymi na paliwa stałe. Wymagania i badania. Norma jest zharmonizowana z dyrektywą 89/106/EWG – Wyroby budowlane [2].
  • PN-EN 13240 Ogrzewacze pomieszczeń na paliwa stałe. Wymagania i badania. Norma jest zharmonizowana z dyrektywą 89/106/EWG – Wyroby budowlane [2].
  • PN-EN 14785 Ogrzewacze pomieszczeń opalane peletami – Wymagania i metody badań. Norma jest zharmonizowana z dyrektywą 89/106/EWG – Wyroby budowlane [2].
  • PN-EN 15250 Akumulacyjne ogrzewacze pomieszczeń na paliwa stałe – Wymagania i metody badań. Norma jest zharmonizowana z dyrektywą 89/106/EWG – Wyroby budowlane [2].

Zgodnie z dyrektywą [2] kominki, ogrzewacze pomieszczeń, ogrzewacze akumulacyjne, kuchnie grzewcze i kotły podlegające normie [6] powinny być poddane badaniom typu w kompetentnym laboratorium wg ustalonych procedur podanych w zharmonizowanych normach przedmiotowych.

Jak już wspomniano, producenci tych urządzeń przeprowadzający procedury oceny zgodności z zasadniczymi wymaganiami dyrektyw powinni przede wszystkim zlecić wykonanie badań typu notyfikowanemu laboratorium oraz zorganizować ZKP spełniającą wymagania ustalone w normach zharmonizowanych. W skrócie – wymagania dotyczące ZKP, ustalone w normach zharmonizowanych, są następujące:

  • rodzaje kontroli jakości – zwykły, zaostrzony i złagodzony;
  • sposób i liczba pobierania próbek do badań;
  • dopuszczalna liczba braków;
  • rodzaje zapisów prowadzonych przez ZKP.

W załącznikach ZA do norm zharmonizowanych opisano przebieg procedur oceny zgodności wyrobów z zasadniczymi wymaganiami, wyszczególniono dokumentację, którą producent powinien dołączyć do wyrobu oznakowanego znakiem CE oraz podano wzory niektórych dokumentów.

Sławomir Pilarski, Marek Niedziałomski

Literatura:

1. Dyrektywa 97/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 maja 1997 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących urządzeń ciśnieniowych.
2. Dyrektywa Rady (89/106/EWG) z dnia 21 grudnia 1988 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich odnoszących się do wyrobów budowlanych.
3. Dyrektywa 2006/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie maszyn.
4. Dyrektywa 2006/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do sprzętu elektrycznego przewidzianego do stosowania w określonych granicach napięcia.

5. Dyrektywa 2004/108/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do kompatybilności elektromagnetycznej oraz uchylająca dyrektywę 89/336/EWG.

6. PN-EN 303-5:2002 Kotły grzewcze na paliwa stałe z ręcznym i automatycznym zasypem paliwa o mocy nominalnej do 300 kW. Terminologia, wymagania, badania i oznakowanie.

7. PN-EN 12809:2002 Kotły grzewcze na paliwa stałe – Nominalna moc cieplna do 50 kW – Wymagania i badania.

8. PN-EN 13229:2002/A1:2005/A2:2006/AC:2007 Wkłady kominkowe wraz z kominkami otwartymi na paliwa stałe. Wymagania i badania.

9. PN-EN 13240:2008 Ogrzewacze pomieszczeń na paliwa stałe. Wymagania i badania.

10. PN-EN 12815:2004 Kuchnie na paliwa stałe. Wymagania i badania.

11. PN EN 14785:2009 Ogrzewacze pomieszczeń opalane peletami – Wymagania i metody badań.

12. PN-EN 15250:2009 Akumulacyjne ogrzewacze pomieszczeń na paliwa stałe – Wymagania i metody badań.

T

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij