Instalacje solarne na budynkach wielorodzinnych. Kolektor na fasadzie

Zobacz artykuł w wersji pdf pdf  pdf   

 Korzystanie z energii słonecznej zyskuje również coraz większe znaczenie w dostarczaniu ciepłej wody użytkowej i ogrzewaniu pomieszczeń w budynkach o dużej objętości, takich jak bloki mieszkalne, szpitale, restauracje i wiele rodzajów budynków przemysłowych, a nawet zabytkowych. Rozwój instalacji wielkowymiarowych wymaga jednak bardzo dużych kompetencji technicznych i organizacyjnych zarówno po stronie instalatorów, jak i inwestorów.

Integracja kolektorów z budynkiem  `
Instalacje solarne na budynkach wielorodzinnych wymagają uważnego i dokładnego planowania. Każdy z szeregu elementów takiego systemu należy dobrać indywidualnie w zależności od specyfiki budynku i potrzeb użytkowników. Dla budynku wielorodzinnego, w zależności od jego wielkości, niezbędna powierzchnia czynna kolektora wynosi od kilku do kilkudziesięciu metrów kwadratowych. Kolektory słoneczne można umieścić na fasadzie budynku, balustradzie balkonu lub dachu (rys.). W praktyce najczęściej najtańszym rozwiązaniem jest umieszczenie kolektorów na dachu. Instaluje się je wówczas albo w połaci dachowej, albo na pokryciu.

Nowoczesne instalacje solarne nie tylko spełniają wysokie wymagania techniczne, ale co raz częściej wykorzystywane są również jako nowe elementy architektoniczne projektowanych, bądź modernizowanych, budynków. Kolektory słoneczne stały się więc urządzeniami wielofunkcyjnymi, które oprócz konwersji energii promieniowania słonecznego na ciepło, mogą stanowić również izolację cieplną budynku, ochronę przed warunkami pogodowymi czy funkcjonalny element elewacji. Tendencja integracji instalacji solarnej z elementami konstrukcyjnymi i elewacyjnymi budynku stała się już trendem na Zachodzie Europy i powoli wkracza również do Polski.

Koszt wielkowymiarowej instalacji 
Koszty dużej instalacji solarnej, realizowanej na istniejącym budynku wielorodzinnym, zależą od wielu czynników, m.in. stopnia komplikacji instalacji czy doboru urządzeń. Wysokie budynki, powyżej dwóch pięter, mogą wymagać zastosowania dodatkowych pomp, dodatkowego orurowania, użycia dźwigu w celu umieszczenia kolektorów na dachu oraz dodatkowych nakładów pracy. Szacunkowo można przyjąć jednostkowy koszt takich instalacji w granicach 1,5-4 tys. zł/m2.

Największy udział w strukturze kosztów inwestycyjnych zajmuje zakup kolektorów słonecznych, które stanowią ok. 25% wartości nakładów inwestycyjnych (wykres 1). Ceny kolektorów słonecznych dostępnych na polskim rynku są bardzo zróżnicowane i niejednokrotnie zależą od jakości i efektywności tych urządzeń. Najtańsze kolektory można nabyć już za 346 zł/m2 powierzchni czynnej kolektora, najdroższe to koszt rzędu 4528 zł/m2 [1].

Opłacalność inwestycji
Opłacalność instalacji słonecznej determinowana jest przez trzy podstawowe czynniki: wysokość nakładów inwestycyjnych, ilość energii użytecznej pozyskanej z instalacji oraz oszczędności wynikające z unikniętych kosztów zakupu paliwa konwencjonalnego. Poprawnie zaplanowana instalacja solarna to również kompromis pomiędzy uzyskiem energii a stopniem pokrycia zapotrzebowania na energię przez energię słoneczną. Optymalny dobór wielkowymiarowej instalacji solarnej powinien zapewniać pokrycie zapotrzebowania na energię do podgrzania ciepłej wody użytkowej w zakresie ok. 40 % w skali roku. W takim przypadku instalacja solarna eksploatowana jest w sposób najbardziej efektywny, gdyż zapewniony jest ciągły odbiór energii cieplnej w okresie letnim. Dalsze zwiększanie ilości kolektorów (przy rosnących nakładach inwestycyjnych) nie jest uzasadnione ekonomicznie.

Istotnym czynnikiem opłacalności inwestycji w systemy solarne jest rodzaj zastępowanego paliwa konwencjonalnego. W zależności od stosowanego paliwa różny jest okres zwrotu inwestycji w kolektory słoneczne. Instalacja solarna najszybciej zwróci się w przypadku, gdy podstawowym źródłem ciepła jest instalacja elektryczna, najdłuższy okres zwrotu nastąpi natomiast w przypadku ogrzewania węglem lub drewnem oraz w przypadku ciepła sieciowego (tabela).

Źródła finansowania 
Instalacja słoneczna montowana na budynku wielorodzinnym – bloku, kamienicy itp. – jest inwestycją kapitałochłonną, jednak przy dobrym zaplanowaniu wydatków, prawidłowym projekcie oraz pozyskaniu finansowania ze źródeł zewnętrznych, jest opłacalna – daje wymierne korzyści finansowe (oszczędności). Inwestor, który zakłada kompleksowy remont budynku wraz ze zmniejszeniem zużycia energii,  może skorzystać z kilku źródeł dofinansowania inwestycji:

  1. Premia termomodernizacyjna – Wysokość premii termomodernizacyjnej stanowi 20% wykorzystanej kwoty kredytu zaciągniętego na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego.
  2. Premia remontowa – Dofinansowanie przedsięwzięcia przysługuje, jeśli dotyczyło ono termomodernizacji budynków wielorodzinnych, których przedmiotem jest remont, wymiana okien lub remont balkonów, przebudowa, w wyniku której następuje ich ulepszenie, wyposażenie budynków w instalacje i urządzenia wymagane dla oddawanych do użytkowania budynków mieszkalnych (zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi).
  3. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) – Instalacja kolektorów słonecznych na budynkach jedno- lub wielorodzinnych jest dofinansowana w 45% przez NFOŚiGW. Program dopłat do kolektorów przeznaczony jest dla osób fizycznych oraz wspólnot mieszkaniowych.
  4. Regionalne Programy Operacyjne – Dofinansowanie w ramach RPO jest określone przy każdym konkursie – sięga nawet 85%. Obecnie kończą się już środki dla perspektywy finansowej 2007-2013, ale kolejne fundusze już są programowane na lata 2014-2020.
  5. JESSICA – wspólna inicjatywa Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz Banku Rozwoju Rady Europy, której celem jest wsparcie rozwoju obszarów miejskich oraz ich rewitalizacja w aspekcie ekonomicznym i społecznym.
  6. Kredyty Bankowe – Niektóre banki mają w swojej ofercie kredyty bankowe stworzone specjalnie dla inwestycji termomodernizacyjnych.

Dodatkowe wsparcie, ale też obowiązki, w odniesieniu do budynków publicznych oraz wielkogabarytowych w zakresie wykorzystania OZE, dają i zarazem nakładają ustawa o efektywności energetycznej z 2011 roku (np.  poprzez zapis o  wzorcowej roli sektora publicznego) oraz przyjęta we wrześniu 2012 roku nowa dyrektywa UE o efektywności energetycznej (np. obowiązek modernizacji  budynków rządowych od 2014 roku).

Źródła informacji 
Publikacje nt. energetyki słonecznej (poradniki, artykuły w czasopismach i na portalach internetowych) koncentrują się na zastosowaniu kolektorów słonecznych w budownictwie jednorodzinnym. Nie ma w Polsce systemu przekazywania wiedzy dotyczącej teorii ich stosowania oraz kosztów inwestycji w wielkowymiarowe instalacje słoneczne w budownictwie wielorodzinnym i w obiektach publicznych poddawanych renowacji. Jednym z działań służących wypełnieniu luki informacyjnej jest europejski projekt o akronimie UrbanSolPlus – wykorzystanie kolektorów słonecznych na obszarach miejskich. Inicjatywa zakłada wypracowanie dobrych praktyk w zakresie inwestowania w odnawialne źródła energii. W ramach projektu inwestorzy skorzystać mogą z pakietu informacji i pomocy w pokonaniu barier stojących przed tego typu inwestycjami. Najbliższym etapem realizacji projektu jest publikacja „Poradnik dla inwestorów – wykorzystanie energii słonecznej w budynkach wielorodzinnych poddawanych renowacji”. Poradnik wskazuje na sprawdzone rozwiązania techniczne i technologiczne oraz dostarcza informacji odnośnie kosztów związanych z instalacją kolektorów słonecznych oraz źródeł finansowania takich inwestycji. Poradnik pobrać można  ze strony projektu.

Anna Santorska, IEO

Literatura:

[1] Instytut Energetyki Odnawialnej: „Rynek kolektorów słonecznych w Polsce w 2011 roku”, Warszawa 2012.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij