Eksploatacja systemu kanalizacyjnego oraz obiektów kanalizacyjnych (8). Bezpiecznie w kanale

zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

 Wszelkie prace eksploatacyjne muszą być wykonywane z zachowaniem odpowiednich warunków bezpieczeństwa. W czasie prowadzenia robót w kanałach przełazowych, tzn. takich, których wysokość nie jest mniejsza niż 1,0 m, napełnienie ich ściekami nie może przekraczać wielkości przedstawionych w tabeli zamieszczonej w artykule pt. „Przepychanie kanałów” w „Magazynie Instalatora” 1/2013 na s. 62-63.

Przewietrzanie kanału
Przed przystąpieniem do pracy kanał należy przewietrzyć przez otwarcie włazów co najmniej w 3 punktach na okres 15 do 30 minut, a następnie sprawdzić czy nie ma w nim gazów szkodliwych dla pracowników. Należy pamiętać, że można wykryć przy użyciu czujnika gazu metan, gaz świetlny i dwutlenek węgla oraz siarkowodór.

Jeżeli kanału nie udaje się przewietrzyć w sposób grawitacyjny, konieczna jest wymiana mechaniczna powietrza przy wykorzystaniu przenośnego wentylatora z napędem ręcznym lub spalinowym. W kanałach o dużych wymiarach należy przy użyciu wentylatora stosować także przesłony kierujące strumień świeżego powietrza. W kanałach o małych wymiarach skład powietrza można poprawić, płucząc kanał strumieniem wody wodociągowej z zaworu pożarowego.

Schodzenie do studni rewizyjnych lub włazów musi być ostrożne. Przy schodzeniu należy zwrócić szczególną uwagę na stan stopni włazowych, próbując kolejno wytrzymałość każdego z nich. Przed schodzeniem do kanałów głębokich, w których natężenia przepływu są znaczne lub gdzie kilka stopni włazowych może być uszkodzonych, pracownik powinien założyć pas szelkowy z umocowaną do niego linką bezpieczeństwa. W czasie schodzenia pracownik schodzący powinien być asekurowany linką bezpieczeństwa przez dwóch robotników pozostałych na powierzchni terenu, przy czym linka bezpieczeństwa powinna być cały czas naprężona. Pożądane jest, aby linka nie była bezpośrednia trzymana przez pracowników, ale pośrednio była zaczepiona np. o słup oświetleniowy, drzewo, hak umocowany do pokrywy włazowej. Asekuracja ma na celu zabezpieczenie schodzącego pracownika w przypadku jego obsunięcia się i gwałtownego szarpnięcia linką.

Pracownicy pracujący w kanałach, oprócz odzieży ochrony osobistej (ubranie ochronne, bielizna, buty długie 75 cm skórzane, kurtka z bardzo grubego brezentu z przekładką gumową, czapka watowana), powinni być wyposażeni w lampy akumulatorowe i czujniki bezpieczeństwa (wykrywacze gazów) oraz mieć nałożone pasy szelkowe. Podczas pracy w kanałach nie wolno palić papierosów i używać do prac konserwacyjnych ognia.

Bez ognia!
Z nagromadzeniem się metanu w kanale trzeba szczególnie się liczyć w przypadkach zapychania kanałów lub przykanalików, schodzenia do zasypanych studni rewizyjnych i kanałów dawno niekonserwowanych.

Robotnicy pozostający na powierzchni terenu powinni stać nad włazami na końcu i na początku odcinka, w którym pracują pod ziemią robotnicy wykonujący roboty konserwacyjne lub inne, i  muszą się z nim porozumiewać. W przypadku zaobserwowania przez nich zbliżającej się burzy lub gwałtownego i ulewnego deszczu muszą ostrzec o tym pracujących w kanałach.

Pracownicy pracujący w kanale i na powierzchni powinni się zmieniać co 4 godziny. Robotnikom pozostającym na powierzchni terenu nie wolno się oddalać od włazów dalej niż na 3 m, nie wolno palić papierosów czy rozpalać ognia. Opuszczenie posterunków przy włazie może się odbyć jedynie po wyjściu na powierzchnię terenu robotników pracujących w kanale.

Na powierzchni terenu obok robotnika stojącego nad włazem lub studnią rewizyjną poniżej odcinka, gdzie prowadzone są roboty konserwacyjne, musi być złożony następujący sprzęt: linka bezpieczeństwa, 2 zapasowe lampy akumulatorowe, aparat tlenowy, pas szelkowy, apteczka pierwszej pomocy, kubeł i linka z hakiem.

Otwieranie włazu
Jeden z pracowników pozostający na powierzchni terenu powinien być przeszkolony w zakresie posługiwania się aparatem tlenowym. Te środki ostrożności są konieczne, aby umożliwić ewakuację robotników z kanału w przypadku ich zatrucia się wskutek nieprzestrzegania przez zakłady przemysłowe czy inne jednostki warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki odprowadzane do kanalizacji miejskiej. Ponadto przed przystąpieniem do robót konserwacyjnych w kanałach, do których odprowadzane są ścieki z zakładów przemysłowych, trzeba zawiadamiać za pokwitowaniem kierownictwo zakładów odpowiedzialnych za ich gospodarkę wodną i ściekową, przypominając o warunkach, jakim powinny odpowiadać odprowadzane ścieki. Szczególną uwagę należy zwrócić na odpowiednie otwieranie włazów. Nie wolno tego robić w żadnym przypadku gołymi rękami. Do otwierania włazów należy używać odpowiednich kluczy. Pokrywa włazowa musi być podnoszona przez co najmniej 2 robotników. Zagwożdżone piaskiem lub przymarznięte pokrywy włazowe mogą być podnoszone tylko przy użyciu specjalnych narzędzi i klucza lewarkowego, bądź urządzeń wykorzystujących dźwignię jednoramienną. Nie wolno odmrażać pokryw włazowych przy użyciu ognia (ogniska rozpalonego nad włazem, oblewania włazu ropą naftową i zapalania itp.), gdyż może  spowodować to wybuch nagromadzonych w kanale gazów.

Narzędzia
Do prac w kanałach wolno używać narzędzi z napędem elektrycznym tylko na napięcie nieprzekraczające 24 V. Nie wolno wymieniać osprzętu tych narzędzi bez wyłączenia dopływu prądu. Ta sama uwaga dotyczy narzędzi z napędem pneumatycznym, w których wymiana osprzętu – młotów, świdrów – jest dozwolona przy włączonym dopływie powietrza. Nie wolno przenosić wyżej wymienionego sprzętu na drabinach dostawczych. Przy robotach, w których używa się przecinaków i klinów, konieczne jest korzystanie z okularów ochronnych.

Narzędzia używane podczas prac nie mogą być uszkodzone. Za stan narzędzi odpowiada personel nadzorujący roboty: brygadzista i majster. Przed przystąpieniem do prac stan narzędzi musi być sprawdzony. Uszkodzone narzędzia muszą być wymienione. Pracownik może odmówić wykonywania pracy przy użyciu uszkodzonych narzędzi.

Prace w wykopie
Przy robotach naprawczych prowadzonych w odcinkowych wykopach szczególną uwagę należy zwrócić na stan odeskowania wykopu. Codziennie przed przystąpieniem do robót majster lub brygadzista odpowiedzialny za roboty muszą sprawdzić stan odeskowania, ustawienie rozpór, pionowe ustawienie stojaków i nakładek, muszą obejrzeć, czy rozpory nie są za luźno wbite, czy podczas przerwy w pracy nie osiadło i nie popękało deskowanie. Po skończonej pracy wykop musi być szczelnie przykryty, ogrodzony zastawami z oświetleniem elektrycznym – światłem koloru żółtego. Schodzić do wykopu można jedynie po drabinie, nie wolno po rozporach. Podczas prac w wykopie szczególną uwagę należy zwrócić na stopniowe drążenie wykopu, dokładne i zgodne z przepisami deskowanie oraz zasypkę. Podczas zasypki zdarza się najwięcej wypadków przy pracy, wynikających z niedozwolonego sposobu rozszalowania wykopu. Należy także zwrócić uwagę, aby robotnicy pracujący w wykopie bądź w kanale nie znajdowali się pod ładunkami opuszczanymi w dół lub wciąganymi do góry. Wyciąganie lub opuszczanie ładunków, kubłów z osadami może odbywać się na znak pracownika znajdującego się na dole, który zawiadamia pracowników obsługujących urządzenia wyciągowe, że pracownicy z dołu odsunęli się na bezpieczną odległość.

Wszyscy pracownicy zatrudnieni przy robotach konserwacyjnych sieci kanalizacyjnej muszą być systematycznie szkoleni w zakresie BHP. Muszą być także otoczeni opieką lekarską ze względu na szkodliwe dla zdrowia warunki pracy.

Do wykonywania prac nietypowych muszą być opracowywane indywidualne instrukcje BHP.

Eksploatacja przepompowni ścieków
Podstawową zasadą eksploatacji przepompowni ścieków jest utrzymanie ich nieprzerwanej pracy, niepowodującej jednocześnie zakłóceń w pracy sieci kanalizacyjnej, która współpracuje z przepompownią. Pompownia będzie prawidłowo eksploatowana, jeżeli zostaną spełnione następujące warunki:
* praca zespołów pompowych będzie się odbywała w wąskich granicach w pobliżu punktu pracy optymalnej i w dostosowaniu do pracy sieci,
* w czasie eksploatacji pompowni będzie prowadzona należyta konserwacja wszystkich jej urządzeń,
* w odpowiednich odstępach czasu będą przeprowadzane roboty remontowe.
* zasadą tych prac jest możliwie prędkie ich wykonywanie i używanie w tym celu odpowiednich materiałów, np. szybkowiążących cementów itp.

Przyjęcie przepompowni do eksploatacji może mieć miejsce, jeżeli odpowiada ona następującym warunkom:
* obiekt wykonany jest zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją techniczną, warunkami technicznymi wykonania, a wszelkie zmiany w stosunku do projektu są uzasadnione odpowiednimi dokumentami,
* roboty przy budowie obiektu zostały zakończone,
* rozruch został przeprowadzony z wynikiem pomyślnym,
* służba eksploatacyjna otrzymała rysunki powykonawcze, instrukcje eksploatacyjne oraz instrukcje techniczno-ruchowe pomp i innych urządzeń, a także sprawozdanie z rozruchu.

W pracach rozruchowych konieczny jest udział służb eksploatacyjnych, sprawdzających i odbierających poszczególne fazy rozruchu oraz przeprowadzających odpowiednie badania techniczne. Przejęcie obiektu do eksploatacji następuje podczas tzw. komisji odbioru ostatecznego. Komisji tej należy przedstawić protokoły odbiorów częściowych poszczególnych urządzeń pompowni: energetycznych, kontrolno-pomiarowych, zespołów pompowych, przewodów technologicznych, instalacji i innych. Komisji należy przedstawić również rysunki powykonawcze i wszystkie instrukcje eksploatacyjne, a także dokumenty wymagane przez Państwową Inspekcję Gospodarki Paliwowo-Energetycznej – protokoły:
* z pomiarów skuteczności zerowania lub odporności uziemienia ochronnego,
* z pomiarów oporności izolacji przewodów i oporności instalacji odgromowej.

Należy przedstawić także dokumenty odbioru urządzeń podlegających kontroli Urzędu Dozoru Technicznego (zbiorniki ciśnieniowe, urządzenia dźwigowe i inne).

Komisja odbioru sprawdza, czy zostały spełnione warunki przyjęcia pompowni do eksploatacji, kontroluje jakość wykonania robót przez oględziny obiektu i badania techniczne przy odbiorze oraz sprawdza działanie poszczególnych urządzeń.

W kolejnej części omówimy m.in. badania charakterystycznych wielkości pomp i zespołów pompowych.

Roman Ćwiertnia, Tomasz Ćwiertnia

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij