Eksploatacja systemu kanalizacyjnego oraz obiektów kanalizacyjnych (10). Podczyszczanie ścieków

zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf 

Wysoki wskaźnik jednostkowego zużycia energii w przepompowniach wskazuje na nieekonomiczną pracę zespołów pompowych i nadmierne zużycie energii. Jako przyczyny tego zjawiska należy wymienić:

* pracę pomp w zakresach odbiegających od zakresu optymalnego,
* zużycie pompy lub jej wadliwą konstrukcję (przestarzały typ pompy, źle odlane wirniki itp.),
* regulację wydajności pomp zasuwami na tłoczeniu,
* nieszczelność rurociągów ssawnych,
* zanieczyszczenie pompy osadami,
* straty mechaniczne wewnątrz pompy na skutek uszkodzeń, wad fabrycznych lub złej konserwacji,
* jałową pracę pomp.

Aby zapobiegać zjawisku nadmiernego wzrostu wskaźników jednostkowego zużycia energii w stosunku do wskaźników optymalnych, konieczne jest przeprowadzenie badań charakterystyki zespołów pompowych na miejscu wbudowania dla wykrycia przyczyn strat energetycznych.

Badania na miejscu
W celu określenia rzeczywistych charakterystyk pomp wirowych pracującej pompowni konieczne jest przeprowadzenie badań na miejscu wbudowania. Pomiar charakterystyki zużycia energii i sprawności pompy oraz rzeczywistego zakresu pracy pozwoli na określenie ewentualnego stopnia zużycia pomp oraz wskaże drogę złagodzenia zjawiska nadmiernego zużycia energii (np. przez wymianę wirników, ograniczenie wysokości ssania dla zapobieżenia kawitacji, zmianę zakresu pracy pompy itp.). Analizę nowo określonych charakterystyk należy przeprowadzać w porównaniu z charakterystykami uzyskanymi podczas rozruchu pompowni.

Pomiary
Pomiar wydajności przepompowni ścieków wykonuje się zwykle metodą objętościową, mierząc ilość ścieków wypompowanych ze zbiornika w pewnym czasie. Lepiej pomiar wydajności pompowni prowadzić dwoma metodami. Jako zbiornik pomiarowy wykorzystuje się zbiorniki wyrównawcze lub inne. W tym celu trzeba znać wielkość powierzchni zbiornika i mierzyć przyrosty lub ubytki warstwy ścieków. Zmiany poziomu ścieków w zbiorniku nie powinny być zbyt duże.

Badanie wydajności zespołów pompowych metodą objętościową może sprawiać kłopoty w pompowniach ścieków, w których zbiornik ścieków jest mały w stosunku do wydajności pomp lub jeżeli nie ma możliwości chwilowego zamknięcia dopływu ścieków. W takich przypadkach pomiar wydajności może być prowadzony przelewem umieszczonym w kanale, do którego przepompowywane są ścieki lub przy pomocy urządzenia pomiarowego zamontowanego na rurociągu tłocznym.

Wysokość podnoszenia mierzy się za pomocą manometru umieszczonego bezpośrednio za króćcem tłocznym i wakuometru umieszczonego bezpośrednio przed króćcem ssawnym. Jeżeli pompa pracuje z napływem, zamiast wakuometru należy stosować manometry lub rurki piezometryczne. Wskazania przyrządów powinny być sprawdzone przed i po badaniach manometrami kontrolnymi.

Moc pobraną przez pompę określa się na podstawie pomiaru mocy pobieranej z sieci przez silnik oraz sprawności silnika określanej na podstawie katalogów. Moc pobieraną przez silnik określa się zwykle za pomocą licznika energii elektrycznej lub, jeżeli licznik jest wspólny dla kilku zespołów pompowych i nie ma możliwości jego wykorzystania, na podstawie pomiarów bezpośrednich watomierzami (metodą jednego lub dwóch watomierzy).

Pomiar szybkości obrotu powinien być przeprowadzony tachometrami. Zwykle przy badaniach pomp w miejscu wbudowania można przywiązywać do tego pomiaru mniejszą wagę.

Bezpieczeństwo pracy
Obsługa przepompowni powinna przestrzegać szczegółowo instrukcji ruchu (eksploatacji), prowadzić obowiązujące odczyty i zapisy. Obsłudze nie wolno samodzielnie, bez zgody kierownictwa przeprowadzać żadnych robót konserwacyjnych i naprawczych.

Jednocześnie na terenie przepompowni powinno przebywać co najmniej 2 pracowników. Wszelkie czynności związane z uruchamianiem i wyłączaniem silników z pracy oraz badaniem ich temperatury powinny być wykonywane w rękawicach, kaloszach dielektrycznych lub na chodniku dielektrycznym.

Należy zwrócić uwagę, by równocześnie nie dotykać innych urządzeń uziemionych. Rozkręcanie pokryw rozdzielni, wymiana żarówek, bezpieczników, korzystanie z przenośnych lamp oświetleniowych na napięcie 220 V, jak również z narzędzi na takie napięcie, jest dla obsługi zabronione. Przenośne urządzenia oświetleniowe mogą pracować na napięcie 24 V. Żadne roboty remontowe nie mogą być prowadzone przy ruchu urządzeń.

W przypadkach zakłóceń w pracy stacji konieczne jest meldowanie o tym kierownictwu. W razie konieczności zejścia obsługi do zbiornika ścieków należy zwrócić uwagę na konieczność mechanicznej wentylacji zbiorników. Podobnie komory pomp w okresach remontów i czyszczenia pomp powinny być wentylowane mechaniczne. Przy pracy robotników w osadnikach obowiązuje przestrzeganie przepisów BHP jak przy czyszczeniu kanałów ściekowych.

Renowacja kanału
Obecnie bardzo często wykonywana jest renowacja kanału metodą bezodkrywkową. Metoda ta polega na wprowadzeniu do kanału wykładzin z żywic poliestrowych lub polietylenowych. Wykładziny te mogą być:

* dla kanałów nieprzełazowych o średnicy d < 1 m w postaci rękawów,
* dla kanałów przełazowych o średnicy d ≥ 1 m w postaci wprowadzonych sztywnych pierścieni o długości 1 m.

Pierścienie oraz rękawy stanowiące wykładzinę wewnętrzną są:

* samonośne,
* uszczelniające.

Mogą być one ciasno pasowane. Wówczas pomiędzy ścianę wewnętrzną istniejącego kanału a ścianę zewnętrzną wykładziny wtłacza się kleje celem uszczelnienia połączeń, np. rur i wprowadzanych pierścieni. Mogą one być również pasowane swobodnie. Wówczas pomiędzy istniejącą rurę stanowiącą kanał a wykładzinę wykonuje się iniekcję betonową z plastycznej masy betonowej.

Przygotowanie istniejącego kanału do wprowadzenia wykładziny musi być bardzo staranne i dokładne. Remontowany odcinek kanału należy wyłączyć z eksploatacji i bardzo dokładnie oczyścić z osadów oraz innych zanieczyszczeń będących na ścianie wewnętrznej rury. Dopiero do tak przygotowanego kanału zostaje wprowadzona wykładzina.

Przejdźmy teraz do tematyki podczyszczalni ścieków deszczowych.

Zasady eksploatacji
Podstawowymi obiektami podczyszczalni ścieków deszczowych są:

* piaskowniki – szlamowniki,
* separatory,
* wyloty do odbiorników.

Produkty ropopochodne stanowią duże zagrożenie dla jakości wód powierzchniowych i podziemnych, a tym samym dla całego środowiska naturalnego. Oleje, benzyny i smary wyciekają z cystern, silników samochodowych, dystrybutorów i magazynów paliw, są spłukiwane z powierzchni terenów i dostają się wraz ze ściekami opadowymi do wód powierzchniowych za pośrednictwem kanalizacji deszczowej. Dodatkowo wypadki drogowe powodują okazyjne wycieki na dużą skalę.

Produkty ropopochodne wpływają negatywnie na biologiczne życie ekosystemów wodnych, pogarszają ich walory użytkowe, przyczyniają się też do ograniczania procesów  samooczyszczenia wód.

Obowiązujące rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w sprawie klasyfikacji wód oraz warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzone do wód i do ziemi, nakłada obowiązek podczyszczania wód opadowych odprowadzanych z terenów placów składowych, baz transportowych, stacji benzynowych, zanieczyszczonych centrów miast itd. przed wprowadzeniem tych wód do odbiorników.

Dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń wynoszą:

* związki ropopochodne: ≤ 15 g/m3,
* zawiesina ogólna: ≤ 100g/m3.

Piaskowniki
Zanieczyszczenia mineralne generalnie są niezagniwalne, posiadają większą prędkość opadania niż zawiesiny zagniwalne, organiczne i składające się z cząstek organicznych. W ich skład wchodzi piasek, żwirek, drobne kamienie itp. Zanieczyszczenia te nazywamy ogólnie piaskiem. Usuwanie piasku ze ścieków deszczowych zachodzi w piaskowniku, który zabezpiecza kolejny obiekt podczyszczalni przed akumulacją piasku. Rozróżniamy dwa rodzaje piaskowników:

* piaskowniki poziome podłużne,
* piaskowniki kołowe wykorzystujące siłę odśrodkową (pionowe).

Najtrudniejszym zadaniem operatora i projektanta piaskownika jest utrzymanie w nim stałej prędkości przepływu ścieków. Na wylocie z piaskowników montuje się urządzenia do utrzymania stałej prędkości przepływu ścieków deszczowych w piaskowniku. Są to zwężki Porshalla, Venturiego przelewy proporcjonalne Sutra lub Rettgera.

Czyszczenie piaskowników z piasku odbywa się przy użyciu samochodów specjalnych (próżniowych). Odbywa się to w cyklach określonych eksploatacyjnie. Wydobyty z piaskownika piasek wywożony jest do miejsca jego składowania lub na wysypisko odpadów. Ilość wywożonego piasku jest umieszczana w bilansie rocznym i przesyłana do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska.

Ponieważ piaskowniki znajdują się na początku cyklu oczyszczania cieków deszczowych, a zdarza się, że do kanalizacji deszczowej włączone są odpływy ścieków bytowo-gospodarczych, istnieje niebezpieczeństwo istnienia w kanale deszczowym gazów kanałowych. Obsługa piaskowników powinna umieć zachować się w sytuacjach ekstremalnych i przestrzegać zasad bezpieczeństwa w momencie znalezienia się w pobliżu zagrożenia. Wymagana jest kontrola stężenia siarkowodoru i metanu. Palenie tytoniu w tych strefach jest zabronione. Piasek i żwir mogą zawierać organizmy chorobotwórcze. Dlatego osoby mające bezpośredni kontakt z tymi zanieczyszczeniami powinny nosić rękawiczki i każdorazowo myć ręce mydłem antybakteryjnym przed spożywaniem posiłków lub paleniem tytoniu.

Ze ściekami deszczowymi dopływają również do podczyszczalni zanieczyszczenia ropopochodne. Wydzielenie substancji ropopochodnych następuje w separatorach, a piasku w piaskowniku. Usuwanie związków ropopochodnych następuje w wyniku procesu flotacji, czyli wypływania na powierzchnię cząstek lżejszych od cieczy porywanych przez pęcherzyki gazu, gdzie tworzą pływającą błonę lub kożuch.

Roman Ćwiertnia, Tomasz Ćwiertnia

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij