Montaż układu wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej. Pora dla inwestora

zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf pdf

Co należy sprawdzić w ofercie firmy instalatorskiej, proponującej montaż instalacji rekuperacyjnej, żeby mieć pewność, że instalacja zostanie wykonana poprawnie i spełni oczekiwania w zakresie efektywności działania? Sądzę, że te podpowiedzi pozwolą inwestorom wybrać właściwie, tak aby przez lata byli zadowoleni z całego systemu wentylacyjnego.

Inwestorze, bądź czujny!
Przy analizie ofert dotyczących wykonania instalacji wentylacji z odzyskiem ciepła, ażeby mieć pewność, że wykonana instalacja spełni założenia projektowe i oczekiwania inwestora, warto sprawdzić m.in. poniższe informacje.

* Czy w ramach oferty złożonej przez firmę instalatorską został wykonany projekt instalacji, czy można zapoznać się z nim oraz projektowanymi przepływami powietrza w poszczególnych pomieszczeniach oraz projektowanym sposobem rozprowadzenia instalacji? Ma to na celu możliwość zweryfikowania, po wykonaniu instalacji, realizowanych przez nią przepływów w poszczególnych pomieszczeniach i sumy przepływów dla nawiewu i wywiewu dla całego obiektu. W normalnym układzie takie potwierdzenie otrzymuje się w protokole skuteczności wentylacji, jaki wykonawca powinien wystawić po wykonaniu i sprawdzeniu wydatków na instalacji.

* Czy i za pomocą jakich urządzeń pomiarowych zostaną sprawdzone przepływy powietrza po wykonaniu instalacji? Czy firma w ramach oferty zapewnia regulację wykonanej instalacji i sporządzenie protokołu skuteczności wentylacji? Ważne, by pomiary były wykonane odpowiedniej klasy sprzętem pomiarowym, posiadającym certyfikat (świadectwo rzetelności pomiarów) i umożliwiającym odczyt parametrów przepływu powietrza z anemostatu w danym pomieszczeniu najlepiej bezpośrednio przeliczonych w mierniku na m3/h (żeby wyeliminować błędy przeliczania jednostek).wentylacja

Tylko taki pomiar daje wiarygodny odczyt i możliwość bezpośredniego zweryfikowania odczytu przez inwestora bezpośrednio w czasie pomiarów. Dopiero odpowiednie wyregulowanie przepływów powietrza w instalacji nawiewnej i wywiewnej zapewnia efektywny odzysk ciepła w procesie rekuperacji i odpowiednią cyrkulację powietrza w pomieszczeniach, jak również daje pewność poprawności wykonania instalacji pod względem przekrojów kanałów i oporów przepływu. Rzetelny pomiar umożliwia też ustalenie zrównoważonych przepływów powietrza w celu zapewnienia przynajmniej równowagi tych przepływów lub korzystnego nadciśnienia. Warto więc zapytać instalatora, czym i jak (o ile w ogóle) to wykona.

* Jaka jest grubość izolacji termicznej na proponowanych w ofercie kanałach wentylacyjnych?

Na rynku są dostępne tanie kanały, których izolacja jest tak cienka, „rzadka” i niejednorodna jak sieć rybacka. Nie po to instaluje się sporo kosztującą centralę wentylacyjną o wysokim odzysku ciepła, żeby całe ciepło w zimie uszło z kanału wentylacyjnego przez niedostateczną termoizolację, zanim dopłynie do anemostatu w pomieszczeniu, gubiąc „po drodze” to, co odzyskał rekuperator (czy też ciepło wywiewane z pomieszczeń zanim dopłynie tymi kanałami do centrali to „ulotni się po drodze”).

Latem natomiast dodatkowo dogrzewamy sobie powietrze płynące przez takie nieizolowane kanały. Szczególnie jest to niekorzystne, gdy mamy dodatkowo gruntowy wymiennik powietrza i oczekujemy, że latem schłodzi on nam powietrze, a okazuje się, że nie odczuwamy poprawy. Tym samym inwestycja w GWC, z powodu braku jego efektu „klimatyzacyjnego”, a tym samym i grzewczego, zaczyna tracić sens z prozaicznego powodu.

Dodatkowo przy bardzo niskich temperaturach zewnętrznych obniżenie temperatury powietrza w niedostatecznie zaizolowanych kanałach wywiewnych, prowadzonych po nieogrzewanym strychu, powoduje szybsze szronienie i zamarzanie rekuperatora oraz przedłużenie czasu jego rozszraniania. Takie kanały, prowadzone w przestrzeniach nieogrzewanych i nieocieplonych, powodują obniżenie temperatury powietrza wywiewanego i nawiewanego po dogrzaniu w rekuperatorze i skutkuje to obniżeniem sprawności odzysku ciepła w centrali, a więc także obniżeniem efektywności pracy całej instalacji wentylacyjnej.

W polskich warunkach klimatycznych najbardziej optymalna obecnie grubość izolacji na kanałach wentylacyjnych w instalacjach rekuperacyjnych to izolacja o grubości 5 cm, które najczęściej prowadzone są w przestrzeni nieogrzewanego (ale koniecznie ocieplonego) poddasza. Dla obniżenia ceny instalacji (lub nieświadomości instalatora, bo „wszyscy tak robią”) najczęściej proponowana jest izolacja 2,5 cm, która w naszym klimacie dla ww. warunków jest stanowczo za mała. Wprowadzone obecnie wymagania dla nowych obiektów pasywnych i energooszczędnych, budowanych z kredytów NFOŚiGW, mówią o ociepleniu grubości 10 cm. Konkretne wartości, które już niedługo staną się obowiązujące, zostaną doprecyzowane w nowym rozporządzeniu o warunkach technicznych budynków.

Niedostateczna izolacja kanału wentylacyjnego powoduje zmniejszenie skuteczności odzysku ciepła oraz znaczące wydłużenie czasu rozszraniania rekuperatora.

* Ile instalacji wykonała firma oferująca montaż rekuperacji i czy można sprawdzić działanie tych instalacji u klientów, u których funkcjonuje ona przynajmniej parę lat (pod względem hałasu, jaki emituje i do jakiego stopnia inwestor jest zadowolony z firmy instalacyjnej i efektu jej pracy)?

Nowy instalator wchodzący na rynek najlepiej kiedy wykaże się doświadczeniem jako podwykonawca, albo odpowiednim „stażem” w jakiejś dobrej firmie instalacyjnej.

* W odniesieniu do proponowanej centrali wentylacyjnej (poza ceną) warto sprawdzić:

– jej efektywność, tj. ile energii elektrycznej na poszczególnych biegach zużywa w odniesieniu do ilości wydatkowanego powietrza na godzinę,

– ile hałasu emituje i na ile jest on uciążliwy. Najlepiej u osób, które ten typ centrali posiadają i mogą wyrazić wiarygodną opinię.

– ile kosztują filtry powietrza i jak często należy je wymieniać.

– jak dużą powierzchnię mają filtry. Im większa powierzchnia filtra, tym lepiej ze względu na opory powietrza, jakie stwarza, jakość filtracji i długość okresu ich eksploatacji.

– jaki jest czas oczekiwania na zapasową część w razie awarii.

– czy producent centrali zamieszcza w karcie technicznej produktu lub karcie DTR wykres ukazujący skuteczność odzysku ciepła w odniesieniu do ilości przepływającego przez wymiennik ciepła powietrza. Dopiero taki wykres stanowi gwarancję rzetelnej informacji dotyczącej tego parametru, od którego zależy prawdziwa oszczędność ciepła w rekuperatorze i na rachunku za energię do ogrzewania domu.

Wielu producentów zapewnia w ulotkach reklamowych o „odzysku ciepła do np. 95%”, bo w reklamie bezkarnie można pisać półprawdę. Może tak być, że dana centrala ma taką sprawność w warunkach laboratoryjnych i na najniższych przepływach powietrza. Jeżeli nie ma w karcie technicznej precyzyjnych danych technicznych w postaci wykresu ilustrującego, ile naprawdę ciepła odzyskuje przy wzrastającym przepływie powietrza, to warto się zastanowić, dlaczego są to tajne dane. Może w takim wypadku warto zastosować centralę, której producent te dane ukazuje.

* Jak długo firma instalatorska jest na rynku. Długi czas obecności na rynku wyspecjalizowanej w tej branży firmy daje większą gwarancję wykonania dobrej i efektywnej instalacji oraz pewność, że w razie awarii sprzętu będzie do kogo zgłosić reklamację i będzie miał kto ją w ramach naprawy gwarancyjnej usunąć.

Ilość pozytywnych odpowiedzi na postawione powyżej kwestie może dać ważną opinię o firmie i ocenę, jak firma poradzi sobie w razie ewentualnych reklamacji (związanych np. z awarią centrali wentylacyjnej) i na ile skutecznie zareaguje, tj. jak szybko pozyska części zamienne (co bywa trudne i długotrwałe) w przypadku większości produktów zachodnich oraz jak prędko w związku z tym wykona naprawę.

Jeżeli oferent nie jest w stanie przestawić w wiarygodny sposób ww. elementów, lepiej jest poszukać firmy, która będzie w stanie je przedstawić w sposób nie budzący wątpliwości.

Musimy zdawać sobie sprawę, że jeśli powierzymy wykonanie instalacji „dowolnej firmie budowlanej” i do tego nie dysponujemy (jako inwestor) projektem – skutki mogą być przykre, często nie do poprawienia bez nadmiernej ingerencji w strukturę budynku.

Podstawowe błędy
Często spotykane błędy podczas wykonywania instalacji to:

* zły dobór centrali, za mała lub za duża wydajność,
* montowanie central na nieocieplonych poddaszach,
* źle dobrane przekroje kanałów wentylacyjnych do planowanych przepływów powietrza,
* kanały splatane, pozakręcane, zajmujące całe poddasze – duże opory instalacji, czasami prowadzące wręcz do braku przepływu powietrza,
* jeśli już kanały zostaną ocieplone, to trójniki często nie,
* brak miejsca na prowadzenie kanałów (podciągi) i zmniejszenie średnic, tak żeby się „przecisnąć”,
* niechlujnie łączone anemostaty z kanałami, ocieplenie (wełna mineralna) styka się z powietrzem nawiewanym,
* czerpnia zrobiona z kanału i siatki – już na starcie daje duże opory, a kiedy się zabrudzi…
* centrala tak zabudowana, że nie ma do niej zupełnie dostępu, nawet w celu wymiany filtrów.
* zamontowanie centrali na końcu strychu z klapą inspekcyjną dociśniętą do ściany (zupełny brak dostępu).

Lista błędów mogłaby być, niestety, dużo dłuższa. Szkoda, że wciąż wizytówką wielu firm jest bylejakość, a winą inwestorów nadmierna oszczędność nieadekwatna do wymagań. Może tych kilka uwag pozwoli inwestorom na odpowiedni wybór firmy, a firmom każe zastanowić się nad ich niedociągnięciami.

Miejsce montażu
Często pojawiającym się problemem przy montażu wentylacji mechanicznej jest zagadnienie, gdzie najlepiej zamontować rekuperator: w piwnicy czy na strychu?

Przede wszystkim, dobierając miejsce na rekuperator, należy wziąć pod uwagę kilka istotnych czynników:

* temperatura pomieszczenia zimą nie powinna spadać poniżej 10°C,
* pomieszczenie powinno zapewniać wystarczającą przestrzeń do poprawnego montażu oraz serwisowania urządzenia (zgodnie z DTR danego urządzenia),
* istotne jest przyłącze do kanalizacji, aby można odprowadzić skropliny, których ilość może być znacząca w okresie zimowym. Do tego nada się ocieplony strych, pomieszczenie techniczne (o ile takie jest) czy garaż dobrze izolowany.

Najczęściej rekuperatory montowane są na strychu ze względu na najprostsze rozprowadzenie kanałów wentylacyjnych w budynku. Należy jednak pamiętać, że strych musi być ocieplony i trzeba unikać montażu bezpośrednio nad sypialnią, aby praca centrali nie zakłócała ciszy nocnej. Wiele zależy od sposobu zaprojektowania instalacji (w domu powinna być niskoprężna), doboru wydajności centrali wentylacyjnej, jej jakości pod względem emisji hałasu, rodzaju zastosowanych przewodów wentylacyjnych, rodzaju zastosowanych anemostatów oraz kształtek wentylacyjnych.

Jest tak wiele czynników, które należy wziąć pod uwagę, by wykonać komfortową instalację, że raczej nie należy zdawać się na zapewnienia firm, które „potrafią wszystko”, lecz udać się do wyspecjalizowanej w tej mierze i sprawdzonej firmy. Może koszty będą większe, ale dobre funkcjonowanie instalacji, z którą mamy żyć w domu wiele lat, jest tego warte. Lepiej więc, żeby spełniała nasze oczekiwania po jej realizacji. A rynkowa rzeczywistość uczy, że coraz częściej sprawy wadliwie wykonanych instalacji znajdują swój epilog w sądach. Co gorsza, reanimacja źle wykonanej instalacji jest bardzo kosztowna i bardzo trudno znaleźć chętnego, który na tyle zna się na rzeczy, że będzie umiał zdiagnozować problem i go usunąć. Najczęściej jest to niemożliwe bez demontażu poprzedniej instalacji. A to są koszty, koszty, koszty…

Janusz Juszko

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij