Zalecenia dotyczące doboru, montażu i eksploatacji kotłów na paliwa stałe. Kocioł na lata

(szczególnie w przypadku budynków dobrze zaizolowanych) oraz dobór urządzenia o większej komorze paleniskowej (w przeświadczeniu „wydłużenia” stałopalności). Wszystkie kotły produkowane przez renomowanych producentów są skonstruowane tak, aby osiągnąć deklarowaną moc grzewczą (przy użyciu paliwa podstawowego). Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf 

Przy doborze kotła sugeruję zwracać uwagę na wymaganą moc urządzenia, a nie na powierzchnię grzewczą wymiennika, ponieważ kotły dostępne na rynku różnią się między sobą rozwiązaniami konstrukcyjnymi (nie należy ich porównywać w oparciu o ten parametr – pow. grzewczą). Dla szybkiego doboru kotła można z dużym przybliżeniem posługiwać się wskaźnikiem powierzchniowym zapotrzebowania na ciepło dla ogrzewanego budynku:

  • budynki dobrze zaizolowane z nowoczesną instalacją 70-80 W/m2,
  • budynki niezaizolowane z tradycyjną instalacją 100-120 W/m2
    lub, w przypadku wysokich pomieszczeń (np. h > 2,7 m), wskaźnikiem kubaturowym:
  • budynki mieszkalne 30-35 W/m3,
  • hale produkcyjne (bez ciepła na wentylację) 20-25 W/m3.

Wymagany ciąg spalin
Właściwy dobór wysokości i przekroju przewodu kominowego decyduje o prawidłowym procesie spalania. Kotły na paliwo stałe wymagają większego przekroju komina w porównaniu do kotłów gazowych czy olejowych. Wymagane wysokości i wymiary przewodu kominowego dla danego typu kotła są podane w parametrach techniczno-eksploatacyjnych zamieszczonych w DTR urządzenia. Nowoczesne kotły do spalania paliw stałych oraz biomasy o wysokiej sprawności, posiadające rozbudowany wymiennik ciepła, wymagają dla prawidłowej pracy odpowiedniego ciągu spalin (w zależności od typu i mocy kotła 30-60 Pa). Czasami uwarunkowania miejscowe (sąsiednie budynki, drzewa, usytuowanie budynku w dolinie) mogą powodować zaburzenie ciągu kominowego. W celu uniknięcia powstania ciągu wstecznego w przewodzie kominowym należy wyprowadzić go ponad najwyższą kalenicę dachu – nie mniej niż 0,6 m. Sprawdzenie przewodu dymowego i wentylacji w kotłowni (nawiewnej i wywiewnej) powinien wykonać kominiarz z uprawnieniami.

Kotłownia a wentylacja
Warunkiem prawidłowego procesu spalania w kotłach na paliwa stałe jest zapewnienie odpowiedniej dawki świeżego powierza. Służy temu wentylacja nawiewna w postaci kanału (minimum 200 cm2 w zależności od mocy kotła) doprowadzającego powietrze do procesu spalania z wylotem nad podłogą w kotłowni. Brak wentylacji nawiewnej lub jej niedrożność może powodować takie zjawiska jak: dymienie, niemożliwość uzyskania wymaganej temperatury. Nad bezpieczeństwem osób przebywających w kotłowni czuwa wentylacja wywiewna w postaci kanału (14 x 14 cm) wyprowadzonego ponad dach, z otworem wlotowym pod stropem pomieszczenia. Jej celem jest odprowadzenie z pomieszczenia szkodliwych gazów.

Sposób montażu
Kotły na paliwa stałe mogą pracować w wodnych instalacjach centralnego ogrzewania systemu otwartego z grawitacyjnym lub wymuszonym obiegiem wody. Montaż kotła w układzie zamkniętym wymaga zastosowania dodatkowych zabezpieczeń zgodnie z obowiązującymi przepisami: naczynie wzbiorcze o odpowiedniej objętości dobranej do pojemności wodnej instalacji grzewczej, zaworu bezpieczeństwa oraz dodatkowo jednego z urządzeń do odprowadzania nadmiaru ciepła: wężownica schładzająca, zawór zabezpieczenia termicznego (schładzający), bufor ciepła. Spośród sposobów zabezpieczenia instalacji najlepszym rozwiązaniem jest bufor ciepła, wymaga on jednak konieczności zapewnienia odpowiedniego miejsca na zbiorniki i wiąże się z wysokimi kosztami budowy takiej instalacji.
Przeprowadzone w naszym laboratorium testy potwierdzają wysoką skuteczność zabezpieczenia kotła za pomocą zaworu termicznego („dopustowego” lub „dopustowo-upustowego”). Niektóre rozwiązania dostępne na rynku posiadają króciec do montażu zaworu zabezpieczenia termicznego bezpośrednio na urządzeniu. Instalacja grzewcza musi być tak wykonana, aby nie przekroczyć parametrów dopuszczalnych pracy kotła: max. dopuszczalna temperatura pracy 85oC, dopuszczalne ciśnienie robocze 1,5 bara. Instalacja musi spełniać wymagania norm kraju przeznaczenia, które traktują o zabezpieczeniu wodnych urządzeń grzewczych systemu otwartego, o naczyniach wzbiorczych systemu otwartego oraz zabezpieczeniu wodnych urządzeń grzewczych systemu zamkniętego. Opracowanie schematu instalacji i dobór parametrów technicznych należy powierzyć projektantowi z odpowiednimi uprawnieniami, a wykonawstwo instalacji powinna przeprowadzić wykwalifikowana osoba.

Ochrona powrotu kotła
W celu ochrony kotła przed zbyt niską temperaturą wody grzewczej zalecam montaż kotła za pośrednictwem zaworu trój- lub czterodrogowego. Rozwiązanie to jest szczególnie wskazane w przypadku budynków dobrze zaizolowanych. Utrzymywanie niskich temperatur wody w kotle powoduje emisję spalin mokrych, wykraplanie wilgoci na ściankach wymiennika wpływające na przyspieszenie korozji urządzenia, szybkie zabrudzenie komory spalania (m.in. zmniejszenie sprawności kotła) oraz może być przyczyną zawilgocenia i korozji kominów murowanych. Zalecane w dokumentacji technicznej kotłów temperatury wody grzewczej (np. w zakresie 60-80°C) zapewnią prawidłową i bezpieczną eksploatację urządzenia. W przypadku niemożliwości utrzymania temperatury wody powrotnej do kotła powyżej 55°C obowiązkowo należy zabezpieczyć kocioł, montując zawór trój- lub czterodrogowy. Sterowanie instalacją za pomocą zaworu mieszającego poprawia komfort cieplny w pomieszczeniach, minimalizując przez to niepotrzebne przegrzewanie pomieszczeń. Wyposażenie zaworu mieszającego w siłownik oraz czujnik temperatury zewnętrznej daje możliwość regulacji instalacji wg krzywej grzewczej (sterowanie pogodowe).

Dobór wymiennika ciepła
Kotły na paliwa stałe mogą również współpracować z wodną instalacją centralnego ogrzewania za pośrednictwem wymiennika ciepła. Kocioł taki pracuje w układzie otwartym, natomiast pozostała część instalacji w układzie zamkniętym. Warunkiem poprawnej pracy całej instalacji grzewczej jest prawidłowy dobór wymiennika ciepła (płytowego, rurowego) w zależności od zakładanych parametrów pracy: temperatur w obiegach grzewczych (kocioł, instalacja), medium przekazującego ciepło (woda, wodny roztwór glikolu). Konstrukcja wymiennika ciepła (m.in. ilość płyt, rur) oraz parametry pracy układu kocioł-instalacja wpływają na ilość ciepła, jaką urządzenie jest w stanie przekazać dla ogrzewania budynku. Na rynku dostępnych jest wiele wymienników ciepła przeznaczonych do pracy z kotłami na paliwa stałe. W celu jego prawidłowego doboru dla potrzeb konkretnej instalacji sugerujemy kontakt z producentem tych urządzeń. Ze względu na małą pojemność wodną po stronie układu otwartego zalecany jest montaż zabezpieczenia termicznego przed przegrzanie. W przypadku braku dostaw energii elektrycznej, awarii pomp obiegowych czy braku odbioru ciepła w instalacji, zawór zabezpieczający przed przegrzaniem jest w stanie skutecznie schłodzić w kilka minut kocioł do bezpiecznej temperatury, chroniąc urządzenie i instalację przed uszkodzeniem.

Parametry pracy
Bezpieczną i długoletnią eksploatację kotłów zapewni przestrzeganie warunków pracy zapisanych w dokumentacji techniczno-rozruchowej urządzenia: temperatura robocza, minimalna temperatura wody powrotnej do kotła, maksymalna dopuszczalna temperatura pracy, dopuszczalne ciśnienie robocze.

  • Stosowanie opału dedykowanego dla danego typu kotła, odpowiedniej jakości (najlepiej z atestem).
    Stosowanie paliwa podstawowego lub zastępczego dedykowanego dla danego typu kotła zapewnia bezpieczną i długoletnią eksploatację kotłów, uzyskanie deklarowanej mocy, sprawność urządzenia i utrzymanie okresu stałopalności. Podstawowe parametry, na które należy zwrócić uwagę przy wyborze paliwa to: wartość opałowa, spiekalność, zawartość popiołu, siarki, wilgotność paliwa. W przypadku palenia drewnem opałowym jako paliwo należy stosować drewno liściaste (np. grab, dąb, jesion, buk) sezonowane przynajmniej dwa lata.
  • Utrzymywanie w czystości komory spalania, kanałów konwekcyjnych, komina
    Warunkiem oszczędnej i bezpiecznej eksploatacji kotła na paliwo stałe, optymalnego zużycia paliwa, uzyskania deklarowanej mocy i sprawności cieplnej urządzenia jest utrzymywanie w należytej czystości komory spalania i kanałów konwekcyjnych. Czyszczenia kanałów konwekcyjnych kotła dokonuje się poprzez otwory wyczystkowe. Otwory te po czyszczeniu należy szczelnie zamknąć. Obowiązkowo należy dokonywać okresowego czyszczenia komina wraz ze sprawdzeniem ciągu kominowego i poprawności działania wentylacji (nawiewnej – doprowadzającej świeże powietrze do procesu spalania, wywiewnej – usuwającej szkodliwe gazy z kotłowni). Czynność taką przynajmniej raz w roku powinien wykonać kominiarz z uprawnieniami.
  • Wytyczne montażowo-eksploatacyjne zawarte w DTR urządzenia
    Informacje niezbędne dla prawidłowego montażu oraz eksploatacji urządzeń grzewczych znajdują się w dokumentacji techniczno-rozruchowej, przeznaczonej dla danego typu kotła, montowanych sterowników, układów podawania paliwa.

Tomasz Starzyński

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij