Rozwiązania wspomagające naturalny proces wymiany powietrza w budynku. Wentylacja na wspomaganiu

zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Aby zastosować odpowiednie rozwiązanie „wspomagające” wentylację grawitacyjną, należy w pierwszej kolejności zdiagnozować przyczynę zaniku naturalnego ciągu kominowego.

Częstym powodem są błędy projektowe i wykonawcze. Najważniejsze zasady, o których należy pamiętać podczas realizacji projektowania i budowy kominów dla potrzeb grawitacji, to:
* właściwy przekrój i grubość kanałów,
* właściwa długość,
* odpowiednie wyprowadzenie ponad dach.

Większość tych zasad budowy kominów jest szczegółowo opisana w Polskich Normach i przepisach.

Po pierwsze, przewody powinny mieć na całej swej wysokości, łącznie z przejściami przez stropy i wieńce, jednakowy przekrój określony w dokumentacji, jednak nie powinny być mniejsze niż 14 x 14 cm (1/2 x 1/2 cegły ze spoinami). Przewody powinny mieć w przekroju kształt kwadratu lub prostokąta.

Na fotografii 1 widać podstawowy błąd, jaki pojawia się często w budownictwie mieszkaniowym – przewód wentylacyjny o przekroju 14 x 14 cm przy przejściu przez strop został wykonany poprzez przewiercenie otworu o średnicy d = 10 cm. W tym kominie podczas pomiarów stwierdzono bardzo słaby ciąg lub jego całkowity zanik.

Ważna jest też grubość kominów murowanych – przyjmuje się, że przegrody z cegły między poszczególnymi przewodami oraz pomiędzy tymi przewodami a licem muru wewnętrznego powinny być o grubości co najmniej 1/2 cegły (12 cm).

Przegrody pomiędzy przewodami a zewnętrznym licem muru zewnętrznego powinny być o grubości co najmniej 1 cegły (25 cm). Zaleca się stosowanie w tym przypadku izolującej termicznie szczeliny powietrznej.

Długość komina
Kolejną sprawą wymaganą dla zachowania odpowiedniego wywiewu powietrza jest długość komina (min. 3 m), przy czym należy pamiętać, że zalecane minimum nie spełni wszystkich wymagań dotyczących odpowiedniej wydajności.

Z pomiarów wykonanych dla przykładowego budynku czterokondygnacyjnego wynika, że w kuchni wymagane 70 m3/h spełnione było tylko na parterze (rys. 1).

W pozostałych pomieszczeniach powietrze również było usuwane, jednak nie uzyskano wymaganej wydajności powietrznej. W tym przypadku na pozostałych kondygnacjach należałoby zastosować wspomagające wentylatory, wyklucza to jednak możliwość podłączenia sąsiednich pomieszczeń do jednego komina w  takiej sytuacji.

Jednym z najistotniejszych aspektów zachowania prawidłowego ciągu kominowego jest odpowiednie usytuowanie kominów na dachu. Błędne rozwiązanie lub wykonanie kominów w części ponad dachem nie tylko może osłabić wywiew powietrza, ale w skrajnym przypadku może dojść do tzw. ciągu wstecznego (rys. 2), który spowoduje napływ powietrza przez komin do budynku, co jest niebezpieczne zwłaszcza w przypadku kominów spalinowych, gdyż powoduje tzw. cofkę kominową i napływ spalin do pomieszczenia.

Aby uniknąć takich sytuacji, stosuje się „wzmacniacze ciągu kominowego”, m.in. nasady kominowe działające pod wpływem wiatru lub, co jest jeszcze lepsze, regulowane za pomocą energii elektrycznej.

Zalecenia
Ponadto dla wentylacji wywiewnej przepisy zalecają:
* Przewody wentylacyjne należy prowadzić od wlotu do wylotu komina. W kominach powinny być wykonane boczne otwory wylotowe. Dopuszcza się wykonywanie górnych otworów wylotowych pod warunkiem stosowania nasad blaszanych nad wylotem.
* Instalacja wentylacji mechanicznej wywiewnej w budynkach wielorodzinnych powinna być rozwiązana w układzie pionowym zbiorczym z podziałem na niezależne przewody pionowe: kuchenne, sanitarne i inne w ramach mieszkania, obsługujące pomieszczenia, w których wymagana jest wentylacja ciągła.

Niedopuszczalne jest przyłączanie do jednego przewodu pionowego otworów wywiewnych z dwóch mieszkań na jednej kondygnacji oraz przyłączanie do pionowych przewodów obsługujących mieszkania otworów wywiewnych z pomieszczeń o innym przeznaczeniu. Dopuszcza się przyłączanie do wspólnego przewodu pionowego otworów wywiewnych w łazience i ustępie oraz przyłączanie do wspólnego wentylatora pionów obsługujących pomieszczenia o różnym przeznaczeniu.

* Przewody wywiewne należy prowadzić pionowo przy ścianach wewnętrznych.

Dopuszcza się, w przypadku przewodów indywidualnych, odchylenia od pionu do 30°. Wyloty przewodów ponad dachem powinny być zabezpieczone przed opadami atmosferycznymi oraz przed nawiewaniem powietrza w wyniku działania wiatru.

* Otwory wentylacyjne łączone z przewodami wywiewnymi powinny być usytuowane tak, aby odległość górnej krawędzi otworu od sufitu nie przekraczała 150 mm. Otwory te powinny mieć wyposażenie umożliwiające redukcję wolnego przekroju do 1/3, obsługiwane z poziomu podłogi. Obudowa otworu powinna umożliwiać zabudowę stałej przesłony (kryzy) dla dławienia nadmiaru ciśnienia.

Nawiew powietrza
Do tzw. „cofki kominowej”, która stanowi największe zagrożenie dla zdrowia człowieka, może też dojść, jeśli zostanie ograniczony napływ powietrza. Wówczas wytworzy się zbyt duże podciśnienie w budynku, dlatego oprócz zadbania o skuteczny wywiew trzeba jednocześnie zapewnić kompensacyjny dopływ powietrza z zewnątrz. Doprowadzenie powietrza zewnętrznego jest też wymagane ze względów higienicznych. W budownictwie mieszkaniowym zalecana min. ilość powietrza wynosi 20 m3/h na osobę. W obiektach o różnym przeznaczenia ilość nawiewu uzależniona jest także od innych kryteriów [m.in. zyski ciepła/chłodu, rodzaj obiektu, proces-technologia].

Doprowadzenie powietrza wykonuje się na dwa sposoby:
* I sposób – „naturalnie” poprzez nawiewniki okienne lub ścienne, które w zależności od sposobu działania występują w kilku rodzajach:
– nawiewniki higrosterowane – sterowane automatycznie. Strumień przepływu powietrza jest uzależniony od zawartości pary wodnej (wilgotności względnej) wewnątrz pomieszczenia, tzn. od zanieczyszczenia powietrza wynikającego z wykonywania czynności, takich jak pranie, gotowanie, suszenie itp.

– nawiewniki ciśnieniowe – samoregulujące. Ilość dostarczanego powietrza zależy od różnicy ciśnienia na zewnątrz i wewnątrz pomieszczenia. Dzieje się tak do poziomu różnicy ciśnień, przy którym wydajność nawiewnika osiąga wartość maksymalną. Przy dalszym wzroście skrzydełka odchylają się, ograniczając ilość doprowadzanego powietrza. Taka sytuacja może być spowodowana, np. podmuchem wiatru.

– nawiewniki sterowane ręcznie – ilość dostarczanego powietrza zależy od położenia przysłony. Użytkownik reguluje stopień otwarcia nawiewnika, decydując o ilości dostarczanego powietrza. Ręcznie zmienia położenie przepustnicy nawiewnika. Nawiewniki sterowane ręcznie najczęściej stosowane są w miejscach, gdzie przepisy ograniczają użycie nawiewników higrosterowanych i ciśnieniowych.

* II sposób – mechaniczne, np. za pomocą central nawiewnych lub nawietrzaków mechanicznych (opcjonalnie wyposażonych w grzałkę).

O ile stosowanie nawietrzaków okiennych jest dopuszczalne w pomieszczeniach mieszkalnych, to w pomieszczeniach użyteczności publicznej jest w zasadzie zabronione ze względu na wymóg zachowania odpowiedniej temperatury powietrza nawiewanego do pomieszczeń. W takich sytuacjach stosuje się układy nawiewne z dogrzewaniem/chłodzeniem i możliwe jest, jeśli pozwala na to konstrukcja budynku, zorganizowanie wentylacji wywiewnej nadciśnieniowo, dzięki czemu następuje wzmocnienie wywiewu przez wywietrzaki dachowe.

Sławomir Mencel

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij