Hałas w instalacjach wentylacyjnych (2). Tłumiki w centralii

Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Tłumienie hałasu podczas projektowania instalacji dotyczy wszystkich jej części, tj. zewnętrznej (czerpnia/wyrzutnia) oraz wewnętrznej (nawiew/wywiew), dlatego możliwości tłumienia hałasu należy szukać na każdym jej fragmencie.

Odpowiednia prędkość Hałas w układach wentylacji nie jest generowany wyłącznie przez wentylator.
Nieprzyjemne dla ucha szumy mogą powstać w pierwszej kolejności podczas dystrybucji powietrza, dlatego przy projektowaniu należy przede wszystkim zachować odpowiednie zalecane prędkości przepływu powietrza przez instalacje [1].

Tłumienie „na zewnętrz” Częstym problemem utrudniającym stosowanie wentylacji mechanicznej w centrum miasta lub wyciszonych okolicach jest hałas generowany do środowiska zewnętrznego. Najczęściej jest on spowodowany przez centrale wentylacyjne lokalizowane na zewnątrz budynków, dlatego centrale dla tego typu zastosowań powinny być odpowiednio przygotowane pod kątem ograniczenia emisji hałasu poza obudowę. Cechy, jakimi powinna charakteryzować się centrala w wykonaniu „akustycznym”, to przede wszystkim:

  • zwiększona, min. dwuwarstwowa, izolacja osłon,
  • perforowane blachy wewnętrzne,
  • specjalnie przygotowane zespoły wentylatorowe,
  • połączenia elastyczne, podkładki i elementy tłumiące,
  • modułowe tłumiki o specjalnej konstrukcji.

Dodatkowo, w celu ograniczenia hałasu do środowiska zewnętrznego, także w sytuacji, gdy centrala wentylacyjna znajduje się wewnątrz obiektu, można zastosować czerpnie i wyrzutnie tłumiące (fot. 2). Elementy czerpni/wyrzutni tłumiącej wypełnione są materiałem absorbującym hałas i pokryte perforowaną blachą dla zwiększenia efektywności tłumienia.

Tłumienie „do wewnątrz” Problem hałasu, dotyczy również hałasu emitowanego przez wentylację mechaniczną do wnętrza pomieszczeń. Tłumiki to elementy, które teoretycznie powinny mieć największy wpływ na tłumienie dźwięku. Jeśli jednak będą źle dobrane, mogą wpłynąć negatywnie na efekt końcowy i przyczynić się paradoksalnie do wzrostu ciśnienia akustycznego w pomieszczeniach. Lokalny wzrost prędkości spowodowany przepływem powietrza przez kulisy tłumika jest dopuszczalny, należy jednak pamiętać o możliwości wystąpienia tzw. szumów własnych, które zwiększają hałas całkowity. Dodatkowo tłumiki, prostokątne z poprzecznymi kulisami wewnętrznymi ograniczają czyszczenie instalacji, dlatego w obecnie projektowanych instalacjach szuka się innych możliwości tłumienia hałasu i ograniczenia stosowania tłumików na szeroką skalę.


Szczególną uwagę należy zwrócić na wybór materiałów, z jakich wykonana będzie instalacja kanałowa. Stosowana na szeroką skalę blacha nie posiada właściwości absorbowania dźwięku, dlatego alternatywą są przewody z płyt, posiadających możliwości tłumiące podczas dystrybucji powietrza. Płyty tego rodzaju wykonane są z włókna szklanego wysokiej gęstości, związanego żywicą termoutwardzalną, i posiadają różnorodne powłoki (fot. 3). Każdy odcinek przewodu wykonanego z takiej płyt stanowi sam w sobie tłumik akustyczny. Z tego względu w większości przypadków, zachowując odpowiednie prędkości przepływu, można całkowicie wyeliminować stosowanie tradycyjnych tłumików w instalacji. Instalacje wykonane w takiej technologii idealnie sprawdzają się w budynkach o najwyższych wymaganiach akustycznych, takich jak studia nagrań, kina, teatry, biblioteki, filharmonie itp.


Bez względu na wybór materiału, z którego wykonana jest instalacja kanałowa, elementem, który występuje niemal w każdej instalacji, są przepustnice regulacyjne. Przepustnice występują w różnych rozwiązaniach, zawsze jednak o poziomie mocy akustycznej generowanej przepustnicy decyduje występujący na niej spadek ciśnienia.

Wszelkie szumy związane z zastosowaniem przepustnicy można w dużej mierze ograniczyć, wykonując prawidłowe obliczenia hydrauliczne instalacji. Często zdarza się, iż instalacja podczas montażu zostaje zmodyfikowana przez instalatora bez wykonania dodatkowych obliczeń projektowych. Wówczas może się pojawić hałas podczas dławienia na przepustnicy.

Ciekawym rozwiązaniem, które można wówczas zastosować w celu zminimalizowania szumów, są przepustnice „tłumiące”, tj. wykonane ze specjalnej plastycznej pianki o niezwykłych właściwościach akustycznych (fot. 4). Przepustnice są łatwe w montażu i można je stosować nawet w istniejących instalacjach. Niestety przepustnice tego typu mają ograniczenia, tj. występują wyłącznie dla przekrojów okrągłych w określonym zakresie średnic.

Ostatnim elementem instalacji, który ze względu na lokalizacje może mieć zasadniczy wpływ na hałas, jest nawiewnik powietrza. Nawiewnik z jednej strony tłumi szumy docierające z sieci przewodów, z drugiej strony, jeśli będzie źle dobrany, sam może stanowić źródło hałasu.

W celu zmniejszenia ciśnienia przy nawiewie powietrza stosuje się tzw. skrzynki rozprężne, których głównym zadaniem jest zwolnienie przepływu powietrza przed jego wypływem z instalacji. Dodatkowo zaleca się, aby wnętrze skrzynki było wyłożone materiałem o właściwościach akustycznych lub aby było wykonane z materiałów pochłaniających dźwięk (fot. 5).

Sławomir Mencel

Literatura:

W. Sudoł, J. Hendiger: Systemy VAV. Poradnik, Wyd. Smay sp. z o.o., Kraków 2009.

Fot. 1. Centrala w wykonaniu akustycznym (z arch. Clima Gold).

Fot. 2. Ścienne czerpnie tłumiące (z arch. Ventia).

Fot. 3. Wnętrze kanału wykonanego z płyt akustycznych (z arch. Klimatsystem).

Fot. 4. Montaż przepustnicy tłumiącej bezpośrednio w kanale (z arch. Klimatsystem).

Fot. 5. Skrzynka rozprężna wykonana z płyt akustycznych (z arch. Klimatsystem).

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij