Materiały stosowane w instalacjach kanalizacyjnych. Beton samozagęszczalny


Zobacz artykuł w wersji pdf
pdf pdf     

Od pewnego czasu betony samozagęszczalne stosowane są w kanalizacji zarówno przy wytwarzaniu kinet studzienek rewizyjnych o konstrukcji monolitycznej (rys.), jak też rur o zróżnicowanych przekrojach poprzecznych. Obecnie w Europie tego rodzaju wyroby są wytwarzane w technologii Perfect, w niektórych betoniarniach na terenie Austrii, Niemiec i Polski. Możliwe jest pojawienie się również innych rozwiązań, jednak niezależnie od wcześniejszych zapowiedzi nie słychać o zmianach w tym zakresie i nadal rynek betonów dla kanalizacji rozwija się w oparciu o wspomnianą technologię.

Odporny i wytrzymały 
Betony samozagęszczalne są interesującym rozwiązaniem – ich deklarowana klasa wynosi co najmniej C35/45, co odpowiada wcześniejszemu betonowi co najmniej B45 [1], w zakresie wytrzymałości zaliczanemu do betonów zwykłych. Zależnie od rodzaju użytego cementu mogą być stosowane przy klasie ekspozycji na agresję chemiczną od XA1 do XA3, odpowiadającej środowisku chemicznie silnie agresywnemu. Oferta poszczególnych producentów obejmuje pełen zakres ekspozycji na agresje chemiczną. W przypadku podwyższonego zagrożenia – XA2, XA3 – stosuje się cement odporny na siarczany, np. HCR. Beton jest odporny na korozję siarczanową, korozję spowodowaną karbonatyzacją oraz chlorkami niepochodzącymi z wody morskiej. Warto pamiętać, że skala zagrożenia korozyjnego w kanalizacji jest zróżnicowana. O ile w przypadku świeżych ścieków jest ona niewielka, to wzrasta przy ich zagniwaniu. Szczególnym problemem są ścieki pochodzące z rozproszonej zabudowy, punktów zlewnych, systemów grawitacyjno-ciśnieniowych i ciśnieniowych funkcjonujących na obszarach o niskiej intensywności użytkowania itp. – ogólnie w systemach niedociążonych hydraulicznie. Ponieważ problem ten jest powszechny, trzeba liczyć się ze wzrostem znaczenia odpowiednich rozwiązań materiałowych.

Beton samozagęszczalny jest praktycznie gładki, nieprzepuszczalny i odporny na ścieranie (również beton spełniający wymagania dla XA1 powinien kwalifikować się do użycia w warunkach ekstremalnego narażenia na ścieranie, przy założeniu ok. 50-letniego okresu pracy konstrukcji). W tym aspekcie współczesne betony należą do najbardziej odpornych rozwiązań materiałowych (wykres). Przy ich wytwarzaniu stosowane są szczególne procedury, które gwarantują zachowanie wszystkich deklarowanych parametrów jakościowych. Zachowany jest warunek W/C (max. 0,4 wobec wymaganego normą max. 0,45), a ponieważ masa betonowa jest praktycznie sucha dodawany jest odpowiedni środek uplastyczniający. Zwraca uwagę pełna elektroniczna kontrola zarówno składu mieszanki, jak też ilości dodawanej wody, przy czym uwzględnia się również wilgotność powietrza i poszczególnych składników. Procesy produkcyjne są sterowane komputerowo.

Zastosowanie 
Biorąc pod uwagę warunki panujące w sieciach kanalizacyjnych, kinety monolityczne mogą być stosowane bez dodatkowych wykładzin i innych izolacji (szczególnie problematyczna jest krajowa histeria na punkcie izolacji od strony środowiska gruntowego), również w warunkach podwyższonego zagrożenia korozją siarczanową. Specjalne wykładziny mogą być potrzebne jedynie w sytuacji, gdy mamy do czynienia z bardzo wysokim zagrożeniem ścieraniem, a więc w kanalizacji specjalnej. Trzeba podkreślić, że beton samozagęszczalny bardzo szybko dojrzewa, formy mogą być rozpinane już po upływie ok. 24 godzin. W tej sytuacji, w odróżnieniu od dość częstych problemów z betonami klasycznymi, geometria wykonywanych z niego wyrobów jest gwarantowana. Sama technologia odlewania kinet stanowi gwarancję zachowania ich geometrii.

Podsumowanie 
Beton samozageszczalny stanowi interesującą alternatywę dla betonu tradycyjnego. To, że wymaga on zachowania szczególnego reżimu produkcji, gwarantuje, iż wyroby wszystkich producentów działających w danej technologii mają analogiczne cechy. Pomijając ewentualne awarie, odstępstwa są możliwe jedynie w warunkach jednoznacznego wystąpienia złej woli.

Oczywiście nie wolno zapominać, że również tradycyjne betony mogą mieć w pełni porównywalne cechy, jednak odnosi się to do wybranych betoniarni, zasługujących na zaufanie. Nie mieszczą się w tej grupie wszystkie duże zakłady – nierzadko wyroby o dobrej jakości pochodzą z małych lokalnych betoniarni. Z kolei często uszkodzenia wiążą się nie tylko z nieodpowiednią jakością mieszanki czy też złym stanem form (brudne, uszkodzone), ale również z błędami w trakcie ich transportu – także w ramach zakładów czy też na budowie. Nie można zapominać, że np. charakterystyczne uszkodzenia krawędzi kręgów studzienek są regionalnie powszechne, będące konsekwencją nieodpowiedniego mocowania.

prof. dr hab. inż. Ziemowit Suligowski

Literatura:
1. PN-EN 206. Beton. Część 1: Wymagania, właściwości, produkcja i zgodność.

Rys. Podstawowe typy betonowych kinet kanalizacyjnych.

Wykres. Ścieralność materiałów stosowanych w kanalizacji – zmodyfikowany wykres darmsztadzki; niezależnie od występujących różnic ostatecznie we wszystkich przypadkach ścieralność jest niewielka.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij