ABC wentylacji. Cisza w kanale


Reklama

Wilo pomaganie przez serwisowanie

Zobacz artykuł w wersji pdf  pdf pdf               

Niestety w ten sposób, oprócz zanieczyszczonego powietrza o zmiennej temperaturze, do pomieszczeń dostają się insekty oraz fale dźwiękowe o uciążliwym natężeniu, czyli hałas. Powietrze jest jednak niezbędne do życia i wentylować pomieszczenia trzeba, dlatego rozwiązaniem problemu wydaje się być wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna. Niestety wentylacja mechaniczna również „wytwarza” hałas, który pochodzi zarówno od wentylatorów tłoczących powietrze, jak i samego powietrza, które generuje nieprzyjemne szumy oraz drgania przy zbyt wysokich prędkościach przepływu. Różnica w stosunku do wentylacji grawitacyjnej polega jednak na tym, iż w przypadku wentylacji mechanicznej można ograniczać poziom hałasu już na etapie projektu.

Przy analizie hałasu należy brać pod uwagę dwa parametry [1]:
* poziom mocy akustycznej,
* poziom ciśnienia akustycznego.

Moc akustyczna jest parametrem charakterystycznym dla danego urządzenia (wentylatora) i jest to całkowita energia akustyczna wypromieniowana przez źródło dźwięku w określonym paśmie częstotliwości w pewnym przedziale czasowym, podzielona przez ten przedział [2].

Wielkość mocy akustycznej opisuje się zazwyczaj, używając skali logarytmicznej, a samą wartość wyznacza się doświadczalnie dla konkretnego urządzenia. Poziom mocy akustycznej wyznacza się z poniższego wzoru:

Lw = 10*log(W/Wo),
Wo = 1 pW (moc akustyczna odniesienia).

Sposób wyznaczania mocy akustycznej emitowanej przez urządzenia regulują normy międzynarodowe z serii ISO 3740. Badania takie przeprowadza się w komorach akustycznych o specjalnych właściwościach – w komorach bezechowych (w których wyeliminowano odbijanie dźwięku) lub w komorach pogłosowych.

Natomiast poziom ciśnienia akustycznego jest parametrem określającym odczuwalną uciążliwość dźwięku w konkretnym punkcie pomieszczenia [1].

Wartość ciśnienia akustycznego można obliczyć z poniższej zależności [1]:

LP(A) = LW(A) + 10 * log [K/(4 * p * r2) + 4/S],
LP(A) – poziom ciśnienia akustycznego (maksymalna dopuszczalna wartość jest określona w normie),
LW(A) – poziom mocy akustycznej (z katalogu producenta),
10 * log [K/(4 * p * r2) + 4/S] – element charakteryzujący wpływ pomieszczenia na akustykę,

K – parametr charakteryzujący miejsce montażu wentylatora (K = 2 dla montażu na ścianie),

r – odległość wentylatora,
S – chłonność pomieszczenia (parametr uwzględniający wielkość i sposób wykończenia; wartość z normy),

Chcąc sprawdzić czy dany wentylator lub centrala wentylacyjna spełnia dopuszczalny poziom hałasu w pomieszczeniu, należy odczytać z katalogu producenta wartość poziomu mocy akustycznej i następnie na tej podstawie obliczyć poziom ciśnienia akustycznego i porównać z wartościami normowymi.

Charakterystyczne wartości progowe poziomu ciśnienia akustycznego związane z oddziaływaniem na organizm człowieka są następujące [2]:

  • poniżej 35 dB – nieszkodliwy dla zdrowia,
  • 35 do 65 dB – irytujący,
  • powyżej 65 dB – wypływających negatywnie na układ nerwowy,
  • 70 do 85 dB – próg szkodliwości dla zdrowia (przy dłuższym przebywaniu może powodować uszkodzenie słuchu),
  • 85 do 130 dB – zagrożenie trwałym uszkodzeniem słuchu i innymi dolegliwościami,
  • powyżej 130 dB – trwałe uszkodzenie słuchu, uszkodzenie organów wewnętrznych.

Dopuszczalne wartości hałasu w budynkach mieszkalnych podano w normie PN-87/B-02151/02. „Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach”.

Dźwięk dociera do ucha człowieka przebywającego w pomieszczeniu bezpośrednio od źródła (wentylator, kratki) lub po odbiciu od przegród budowlanych i wyposażania wnętrz. W wyniku wielokrotnego odbicia część energii akustycznej ulega dyssypacji. Intensywność tego zjawiska jest uzależniona od wielkości, kształtu i sposobu wykończenia pomieszczenia. Inaczej rozpraszana jest energia dźwięku w łazience wyłożonej kafelkami, a inaczej w pokoju z wykładziną, meblami i zasłonami okiennymi. W celu ułatwienia i ujednolicenia tego zjawiska na hałas w pomieszczeniu polska norma PN-87/B-02151/02 narzuca chłonności akustyczne [S], które należy przyjmować podczas projektowania (m.in. pokoju, łazienki).

Chłonność akustyczna jest to parametr określający zdolność pomieszczenia do zmiany energii akustycznej emitowanej przez źródło, a co za tym idzie – do zwiększenia lub zmniejszenia hałasu pochodzącego w tym przypadku od wentylatora lub centrali wentylacyjnej.

Oprócz chłonności wpływ na hałas wywiera sposób umiejscowienia źródła dźwięku – dla wentylacji domowej przyjmuje się K = 2 m, czyli montaż na ścianie w okolicy sufitu. Odległość od źródła dźwięku określa natomiast parametr r [m].

Uwzględniając powyższe, organizacja wentylacji poprzez wentylator umieszczony bezpośrednio w pomieszczeniu, np. wentylator naścienny, niemal zawsze emitowany przez niego hałas będzie wyższy od poziomów normatywnych, dlatego obecnie odchodzi się od wentylacji zdecentralizowanej, tj. „rozproszonej”, zakładającej niezależną indywidualną wentylację poszczególnych pomieszczeń. Obecne tendencje idą w kierunku centralizacji instalacji, tak by można było nie tylko zapewnić odpowiednią wymianę powietrza w pomieszczeniach, ale też utrzymać dopuszczalne poziomy dźwięku podczas jej pracy.

Sławomir Mencel

Literatura:

1. A. Prawdzik, Chłonność akustyczna – sposób obliczania poziomu dźwięku w pomieszczeniu pochodzącego od wentylacji na podstawie normy PN 87 02151/02, Wyd. Forum Wentylacja, materiały seminaryjne, Warszawa 2010.

2. W. Sudoł, J. Hendiger, Systemy VAV. Poradnik, Wyd. Smay sp. z o.o., Kraków 2009.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij