Uzdatnianie i dezynfekcja wody. Sposób na bakterie

Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf        

Woda wodociągowa jest uzdatniana i przesyłana setkami kilometrów rur. Niestety na drodze przesyłu mogą występować lokalne awarie rurociągów inicjujące zanieczyszczenie wody, która trafia do naszych punktów poboru.

W przypadku zanieczyszczeń bakteriologicznych sprawa jest o tyle poważna, iż nawet stacje uzdatniania nie zawsze radzą sobie z nagłym wzrostem zanieczyszczeń bakteriami, a czas usunięcia ich i przepłukania instalacji może trwać nawet kilka dni.

Dużą grupę stanowią także lokalne lub indywidualne ujęcia wody. Woda dostarczona z indywidualnych studni głębinowych, jak i studni tradycyjnych, nie jest w żaden sposób uzdatniana i tak naprawdę nikt nie wie, co dokładnie w takiej wodzie się znajduje. Jeżeli nawet użytkownik takiej studni wykonuje dokładne badania jakości wody, to zazwyczaj jest to robione na początku eksploatacji studni, a później raz w roku, co kilka lat lub… w ogóle. Teoretycznie aby dobrze monitorować jakość wody, należałoby wykonywać badania codziennie. Badania takie są jednakże kosztowne i często nawet niemożliwe do wykonania z taką częstotliwością. Dlatego ważne jest, aby każdy z użytkowników sam zadbał o jakość spożywanej wody w gospodarstwie domowym. Jak to zrobić? Na przykład zamontować domową stację uzdatniania wody.

Domowe stacje uzdatniania wody mogą być bardzo skomplikowane i drogie albo proste w budowie i tanie – wszystko w zależności od tego, jakie parametry fizykochemiczne czy bakteriologiczne chcemy poprawić oraz jakim budżetem dysponujemy. Dlatego najważniejszą czynnością do wykonania przed przystąpieniem do zakupu stacji uzdatniania wody jest przeprowadzenie badania własności fizykochemicznych i bakteriologicznych wody, a dopiero na podstawie tych badań dalsze dobieranie i instalowanie odpowiednich urządzeń uzdatniających lub filtrujących.

Podstawowe rozwiązania 
Najprostsze zestawy filtrujące powinny składać się z filtracji mechanicznej i fizykochemicznej, na przykład:

  • Filtry mechaniczne usuwające cząstki stałe, takie jak drobny piasek, rdza, muł, osad – są to proste i tanie wkłady filtrujące PP, sznurkowe; ten rodzaj filtrów przyczynia się nam do zmniejszenia osadów, a co za tym idzie – do zmniejszenia możliwości uszkodzenia elementów instalacji sanitarnej. Jest też bardzo ważnym elementem w przypadku stosowania bakteriobójczych lamp UV.
  • Filtry węglowe absorbują substancje pochodzenia organicznego, poprawiają smak wody, usuwają chlor i jego związki, które są używane w większości stacji uzdatniania wody.
  • Filtry żywiczne usuwają azotany (czyli pochodne środków ochrony roślin), zmniejszają zawartość jonów wapnia i magnezu, które odpowiadają m.in. za twardość wody.

Zestawy specjalne 
Dla naszego zdrowia najgroźniejsze są bakterie i wirusy, których nie zatrzymamy zwykłymi filtrami mechanicznymi. Wtedy z pomocą przychodzą nam specjalnie wykonane zestawy UV, których głównym elementem jest lampa o odpowiedniej mocy, emitująca bakteriobójcze promieniowanie ultrafioletowe.

Dezynfekcja wody do picia promieniami UV jest procesem fizycznym, wykonywanym bez udziału środków chemicznych czy innych dodatków aplikowanych do wody. Najważniejszą zaletą promieniowania ultrafioletowego jest jego zdolność do likwidacji mikroorganizmów, takich jak bakterie, wirusy i grzyby, a także, co jest bardzo ważne w przypadku dezynfekcji wody. Nie następują przy tym zmiany właściwości fizykochemicznych wody. Likwidacja tych mikroorganizmów nie polega tak jak niektóre metody na ich wyłapaniu i nieprzepuszczeniu dalej, ale na wniknięciu w ich strukturę DNA i całkowitej likwidacji.

Tak więc za pomocą promieniowania UV likwidujemy niepożądane mikroorganizmy bez aplikacji jakichkolwiek potencjalnie szkodliwych dodatków i bez usuwania drogocennych minerałów i związków, które znajdują się już w wodzie.

Jeżeli chcemy dezynfekować wodę użytkową lampą UV na wejściu do budynku, to moc lampy jest dobierana na podstawie obliczeń maksymalnej możliwej ilości przepływającej wody, oczywiście  przy założeniu, iż wszystkie baterie i punkty czerpalne wody są całkowicie otwarte i jednocześnie włączone. Są to lampy mające moc od 35 do 100 W. Jednak im większa moc, tym lampa jest większa, a co za tym idzie – zestaw też zajmuje dużo miejsca i jest coraz bardziej kosztowny, również w eksploatacji.

Prostsze zestawy, niewymagające obliczeń maksymalnych przepływów, są montowane zaraz pod punktem poboru wody do picia, na przykład w kuchni pod zlewozmywakiem, i filtrują oraz dezynfekują tylko wodę kierowaną dla tego punktu lub są połączone ze specjalną baterią sanitarną, która ma dwa niezależne kanały przepływowe – jeden dla wody pitnej przefiltrowanej, a drugi dla wody używkowej, np. do mycia. Typowy zestaw z lampą małej mocy (do 20 W) jest tak zaprojektowany, aby woda wypływała z ściśle ustalonym przez producenta przepływem zależnym od mocy zastosowanej lampy UV.

Ważną sprawą dla skuteczności działania lampy UV jest tak zwana transmisja wody (T), która określa, ile promieniowania przechodzi przez warstwę wody o określonej grubości – potocznie można to określić jako klarowność bądź też mętność wody. Im woda jest bardziej zanieczyszczona mechanicznie (mętna), tym transmisja jest mniejsza. Dla przykładu: woda zdemineralizowana ma transmisję UV T 1 cm = 98%. Dla typowych zestawów z lampą UV wartość T 1 cm nie powinna być mniejsza niż 95%, gdyż właśnie dla takich wartości przeprowadza się badania skuteczności sanitacji wody przy użyciu lamp UV.

Aby zapewnić takie parametry, należy umieszczać przed lampą UV sprawne filtry mechaniczne o zdolności filtracyjnej co najmniej na poziomie 5 µm. Zaniedbania w prawidłowej konserwacji filtrów prowadzą bezpośrednio do spadku transmisyjności (wzrostu mętności) i uniemożliwiają prawidłowe oddziaływanie promieni UV na wszystkie mikroorganizmy w przepływającej wodzie. Krótko mówiąc, zestaw przestaje skutecznie działać.

Należy także pamiętać, że lampy UV mają zazwyczaj trwałość około 1 roku ciągłej pracy, tak więc należy je bezwzględnie wymieniać po upływie takiego okresu. Dodatkowo można zastosować elektrozawory, które w połączeniu ze sterownikiem zamykają automatycznie przepływ w przypadku zaniku napięcia do lampy lub spalenia się lampy UV. Typowe czynności konserwacyjne lub montażowe są na tyle proste, iż nie jest bezwzględnie konieczne angażowanie specjalistycznych firm do wymiany lampy UV czy montażu zestawu przy punkcie poboru.

W przypadku omawiania sposobów eliminacji zagrożeń spowodowanych obecnością bakterii lub wirusów z wody użytkowej należy także wspomnieć o tzw. odwróconej osmozie, również cieszącej się dość dużą popularnością. Metoda ta polega w skrócie na odseparowaniu na poziomie molekularnym (lub jonowym) wody i rozpuszczonej w niej substancji za pomocą specjalnych membran. Metoda ta całkowicie oddziela wszelkie zanieczyszczenia, ale także demineralizuje wodę, przez co woda nie zawiera już żadnych naturalnych minerałów, co może mieć negatywny skutek na zdrowie użytkownika. Z tego powodu konieczne jest stosowanie specjalnych dodatkowych wkładów mineralizujących wodę. Wspomniana metoda działa jedynie na zasadzie mechanicznej i nie jest metodą bakteriobójczą jak promieniowanie UV, w zależności od wybranego zastosowania dość kosztowna i wymagająca odpowiedniego ciśnienia wody do prawidłowego zadziałania.

Plusy i minusy 
Każda z metod uzdatniania i dezynfekcji wody ma swoje zalety i wady. Najważniejszą sprawą jest, aby na samym początku dokładnie przebadać, jaką wodą dysponujemy, a dopiero na podstawie analizy otrzymanych wyników zwrócić się do specjalistów o pomoc w doborze metod filtracji i dezynfekcji, tak aby nasze domowe stacje uzdatniania nie tylko dawały nam czystą, ale również zdrową wodę, zawierającą konieczne minerały i związki. Na koniec należy wspomnieć, że im więcej wkładów, filtrów i dozowników i elementów pośrednich mających stały kontakt z przepływającą wodą pitną, tym więcej potencjalnych zagrożeń płynących z ewentualnego rozpuszczania się i przenikania do wody substancji niewiadomego pochodzenia. Dlatego bardzo ważnym elementem finalnie wybranej inwestycji w zdrowie i bezpieczeństwo jest wybieranie tylko takich produktów, które zostały dokładnie przebadane i posiadają atesty świadczące o jakości (zarówno produktu, jak i wody zeń uzyskanej), dopiero następnym krokiem może być analizowanie ceny dostępnych na rynku urządzeń.

Sławomir Lasek

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij