Efektywność energetyczna (2). Zadania określone!

zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Ustawa o efektywności energetycznej [6] zawiera łącznie 49 artykułów, zgrupowanych w ośmiu rozdziałach, kolejno zawierających:

* przepisy ogólne,
* krajowy cel w zakresie oszczędnego gospodarowania energią,
* zadania jednostek sektora publicznego w zakresie efektywności energetycznej,
* zasady uzyskania i umorzenia świadectwa efektywności energetycznej,
* zasady sporządzania audytu efektywności energetycznej oraz uzyskania uprawnień audytora efektywności energetycznej,
* kary pieniężne,
* zmiany w przepisach obowiązujących.

W rozdziale pierwszym ustawy został szczegółowo opisany jej zakres przedmiotowy. Ustawa określa mianowicie krajowy cel w zakresie oszczędnego gospodarowania energią, zadania jednostek sektora publicznego w zakresie efektywności energetycznej, zasady uzyskania i umorzenia świadectwa efektywności energetycznej oraz wreszcie zasady sporządzania audytu efektywności energetycznej oraz uzyskania uprawnień audytora efektywności energetycznej. Jednak nowelizacja tej ustawy z 10 października 2012 r. zniosła wszystkie wymogi formalne dotyczące audytorów. Przytoczony w ustawie [6] słownik pojęć ustawowych definiuje szereg określeń związanych z tematem ustawy.

Definicje
Efektywność energetyczna jest tu rozumiana jako stosunek uzyskanej wielkości efektu użytkowego danego obiektu, urządzenia technicznego lub instalacji w typowych warunkach ich użytkowania albo eksploatacji do ilości zużycia energii przez ten obiekt, urządzenie techniczne lub instalację, niezbędnej do uzyskania tego efektu.

Energia pierwotna – energia zawarta w pierwotnych nośnikach energii, pozyskiwanych bezpośrednio ze środowiska, w szczególności: w węglu kamiennym energetycznym (łącznie z węglem odzyskanym z hałd), węglu kamiennym koksowym, węglu brunatnym, ropie naftowej (łącznie z gazoliną), gazie ziemnym wysokometanowym (łącznie z gazem z odmetanowania kopalń węgla kamiennego), gazie ziemnym zaazotowanym, torfie do celów opałowych oraz energii: wody, wiatru, słonecznej, geotermalnej – wykorzystywanych do wytwarzania energii elektrycznej, ciepła lub chłodu, a także biomasy w rozumieniu ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych [7]).

Ponadto zdefiniowano również oszczędność energii jako ilość energii stanowiącą różnicę między energią potencjalnie zużytą przez obiekt, urządzenie techniczne lub instalację w danym okresie przed zrealizowaniem jednego lub kilku przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej a energią zużytą przez ten obiekt, urządzenie techniczne lub instalację w takim samym okresie, po zrealizowaniu tych przedsięwzięć i uwzględnieniu znormalizowanych warunków wpływających na zużycie energii. Istotnym fragmentem tego artykułu jest podanie definicji nowej jednostki energii, nieznajdującej się dotychczas w rozporządzeniu o legalnych jednostkach [8], a często dotychczas wykorzystywanej np. w opracowaniach Ministerstwa Gospodarki.  Jest nią tona oleju ekwiwalentnego, czyli 1 toe (ton of oil equivalent) – równoważnik energetyczny jednej tony ropy naftowej o wartości opałowej równej 41 868 kJ/kg; wartość ta pochodzi z zamiany okrągłej liczby 10 000 kcal/kg na jednostki SI.

Ponadto w słowniku zdefiniowano także takie pojęcia jak: audyt efektywności energetycznej, przedsiębiorstwo energetyczne, jednostka sektora publicznego, efekt użytkowy oraz przedsięwzięcie służące poprawie efektywności energetycznej.

Przepisy ustawy dotyczą w szczególności odbiorców końcowych, rozumianych jako osoby fizyczne lub prawne, które dokonują zakupu energii na własny użytek, przedsiębiorstw energetycznych oraz przedsiębiorstw będących dostawcami środków poprawy efektywności energetycznej.

Właściwy cel
W drugim rozdziale ustawy [6] podano krajowy cel w zakresie oszczędnego gospodarowania energią. Jest nim uzyskanie do 2016 r. oszczędności energii finalnej w ilości nie mniejszej niż 9% średniego krajowego zużycia tej energii w ciągu roku, przy czym uśrednienie obejmuje lata od 2001 do 2005. Jednocześnie podano, że wskazaną oszczędność energii finalnej oblicza się, uwzględniając współczynniki sprawności procesów przetworzenia energii pierwotnej w energię finalną, które określono w rozporządzeniu wykonawczym [13].

Zadania
Kolejny rozdział określa zadania jednostek sektora publicznego w zakresie efektywności energetycznej, obligując te jednostki do stosowania co najmniej dwóch z wyszczególnionych środków poprawy efektywności energetycznej:

* umowa, której przedmiotem jest realizacja i finansowanie przedsięwzięcia służącego poprawie efektywności energetycznej;
* nabycie nowego urządzenia, instalacji lub pojazdu, charakteryzujących niskim zużyciem energii oraz niskimi kosztami eksploatacji;
* wymiana eksploatowanego urządzenia, instalacji lub pojazdu na urządzenie, instalację lub pojazd, o których mowa w punkcie 2, albo ich modernizacja;
* nabycie lub wynajęcie efektywnych energetycznie budynków lub ich części albo przebudowa lub remont użytkowanych budynków, w tym realizacja przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w rozumieniu ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów [9];
* sporządzenie audytu energetycznego w rozumieniu ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów eksploatowanych budynków o powierzchni użytkowej powyżej 500 m2, których jednostka sektora publicznego jest właścicielem lub zarządcą.

W następnym rozdziale ustawy zostały określone zasady uzyskania i umorzenia świadectwa efektywności energetycznej. Wydawanie tych świadectw ma na celu zmotywowanie wskazanych podmiotów, a w szczególności przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców końcowych, do podjęcia takich działań inwestycyjnych, które mają przyśpieszyć osiągnięcie krajowego celu w zakresie oszczędnego gospodarowania energią oraz tym samym przyczynić się, poprzez zmniejszenie zużycia energii, do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i innych substancji szkodliwych do atmosfery. Określono, że świadectwa efektywności energetycznej będą przyznawane w drodze przetargu i wydawane w formie zaświadczenia przez Prezesa URE. Szczegółowe zasady ogłaszania i organizacji przetargu zostały określone w rozporządzeniu [14].

Zgodnie z ustawą przetarg prowadzony będzie oddzielnie dla trzech odrębnych kategorii przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej: zwiększenia oszczędności energii przez odbiorców końcowych, zwiększenia oszczędności energii przez urządzenia potrzeb własnych oraz zmniejszenia strat energii elektrycznej, ciepła lub gazu ziemnego w przesyle lub dystrybucji.

Przyjęta formuła przetargu w systemie białych certyfikatów stanowi element mający na celu stymulowanie zachowań energooszczędnych; wybierane będą najlepsze projekty, przewidujące najbardziej efektywne rozwiązania, tzn. dające największe oszczędności energii przy najniższych kosztach.

Ustawowo określono warunki, jakie muszą spełniać przedsięwzięcia służące poprawie efektywności energetycznej, aby mogły być zgłaszane do przetargu. Głównym warunkiem jest rozmiar uzyskanych oszczędności, bowiem do przetargu może być zgłoszone przedsięwzięcie służące poprawie efektywności energetycznej, w wyniku którego uzyskuje się oszczędność energii w ilości stanowiącej równowartość co najmniej 10 toe średnio w ciągu roku, albo przedsięwzięcia tego samego rodzaju służące poprawie efektywności energetycznej, w wyniku których uzyskuje się łączną oszczędność energii w ilości stanowiącej równowartość co najmniej 10 toe średnio w ciągu roku.

Ustawa zobowiązała ministra właściwego do spraw gospodarki do ogłoszenia, w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym RP „Monitor Polski”, szczegółowego wykazu przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej. Wykaz ten ukazał się już jako obwieszczenie [15]. Ale ustawa [6] wskazała jednocześnie niektóre ważniejsze rodzaje przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej, a mianowicie:

* izolacja instalacji przemysłowych;
* przebudowa lub remont budynków;
* modernizacja:

– urządzeń przeznaczonych do użytku domowego,
– oświetlenia,
– urządzeń do potrzeb własnych,
– urządzeń i instalacji wykorzystywanych w procesach przemysłowych,
– lokalnych sieci ciepłowniczych i lokalnych źródeł ciepła;

* odzysk energii w procesach przemysłowych;
* ograniczenie:

– przepływów mocy biernej,
– strat sieciowych w ciągach liniowych,
– strat w transformatorach;

* stosowanie do ogrzewania lub chłodzenia obiektów energii wytwarzanej we własnych lub przyłączonych do sieci odnawialnych źródłach energii.

Kolejny rozdział ustawy określa zasady sporządzania audytu efektywności energetycznej oraz uzyskania uprawnień audytora efektywności energetycznej. Wymagania co do audytu rozwinięto w rozporządzeniu wykonawczym [12]. Natomiast wymagania co do audytora zniesiono nowelizacją ustawy [6] przeprowadzoną w październiku 2012 r.

Podobnie jak audyt sporządzany na potrzeby termomodernizacji budynków [10], audyt efektywności energetycznej [12] powinien zawierać także opis możliwych rodzajów i wariantów realizacji przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej wraz z oceną opłacalności ekonomicznej tych przedsięwzięć i możliwej do uzyskania oszczędności energii.

Przepisy przedostatniego rozdziału – o  karach pieniężnych – regulują zasady odpowiedzialności karnej.

dr inż. Piotr Kubski

Literatura
[1]. Dyrektywa 2006/32/WE z 5 kwietnia 2006 r. w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych oraz uchylająca Dyrektywę Rady 93/76/EWG (Dz. Urz. WE L 114 z 27.04.2006, str. 64),
[2]. Dyrektywa 2004/8/WE z 11 lutego 2004 r. w sprawie wspierania kogeneracji w oparciu o zapotrzebowanie na ciepło użytkowe na rynku wewnętrznym energii oraz zmieniająca dyrektywę 92/42/EWG
[3]. Dyrektywa 2005/32/WE z 6 lipca 2005 r. stanowiąca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów wykorzystujących energię
[4]. Dyrektywa 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady UE z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz. Urz. L 1 z 04.01.2003 str. 65; Dz. Urz. UE. Polskie wydanie specjalne, Rozdział 12, tom 2, str.168).
[5]. Konkluzja Rady Unii Europejskiej z 9 marca 2007 r. http://www.consilium.europa.eu/ueDocs/cms_Data/docs/pressdata/PL/ec/93142.pdf
[6]. Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej (Dz. U. 2008, nr 223, poz. 1459 z późn. zmian.) Zmiana istotna: Ustawa z dnia 10 października 2012 r. o zmianie ustawy o efektywności energetycznej (Dz. U. 2012, nr 0. poz. 1397)
[7]. Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (Dz. U. 2006, nr 169, poz. 1199, z późn. zm.);
[8]. Ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r. o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. 2004, nr 281, poz. 2784, z późn. zm.);
[9]. Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. 2008, nr 223, poz. 1459)
[10]. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 w sprawie szczegółowego zakresu i form audytu energetycznego oraz części audytu remontowego, wzorów kart audytów, a także algorytmu oceny opłacalności przedsięwzięcia termomodernizacyjnego Dz. U. 2009, nr 43, poz. 346)
[11].  Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 r. w sprawie szczegółowego sposobu weryfikacji audytu energetycznego i części audytu remontowego oraz szczegółowych warunków, jakie powinny spełniać podmioty, którym Bank Gospodarstwa Krajowego może zlecać wykonanie weryfikacji audytów (Dz. U. 2009, nr 43, poz. 347)
[12]. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu  i sposobu sporządzania audytu efektywności energetycznej,wzoru  karty audytu energetycznego oraz metod obliczania oszczędności energii (Dz. U. 2012, nr 0, poz. 962)
[13]. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 4 września 2012 r. w sprawie sposobu obliczania ilości energii pierwotnej odpowiadającej wartości świadectwa efektywności energetycznej oraz wysokości jednostkowej opłaty zastępczej (Dz. U. 2012, nr 0, poz. 1039)
[14]. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 23 października 2012 r. w sprawie przetargu na wybór przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej (Dz. U. 2012, nr 0, poz. 1227)
[15]. Obwieszczenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie szczegółowego wykazu przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej (M.P. 2013, nr 0, poz. 15)
[16]. Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynkui lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno – użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej (Dz. U. 2008, nr 201, poz. 1240),
[17]. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 lipca 2011 r. w sprawie sposobu obliczania danych we wniosku o wydanie świadectwa pochodzenia z kogeneracji oraz szczegółowego zakresu obowiązku uzyskania i przedstawiania do umorzenia tych świadectw, uiszczania opłaty zastępczej i obowiązku potwierdzenia danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji (Dz. U. 2011, nr 185, poz. 1314)

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij