ABC kanalizacji. Bez zalewania

Zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf  pdf    

Przeciążona do granic możliwości kanalizacja nie jest w stanie odbierać i odprowadzać ponadprzeciętnej ilości wody. W rezultacie podczas silnego opadu deszczu poziom wody, zgodnie z zasadą naczyń połączonych, wzrasta powyżej poziomu zalewania, rozumianego najczęściej jako powierzchnia drogi (jezdni, chodnika, pobocza). Wszystkie pomieszczenia leżące poniżej tego poziomu zostają automatycznie zalane. Przeciążenie kanalizacji nie jest jedyną przyczyną wystąpienia przepływu zwrotnego. Zatkany lub uszkodzony kanał czy pęknięta rura również może spowodować cofnięcie się ścieków i spowodować zalanie.

Urządzenia przeciwzalewowe stosuje się wyłącznie przy kanalizacji grawitacyjnej, w przypadku braku spadku do kanału konieczne jest zastosowanie przepompowni. Wybór właściwego urządzenia przeciwzalewowego zależy od wielu różnych czynników. Szczególnie należy uwzględnić cechy obiektu odwadnianego, usytuowanie kanału, rodzaj ścieków oraz obowiązujące normy i przepisy. Często wybór właściwego urządzenia jest kompromisem pomiędzy pewnością zabezpieczenia a ceną urządzenia.

Dokonanie rozróżnienia ścieków jest czynnością znaczącą z punktu widzenia dobrania właściwego urządzenia przeciwzalewowego.

Zasadniczo wyróżnia się dwa rodzaje ścieków:

* Ścieki zawierające fekalia („ścieki czarne”) – ścieki napływające z przewodów rurowych podłączonych do toalet lub pisuarów.
* Ścieki bez fekaliów („ścieki szare”) zawierające wodę brudną wolną od fekaliów.

Takim ściekiem jest na przykład woda z pryszniców lub pralek. W przypadku przewodów, które odprowadzają ścieki zawierające fekalia zaleca się stosowanie automatycznych zaworów zwrotnych.

W tego typu urządzeniach klapy zwrotne są w normalnym trybie zawsze otwarte, a ścieki swobodnie przepływają przez rurę. W momencie wystąpienia przepływu zwrotnego następuje zamknięcie klap, dzięki czemu ścieki nie przedostają się z powrotem do budynku. Mechaniczne zawory zwrotne (zasuwy burzowe) ze swobodnie zawieszonymi klapami nie są zalecane do ścieków zawierających fekalia.

Wprowadzona w 2004 roku Polska Norma PN EN 13564-1:2002 „Urządzenia przeciwzalewowe w budynkach, Cz. 1: Wymagania” wyróżnia sześć typów urządzeń przeciwzalewowych. „Załącznik informacyjny” tej normy dotyczący zasad doboru i zastosowania, nie zawiera, niestety, wytycznych dla Polski. Warto więc przy doborze kierować się doświadczeniem specjalistów od lat stosujących te urządzenia. Podstawowym zabezpieczeniem przeciwzalewowym jest zawór ze swobodnie zawieszoną klapką umożliwiający przepływ w stronę kanału, zamykający się samoczynnie w momencie wystąpienia cofki (typ 0). Udoskonalenie tej wersji stanowią zawory wyposażone w dodatkową klapkę i/lub posiadające zamykanie awaryjne (typ 1 i 2). Tego typu rozwiązania spełniają swoją funkcję pod warunkiem, że odprowadzane są ścieki bez fekaliów. Ryzyko przytkania klapki, a tym samym przedostania się ścieków z powrotem do budynku w momencie wystąpienia cofki, jest bowiem tutaj minimalne. Jeżeli chcemy jednak takie mechaniczne zawory zwrotne stosować do ścieków zawierających fekalia, powinniśmy wybrać przynajmniej urządzenie dwuklapowe. Takie zabezpieczenie daje nam chociaż pewność, że mimo przyblokowania jednej klapki, w sytuacji przepływu zwrotnego zadziała klapka druga. Decydując się na takie rozwiązanie, warto zwrócić uwagę na ochronę przed gryzoniami.

Zastosowanie klapki ze stali nierdzewnej uchroni nas przed wizytą „nieproszonych gości”. Całkowicie spokojny sen może nam jednak zagwarantować wyłącznie urządzenie zasilane energią zewnętrzną (typ 3). Stosowanie tego typu rozwiązań zaleca się przede wszystkim w sytuacji, kiedy straty wynikłe z ewentualnego zalania szacuje się na bardzo wysokie. Przykładem takiego właśnie urządzenia jest automatyczny zawór zwrotny, który można zabudować na sposoby: w płycie podłogowej oraz na swobodnym przewodzie kanalizacyjnym. Posiada on dwie klapy zwrotne, które w normalnym trybie pracy są zawsze otwarte i gwarantują swobodny odpływ ścieków. W momencie wystąpienia cofki następuje automatyczne domknięcie klapy za pomocą siłownika sterowanego sondą umieszczoną w kanale. Dzięki temu praktycznie nie istnieje możliwość przyblokowania klapki przez zanieczyszczenia znajdujące się w ściekach. Przepływ zwrotny zostaje rozpoznany przez sondę, w momencie 80% wypełnienia kanału. Informacja o wystąpieniu przepływu zwrotnego zgłaszana jest za pomocą alarmu na szafce sterowniczej, którą należy umieścić w łatwo dostępnym miejscu, suchym i nienarażonym na działanie mrozów. Po ustąpieniu cofki następuje automatyczne podniesienie się klapy.

Kolejnym urządzeniem przeznaczonym do ścieków zawierających fekalia jest zawór z pompą. Zaletą tego rozwiązania jest możliwość korzystania z przyborów sanitarnych, także w sytuacji przeciążenia kanalizacji, a więc podczas występowania cofki. Posiada on klapę swobodnie zawieszoną, a nie otwartą jak w przypadku poprzedniego. W momencie wystąpienia cofki, klapa zamyka się i nie dopuszcza do przedostania się ścieków do wewnątrz budynku. Jeśli jednak przy zamkniętej klapie napływają ścieki, wówczas po osiągnięciu określonego poziomu za pomocą sondy włącza się pompa, która zasysa ścieki, rozdrabnia elementy stałe i niezawodnie tłoczy je w kierunku przeciwnym do przepływu zwrotnego. Należy jednak pamiętać, że takie urządzenie nie zastępuje przepompowni i można je stosować tylko przy kanalizacji grawitacyjnej. Urządzenia, o których mowa powyżej, wyposażone są w szafki sterownicze, które należy umieścić w miejscu suchym, nienarażonym na działanie mrozów, najlepiej w pomieszczeniu, w którym słyszalne będą ewentualne alarmy. Urządzenia sterownicze posiadają inteligentny system samodiagnozy oraz podtrzymywanie bateryjne do regularnego i automatycznego sprawdzania sondy oraz klapy roboczej i pompy. W przypadku zakłóceń pracy lub w razie nieprawidłowego zainstalowania załącza się alarm. Często dzieje się tak, że na etapie projektowania nie wiadomo jeszcze, jakiego typu urządzenie wybrać. Rozwiązaniem w tej sytuacji jest zamontowanie wersji mechanicznej, np. specjalnego zaworu, który w dowolnym momencie i bez naruszania instalacji można przezbroić w urządzenie typu 3. Inne typy urządzeń przeciwzalewowych to zabezpieczenia wmontowane we wpusty podłogowe lub kształtki kanalizacyjne (typ 5). Urządzenia przeciwzalewowe nie muszą być wyłącznie instalowane w budynku. Ciekawym rozwiązaniem jest montaż zaworu zwrotnego w studzience przyłączeniowej umiejscowionej na zewnątrz budynku. Umiejscowione w ten sposób urządzenia pracują cicho, umożliwiają dostęp w celu wykonania prac konserwacyjnych. Zaletą takiego rozwiązania jest również uzyskanie dodatkowej powierzchni użytkowej w piwnicy. Dokonując zabudowy wybranego zaworu zwrotnego, należy zwrócić uwagę przede wszystkim na to, aby podłączone zostały do niego wyłącznie przybory położone poniżej poziomu zalewania. Zainstalowanie zaworu zwrotnego bezpośrednio na głównym przewodzie odprowadzającym mogłoby w sytuacji wystąpienia cofki doprowadzić przypadkowo do wewnętrznego zalania. Poza odpowiednim doborem urządzenia oraz jego właściwym usytuowaniem ważnym elementem eksploatacji jest odpowiedni stały i regularny dozór urządzeń. Jest on wymogiem utrzymania gwarancji i warunkiem skutecznego działania urządzeń.

Anna Stochaj

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij