Dziś na ringu „MI”: sterowanie i regulacja instalacji c.o. Viessmann

zobacz artykuł w wersji pdf  pdf  pdf 

Płynna regulacja od temperatury zewnętrznej nie jest niczym nowym, ale często nie zdajemy sobie sprawy jak ciekawe urządzenie może wisieć lub już wisi w naszej kotłowni. Spróbujmy przybliżyć sobie, co to tak naprawdę jest ta praca pogodowa.

Regulacja pogodowa
Regulacja pogodowa kotła to, w skrócie mówiąc, uzależnienie temperatury wody kotłowej, kierowanej przez urządzenie na naszą instalację grzewczą, od aktualnych temperatur zewnętrznych – czyli im chłodniej na zewnątrz, tym kocioł grzeje mocniej i odwrotnie. Aby możliwe było utrzymanie w pomieszczeniach temperatury żądanej, musimy poprzez instalację centralnego ogrzewania dostarczyć do budynku taką samą ilość energii, jaką dany budynek traci w wyniku strat do otoczenia. Strata ta jest zależna od temperatury zewnętrznej oraz od wykonania samego budynku, rodzaju jego izolacji, ilości przeszklonych powierzchni itp. Z pomocą przychodzi tutaj krzywa grzewcza, czyli pewna funkcja zależności temperatury wody w kotle lub zasilania i temperatury zewnętrznej (rys. 1).

Dla konkretnej temperatury zewnętrznej wyliczana jest konieczna do utrzymania temperatura wody w kotle, która kierowana na grzejniki powinna oddać taką ilość energii, aby w pomieszczeniu utrzymać temperaturę przez nas zadaną. Jeżeli temperatura w pomieszczeniu różni się od żądanej, należy daną krzywą wyregulować. Polega to na tzw. dopasowaniu krzywej do danego budynku i jest to, niestety, proces dość żmudny i wymagający co najmniej kilku testów – wynikiem jest taka charakterystyka krzywej grzewczej, która w każdych warunkach pogodowych jest w stanie utrzymać zadane wartości temperatur w budynku. Możemy, oczywiście, ułatwić sobie życie i zamontować w pomieszczeniu zdalne sterowanie, np. Vitotrol 200 lub bardziej wyszukane jak Vitotrol 300, które zrobi to za nas, przekazując do regulatora kotłowego temperaturę mierzoną. Ten z kolei, porównując wartości mierzone i żądane, sam dokona korekty krzywej.

Regulatory firmy Viessmann serii Vitotronic w rzeczywistości wyliczają sobie parametr zasilania, odnosząc się nie od aktualnej, ale od tzw. stłumionej temperatury zewnętrznej. Temperatura stłumiona jest wartością średnią wyliczaną na podstawie ostatniego okresu pomiarowego oraz mierzoną w danym momencie. Pozwala to na lepsze dopasowanie pracy kotła, gdyż ewentualne wcześniejsze okresy występowania niższych temperatur w sposób intensywniejszy spowodowały wychłodzenie ścian budynku i wyliczanie energii koniecznej do ogrzania na podstawie mierzonej w danej chwili temperatury zewnętrznej.

Czasy łączeniowe
Wszystkie regulatory pogodowe mają możliwość zadania dwóch wartości temperatur wymaganych w budynku, tzw. temperatury normalnej (inaczej dziennej) oraz tzw. zredukowanej, czyli nocnej. Jak same nazwy wskazują, okresy, kiedy ma być utrzymywana temperatura dzienna, to czas, kiedy przebywamy w budynku, natomiast okres nocny to zwykle jej obniżenie na czas snu lub nasz pobyt poza domem. Nastawa polega na zadaniu na regulatorze tzw. czasów łączeniowych, czyli okresów pomiędzy godziną A i B, kiedy urządzenie ma pracować dla utrzymania w budynku temperatury dziennej. Regulatory kotłowe Vitotronic dają nam możliwość nastawy do czterech takich czasów łączeniowych, osobno dla każdego dnia tygodnia. Jak natomiast ustawić okresy utrzymywania temperatury obniżonej? Nic prostszego – one już zostały ustawione – regulator automatycznie przyjmuje czasy, w których nie jest utrzymywana temperatura dzienna jako czas nocny. Warto tu wrócić do krzywej grzewczej – regulator, przechodząc w tryb nocny, koryguje jej charakterystykę względem osi temperatury pomieszczenia. W ten sposób nie wychładzamy całej instalacji poprzez wyłączenie kotła, lecz obniżamy jej temperaturę, co docelowo spowoduje spadek temperatury w pomieszczeniu. W drugą stronę natomiast, kiedy przechodzimy z trybu nocnego na dzienny, kocioł ponownie przesuwa krzywą grzewczą względem osi temperatury pomieszczenia, co z kolei podnosi temperaturę wymaganą w instalacji. Dogrzewanie budynku nawet o 2 stopnie jest procesem czasochłonnym, dlatego regulatory Vitotronic przez pierwsze 30 min pracują z parametrem o 20% większym (rys. 2) niż wyliczony z nastawionej krzywej, szybko osiągając temperaturę w pomieszczeniu. Czas i intensywność dogrzewania można oczywiście dowolnie zmieniać.

Wiemy już, że centralne ogrzewanie można dowolnie w czasie parametryzować, a co z wodą użytkową? I tu występują okresy utrzymywania gotowości ciepłej wody użytkowej. Naszym zadaniem jako użytkownika jest jedynie ustawienie na automatyce czasów łączeniowych, kiedy z ciepłej wody chcemy korzystać. Regulator kotła może automatycznie dopasować te czasy, biorąc pod uwagę okresy nastawione dla trybu dziennego centralnego ogrzewania, z tą tylko różnicą, że ogrzewanie podgrzewacza (dla kotła jednofunkcyjnego) rozpoczyna 30 min wcześniej. Te 0,5 godziny wyprzedzenia związane jest z tzw. priorytetem ciepłej wody użytkowej, a więc funkcją pierwszeństwa ogrzewania zasobnika wody użytkowej w stosunku do ogrzewania budynku. Tu także możemy zadać do czterech czasów łączeniowych – i tu uwaga! – zadanie w kodowaniu drugiej wartości temperatury wody użytkowej oraz nastawienie czwartego czasu łączeniowego spowoduje tzw. wygrzew antybakteryjny zasobnika.

Funkcje specjalne
Dalszymi udogodnieniami regulatorów pogodowych są tzw. tryby specjalne: tryb ekonomiczny, tryb „party” oraz tryb wakacyjny. Nazwy dość dokładnie opisują działanie każdego z trybów, ale dobrze jest znać dokładne ich funkcjonowanie. Tryb ekonomiczny pozwala nam na jednorazowe zredukowanie temperatury wymaganej w pomieszczeniu z temperatury dziennej do temperatury nocnej, a także pominięcie przez kocioł czasów łączeniowych ciepłej wody użytkowej. Tryb ten można uaktywnić, jedynie będąc w trybie dziennym, i trwa on do momentu kolejnej zmiany czasów łączeniowych centralnego ogrzewania, a więc do czasu skończenia trybu dziennego. Regulator wyłącza wtedy tryb ekonomiczny i wraca do pracy zgodnie z nastawionymi wcześniej wartościami. Odwrotnie do trybu ekonomicznego działa tryb „party”, którego uaktywnienie powoduje utrzymywanie temperatury wody użytkowej oraz ogrzewanie budynku z temperaturą wyższą – zwykle równą temperaturze dziennej. Ograniczenie czasowe pracy w trybie „party” to standartowo 8 godzin, jednak w zależności od wymagań można ustawić od 1 do 12 godzin lub bez ograniczeń, a więc dopiero wyłączenie przyciskiem powoduje przejście kotła w tryb regulacyjny. Pozostał jeszcze tryb wakacyjny – to swego rodzaju wydłużony tryb ekonomiczny. Zadanie daty rozpoczęcia trybu wakacyjnego powoduje, że kocioł w tym dniu o godzinie 24:00 przechodzi w stały tryb zredukowany i nie utrzymuje temperatury wody użytkowej. O godzinie 00:00 nastawionego dnia zakończenia trybu wakacyjnego kocioł wraca do pracy zgodnej z czasami łączeniowymi.

Dodatkowe bezpieczeństwo
Posiadanie regulatora pogodowego pozwala na realizację jeszcze jednej bardzo ważnej funkcji, a mianowicie na ochronę antyzamrożeniową kotła. Funkcja jest aktywowana w zależności od stłumionej temperatury zewnętrznej i powoduje stopniowe podnoszenie temperatury wymaganej w kotle do takiej wartości, jaka byłaby wyliczone, gdyby kocioł był w trybie dziennym. Tak więc pomimo pracy kotła w trybie eksploatacji ze zredukowaną temperaturą pomieszczenia wymagana temperatura wody w kotle utrzymywana będzie na poziomie jak dla trybu normalnego. Od pewnych wartości temperatur zewnętrznych łatwiej jest utrzymywać w budynku temperaturę niż ją podbijać.

Kiedy stosować regulator pogodowy?
Zastosowanie regulatora pogodowego ma sens głównie w urządzeniach wykorzystujących proces kondensacji, a więc kotłach z serii Vitodens firmy Viessmann. Kotły niekondensacyjne z dolnym ograniczeniem temperaturowym mogą powodować przegrzewanie pomieszczeń głównie w okresach przejściowych, kiedy to temperatura wymagana wody w kotle wyliczona z krzywej grzewczej okaże się być niższa niż narzucony ze względów ochrony urządzenia przed kondensacją próg temperatury. Rozwiązaniem są, oczywiście, różnego rodzaju układy mieszające, podnosi to jednak koszt inwestycji.

Zawsze przed podjęciem decyzji, z jakim regulatorem zakupić kocioł, warto zasięgnąć porady specjalisty.

Dawid Pantera

Pytanie do…
Kiedy ma sens stosowanie w instalacjach c.o. regulatora pogodowego?

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij