Niniejszy artykuł powstał w oparciu o materiały opracowane w ramach  projektu „Inteligentna Energia dla Europy” Komisji Europejskiej pod  nazwą Build up Skills – Poland. Projekt jest poświęcony problematyce  podnoszenia kwalifikacji pracowników we wszystkich krajach Unii  Europejskiej w dziedzinie efektywności energetycznej oraz odnawialnych  źródeł energii.

Projekt BupS realizowany jest przez krajowe konsorcja interesariuszy składające się z przedstawicieli właściwych ministerstw, ośrodków i instytucji szkolących oraz nadzorujących procesy edukacji, dostawców urządzeń oraz firm wykonawczych. Rys. 1. Standard energetyczny domów jednorodzinnych oddanych do użytku w latach 2009, 2010, 2011*.W Polsce projekt jest koordynowany przez KAPE.

Program jest jednym z elementów realizacji unijnej polityki energetycznej, zgodnie z którą usługi dobrej jakości w budownictwie energooszczędnym oraz instalacjach wykorzystujących wysokosprawne urządzenia do wytwarzania energii z zastosowaniem OZE są gwarancją osiągnięcia w rzeczywistości celów określonych dla roku 2020.

Dobrą jakość można osiągnąć poprzez zapewnienie właściwej liczby fachowców oraz stałe podnoszenie kwalifikacji i umiejętności pracowników bezpośrednio zaangażowanych w procesy wznoszenia budynków oraz przy budowie instalacji.

Problematyką podnoszenia kwalifikacji objęto w ramach programu grupy:

* pracowników budowlanych i rzemieślników,
* pracowników nadzoru budowlanego,
* instalatorów systemów OZE,Rys. 2. Standard energetyczny budynków wielorodzinnych jednorodzinnych oddanych do użytku w latach 2009, 2010, 2011*.
* specjalistów, konserwatorów i inspektorów,
* sprzedawców hurtowych i detalicznych materiałów budowlanych.

Całe przedsięwzięcie jest dwuetapowe. Pierwszy etap, który właśnie się zakończył, obejmował ocenę aktualnej sytuacji na rynku szkoleń i potrzeb szkoleniowych sektora budownictwa oraz opracowanie planu strategicznego, a drugi skierowany będzie na działania wspierające wdrażanie wspomnianego planu.

Energochłonność budynków 

W pierwszym etapie – analiza status quo doprowadziła do wniosku, że w kraju system szkoleniowy dla potrzeb branży budowlanej jest jedynie jednym z elementów kształcenia zawodowego, a w konsekwencji nie istnieją odrębne wytyczne na poziomie krajowym czy regionalnym, które odnosiłyby się wyłącznie do zawodów budowlanych, chociaż powstała podstawa programowa do nauki zawodu technika urządzeń i instalacji odnawialnych źródeł energii, który już odbywa się w kiludziesięciu szkołach w Polsce.Rys. 3 i 4. Prognozowany w KPD przyrost mocy elektrycznych i ciepła zainstalowanych w OZE w latach 2011-2020 w [MW].

W celu określenia wielkości potrzeb zatrudnienia na polskim rynku efektywności energetycznej w mieszkalnictwie dokonano analizy energochłonności budynków mieszkalnych jednorodzinnych i wielorodzinnych wznoszonych w ostatnich trzech latach na podstawie świadectw charakterystyk energetycznych budynków.

Określono średnie wartości energii użytkowej, końcowej i pierwotnej (wykresy 1 i 2). Na tej podstawie można stwierdzić, że zapotrzebowanie na energię stopniowo maleje, jednak jest jeszcze bardzo wysokie (ma to również związek z obecnie obowiązującymi, bardzo liberalnymi wymaganiami ochrony cieplnej budynków) i dalekie jest od parametrów stawianych budynkom niskoenergetycznym. Lepsze wskaźniki dla budownictwa wielorodzinnego są efektem bardziej zawartej architektury budynku i innych proporcji powierzchni użytkowej do przegród zewnętrznych, a niekoniecznie lepszej jakości energetycznej.

Analiza ta pokazuje skalę problemu dla procesu obniżania energochłonności budynków w perspektywie roku 2020 zarówno jak chodzi o budownictwo obecnie wznoszone jak i projektowane w najbliższym czasie.

Sektor OZE

W sektorze OZE wskazano na luki prawne i brak systemu wsparcia budowy instalacji małych i tych w skali mikro, które wykorzystują OZE (poza kolektorami słonecznymi, które to inwestycje wspiera NFOŚiGW). Jednak krajowy plan działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych zakłada zwiększenie udziału OZE w krajowym bilansie energii do 15% w roku 2020. Plan ten przewiduje wykorzystanie odnawialnych zasobów zarówno do produkcji energii elektrycznej, jak i ciepła w sektorze mieszkaniowym.Rys. 3 i 4. Prognozowany w KPD przyrost mocy elektrycznych i ciepła zainstalowanych w OZE w latach 2011-2020 w [MW].

Dokonano analizy rynku zatrudnienia w sektorze budownictwa w Polsce, z której wynika, że z ogólnej liczby pracujących w budownictwie, wynoszącej na koniec 2010 r. ponad 900 tys., ok. 40%, czyli 360 tys. osób, pracuje przy budowie i modernizacji budynków.

Oszacowano, że w latach 2014-2018 należy zapewnić szkolenia obejmujące technologie efektywności energetycznej dla ok. 20 tys. pracowników budowlanych rocznie, a łączna liczba zatrudnionych w sektorze instalatorów w 2020 roku może wynosić do ok. 21,7 tys. osób.

Podnoszenie kwalifikacji napotyka na wiele barier prawnych, instytucjonalnych, informacyjnych i ekonomicznych. Brakuje narzędzi do monitorowania zapotrzebowania bieżącego i prognozowanego na określone zawody, nie istnieje podstawa umożliwiająca wyodrębnienie zawodu dotyczącego wyłącznie efektywności energetycznej, podnoszenie kwalifikacji ma charakter wybiórczy, nie obejmuje całości zagadnień związanych z efektywnością energetyczną i szeroką gamą technologii OZE. Dobrze, że projekt dotyka, jak widać, tematu trudnego, a ważnego dla realizacji słusznych celów lepszego gospodarowania energią oraz minimalizowania oddziaływania budownictwa na środowisko.

Katarzyna Grecka

Rys. 1. Standard energetyczny domów jednorodzinnych oddanych do użytku w latach 2009, 2010, 2011*.
Rys. 2. Standard energetyczny budynków wielorodzinnych jednorodzinnych oddanych do użytku w latach 2009, 2010, 2011*.
Rys. 3 i 4. Prognozowany w KPD przyrost mocy elektrycznych i ciepła zainstalowanych w OZE w latach 2011-2020 w [MW].

* Źródło: Ocena bieżącej sytuacji w sektorze budownictwa i szkolnictwa zawodowego w Polsce pod kątem realizacji krajowych celów roku 2020 w zakresie podniesienia efektywności energetycznej i zwiększenia wykorzystania odnawialnych źródeł energii, przeprowadzona w ramach projektu Build Up Skills – Poland 2013).

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij