Remont instalacji grzewczych. Stal za stal

zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf

Doświadczeni instalatorzy wiedzą, że wymiana instalacji wewnętrznych jest najczęściej operacją bardziej skomplikowaną niż montaż w nowym budynku. Z reguły trudniejszy jest dostęp do tras rur (a to wiąże się z uciążliwymi pracami budowlanymi), dochodzi też konieczność szybkiego, etapowego i terminowego wykonywania prac oraz zachowania bezpieczeństwa pożarowego. Osobna sprawa to specyficzne wymagania, jakie stawia się materiałom stosowanym w remontach instalacji. W przypadku wymian instalacji grzewczych warunki te mogą spełnić, obecne od pewnego czasu na polskim rynku instalacyjnym, systemy stalowych rur zaprasowywanych, łączących walory tradycyjnych rozwiązań z nowoczesnym sposobem montażu.

Zaprasowywane systemy ze stali „czarnej” i stopowej są w Europie znane i stosowane już od wielu lat. Do instalacji grzewczych stosuje się nowoczesne, precyzyjne rury oraz złączki wytwarzane z wysokiej jakości stali węglowej, pokrytej na zewnątrz antykorozyjną warstwą cynku. Zakres średnic wynosi najczęściej od 15 do 108 mm. Montaż instalacji oparty jest na szybkiej i prostej technice „press”, czyli zaprasowywania złączek na rurze. Maksymalne parametry ciągłej pracy robią wrażenie: 135oC i aż 16 barów. Oznacza to, że instalacja może pracować przy tak wysokich parametrach bez ograniczeń czasowych, co jest nieosiągalne w przypadku instalacji tworzywowych. Trwałość rur i złączek przewyższa trwałość grzejników płytowych szacowaną na kilkadziesiąt lat.Stal za stal.

Każda wymiana instalacji grzewczej składa się, niezależnie od przyjętej technologii, z kilku etapów, które, w przypadku zastosowania rur i kształtek zaprasowywanych, można znacznie skrócić, a także zoptymalizować kosztowo.

Trudne początki remontu
Demontaż starej instalacji to „najbrudniejsza” część całej operacji remontu. Jeśli zapadła decyzja o pozostawieniu starych grzejników żeliwnych (wiele administracji decyduje się jeszcze na taki krok), należy je dokładnie przepłukać. Po zamocowaniu grzejniki należy uzbroić w nowe zawory termostatyczne i powrotne. Na tym etapie kończy się najbardziej uciążliwa część prac dla użytkowników lokali. Między innymi dlatego, że stalowe rury zaprasowywane, w porównaniu z instalacjami spawanymi i zgrzewanymi, mają przy identycznym przepływie najmniejsze średnice zewnętrzne. Oznacza to, że podczas wymiany instalacji na nowe rury wykorzystuje się dotychczasowe przejścia przez ściany i stropy, bez konieczności uciążliwego ich rozkuwania (należy tylko pamiętać o zamontowaniu tulei ochronnych). Sam montaż instalacji nie wymaga skomplikowanych, brudzących narzędzi, a dodatkowo czas montażu jest najkrótszy spośród wszystkich technik instalacyjnych stosowanych w wymianach. Z punktu widzenia administracji budynków wielorodzinnych lub biurowych skrócenie czasu przebywania ekip remontowych w lokalach ma niebagatelne znaczenie. Mniejsza jest uciążliwość dla użytkowników remontowanych pomieszczeń, niższe są też koszty robocizny.

Dla monterów istotną cechą systemów zaprasowywanych jest niewielka waga rur (w porównaniu z rurami spawanymi), która, co ciekawe, przy większych średnicach zbliżona jest do wagi rur z tworzyw, np. rur polipropylenowych zespolonych.

Montaż poziomów w piwnicach
Dzięki dużej sztywności i małemu współczynnikowi wydłużalności cieplnej rur [a = 0,012 mm/(m * K)] nakłady na mocowanie i kompensowanie wydłużeń rurociągów są znacznie mniejsze niż w przypadku przewodów tworzywowych.
W porównaniu z rurami tworzywowymi stalowe rurociągi mocowane są, niezależnie od temperatury medium, znacznie rzadziej (np. 3 m dla średnicy 42 mm, 5 m dla średnicy 108 mm). Technika łączenia rur (zaprasowywanie) umożliwia szybki i pewny montaż rurociągów o dużych średnicach, podwieszonych najczęściej pod stropami piwnic.

Właśnie w takich miejscach (klatki schodowe, piwnice) korzystną cechą jest odporność instalacji na wandalizm. Rury, ze względu na dużą wytrzymałość mechaniczną, doskonale sprawdzają się w pomieszczeniach ogólnodostępnych. W takich też miejscach zaletą rur jest ich niepalność (odporność ogniowa A1). System oferuje również ciekawą możliwość (niedostępną w innych technikach instalacyjnych) montażu fragmentu instalacji „na próbę”, bez zaprasowywania.
Jest to przydatne szczególnie przy skomplikowanych instalacjach, np. w węzłach cieplnych czy kotłowniach.

Piony i podejścia
Nowe podejścia  można poprowadzić „po śladzie” starych instalacji lub dokonać korekty tras np. w celu wyprowadzenia z piwnic lokatorskich zaworów podpionowych.
Przy montażu podejść pod piony przydatna będzie giętarka do rur (zaoszczędzimy wówczas na kształtkach, a instalacja zyska estetyczny wygląd).
Rurociągi pionów zasilających i powrotnych wymagają minimalnej ilości uchwytów, a ze względu na właściwości materiału praktycznie nie odkształcają się one podczas eksploatacji (trzeba pamiętać, że większość pionów w starym budownictwie prowadzona jest po wierzchu ścian).

W budynkach z lat 60-70. mikroskopijne często łazienki zamiast w grzejniki żeliwne wyposażone były w tzw. piony świecowe. Przy wymianie, dzięki estetycznemu wyglądowi oraz łatwości montażu, rury tego typu idealnie nadają się do wykonania pionów grzejnych w tych pomieszczeniach (nie jest to możliwe w przypadku zastosowania rur tworzywowych).

Gałązki grzejnikowe
Gałązki grzejnikowe to najbardziej widoczne w pomieszczeniu elementy rurowych instalacji grzewczych. Dzięki możliwości gięcia rur (promień gięcia R = 3,5 D) podejścia pod grzejniki (gałązki) można formować w dowolny sposób, gwarantujący funkcjonalność i estetykę.

Na wygląd instalacji ma też wpływ minimalna ilość niezbyt przecież estetycznych (z punktu widzenia użytkownika lokalu) uchwytów rur, gładka i estetyczna, srebrzysta powłoka powierzchni rur oraz kształtek, a także „dyskretny” wygląd i niewielkie gabaryty kształtek (w porównaniu ze złączkami PP).
Istotny jest też brak odkształceń rurociągów pod wpływem temperatury.

W trakcie prac montażowych, szczególnie w ciasnych pomieszczeniach mieszkalnych i biurowych, obudowanych szafami, boazeriami, ekranami, ważne jest zachowanie bezpieczeństwa pożarowego. Jest to jeden z najczęściej stawianych warunków przystąpienia do remontu. Podczas montażu rur zaprasowywanych wyeliminowane jest spawanie czy lutowanie, nie ma więc możliwości zaprószenia ognia.

Próby, izolacje, rozruch
Próbę ciśnieniową można rozpocząć natychmiast po wykonaniu ostatniego połączenia badanego fragmentu instalacji. Uszczelki o-ringowe złączek posiadają najczęściej ciekawą funkcję sygnalizacji niezaciśniętych połączeń, dzięki której każde przypadkowo niezaciśnięte połączenie jest natychmiast sygnalizowane, nawet podczas bezciśnieniowego napełnienia instalacji.

Ze względu na występowanie ochronnej warstwy cynku na zewnętrznych powierzchniach rur i kształtek nie ma potrzeby malowania instalacji. Z kolei dzięki małej średnicy zewnętrznej rur oraz przy niewielkich gabarytach złączek izolacja termiczna poziomych przewodów w piwnicach wygląda estetycznie, a jej koszt jest mniejszy.

Nowa instalacja jest już gotowa do pracy. Cała operacja wymiany przebiega bardzo szybko, jest nieuciążliwa dla użytkowników pomieszczeń i gwarantuje długoletnią, bezawaryjną pracę.

Piotr Bertram

Fot. z arch. KAN

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij