Energooszczędna wentylacja. Zmiany w paragrafach.


Reklama

Wilo pomaganie przez serwisowanie

zobacz artykuł w wersji pdf pdf pdf    

Wentylacja ma obecnie największy udział w zużyciu energii cieplnej przez budynki, dlatego przepisy odpowiadające za jej realizację powinny być aktualizowane równomiernie do zmian zachodzących w budownictwie.

Zmiany w przepisach są zauważalne i mają dwojaki charakter: w pewnych kwestiach wymuszają odpowiednie działania na projektantach i wykonawcach, a w innych zachęcają inwestorów do realizacji rozwiązań energooszczędnych poprzez stosowane dotacje.

Ciągle jednak wydawane rozporządzenia mają charakter zbyt ogólny i mało precyzyjnie definiują poszczególne wymagania, co stwarza szerokie pole dla różnej ich interpretacji.

Paragrafy
Norma PN-83/B-03430, która określa ilości powietrza przypadające na człowieka, wydaje się być „przeterminowana” w stosunku do obecnych standardów oraz wymagań stawianych przez użytkowników dla uzyskania warunków komfortu.

Stosowanie coraz większej ilości tworzyw sztucznych emitujących substancje niekorzystne dla zdrowia człowieka wymusza w pierwszej kolejności zwiększenie minimalnej higienicznej ilości powietrza przypadającej na człowieka, a co się z tym wiąże – krotności wymian w budynku, do wartości umożliwiających skuteczne usunięcie szkodliwych związków skoncentrowanych w powietrzu.

Warunki techniczne
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r., zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wprowadza kilka istotnych zmian, które dopasowują się do rozwiązań energooszczędnych pozwalających na zmniejszenie zużycia energii przez budynki.

lp. zgodnie
z rozporządzeniem
Rodzaj przewodu lub komponentuMinimalna grubość izolacji cieplnej
[materiał 0,035 W/(m* K)]
8.Przewody ogrzewania powietrznego (ułożone wewnątrz izolacji cieplnej budynku)40 mm
9.Przewody ogrzewania powietrznego (ułożone zewnątrz izolacji cieplnej budynku)80 mm
Tab. 1. Wymagania izolacji cieplnej przewodów i komponentów.

Jedną z najważniejszych zmian jest zmniejszenie przepływu powietrza w budynku z 10 000 do 2000 m3/h, przy którym należy stosować odzysk ciepła z minimalną sprawnością temperaturową 50%. Niestety oprócz konkretnych zmian jest kilka takich, które budzą wątpliwości i nie są jednoznacznie określone. Pierwsza wątpliwość dotyczy wartości minimalnej grubości izolacji cieplnej (tabela 1), gdyż została określona dla przewodów ogrzewania powietrznego. Powstaje pytanie, czy układ wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, w którym temp. powietrza nawiewanego (przy układach ekonomicznych – bez dogrzewania wtórnego) jest niższa od temperatury powietrza wewnętrznego, jest układem „ogrzewania powietrznego”?

Kolejny dość ogólny zapis pojawia się w par. 154 ust. 1, w którym to wymaga się „racjonalnego” zużycia energii przez układy m.in. chłodnicze, bez podania konkretnych wartości oraz proporcji zużycia energii pierwotnej do wytworzonej.

W tym samym paragrafie zostaje wprawdzie podana wartość SFP (tabela 2), ale znowu pojawia się wątpliwość w sformułowaniu: „złożona” i „prosta” instalacja wentylacji/klimatyzacji, która daje możliwości dowolnej interpretacji, a  tym samym dopasowania współczynnika zużycia energii w dowolny sposób.

lp.Rodzaj i zastosowanie wentylatoraMaksymalna moc właściwa wentylatora [kW/m3 * s]
1.Wentylator nawiewny:
a) złożona instalacja klimatyzacji
b) prosta instalacja wentylacji
1,6

1,25

2.Wentylator wywiewny:
a) złożona instalacja klimatyzacji
b) prosta instalacja wentylacji
c) instalacja wywiewna
1

1

0,8

Tab. 2. Maks. moc wentylatorów dla układów wentylacji i klimatyzacji.

Program NFOŚiGW
Na początku 2013 r. pojawił się oczekiwany, zwłaszcza przez inwestorów, program priorytetowy wydany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Program ma być wdrażany w latach 2013-2022, a jego celem jest uzyskanie oszczędności energii i ograniczenie emisji CO2 poprzez dofinansowanie przedsięwzięć poprawiających efektywność wykorzystania energii w nowo budowanych budynkach mieszkalnych. W programie rozgranicza się dwie grupy budynków, podaje się dla nich różne wartości zużycia energii oraz dotacji, jakie się z tym wiążą, i tak:

* w przypadku domów jednorodzinnych:

a) standard NF40 – EUco ≤ 40 kWh/(m2*rok) – dotacja 30 000 zł brutto;
b) standard NF15 – EUco ≤ 15 kWh/(m2*rok) – dotacja 50 000 zł brutto;

* w przypadku lokali mieszkalnych w budynkach wielorodzinnych:

c) standard NF40 – EUco ≤ 40 kWh/(m2*rok) – dotacja 11 000 zł brutto;
d) standard NF15 – EUco ≤ 15 kWh/(m2*rok) – dotacja 16 000 zł brutto.

W wytycznych znajdują się również informacje dla instalacji wentylacyjnych, przy czym są one mocno dyskutowane, gdyż nie określają precyzyjnych warunków, w których wytyczne powinny być spełnione. Po pierwsze określona jest minimalna sprawność temperaturowa odzysku ciepła [%]. Wartości minimalnej sprawności temperaturowej odzysku ciepła podane w wytycznych powinny określać, dla powietrza nawiewanego i wywiewanego:* strumień wydajności powietrza m3/h (minimalny, nominalny, maksymalny),
* stosunek wydajności powietrza nawiew/wywiew (1:1 lub inny),
* wartości temperatury i wilgotności względnej powietrza świeżego i wywiewanego [°C, %].

Z tego względu, że sprawność temperaturowa wymienników z odzyskiem ciepła zależy od ww. Parametrów, należy sprecyzować warunki, dla jakich ta sprawność powinna być określana. Ponadto należy pamiętać, że wymienniki do odzysku ciepła z powietrza usuwanego mogą ulec oblodzeniu w okresach utrzymywania się ujemnej temp. powietrza zewnętrznego (zwłaszcza są na to narażone wymienniki krzyżowe i przeciwprądowe).

Proces odmrażania wymaga pewnych nakładów energetycznych, np. nagrzewnicy elektrycznej odmrażającej. Paradoksalnie większa cześć energii doprowadzonej na podgrzanie powietrza wstępnego jest usuwana na zewnętrz.

Inne rozwiązania zabezpieczenia wymiennika przez zamarzaniem również nie są idealne:

* zastosowanie układu przepustnic by-pass wymaga zastosowania większych mocy nagrzewnic dogrzewających (ich brak może spowodować dyskomfort),
* obniżenie wydajności powietrza nawiewnego poprzez ograniczenie nawiewu i ogrzanie wymiennika powietrzem usuwanym spowoduje niekorzystne podciśnienie w budynku. Podczas procesu odmrażania sprawność odzysku ciepła jest niska, nie licząc kosztów dodatkowej energii na odmrażanie, dlatego zaleca się stosowanie wymienników gruntowych, przy czym jest to określone tylko dla wybranych stref i przy NF15.

W dalszej kolejności w tabelach wytycznych podane są maksymalne wartości współczynnika poboru mocy przez wentylatory. SFP zależy od:

* min. poboru mocy przez wentylator,
* wydajności przepływu powietrza
* oporów instalacji wentylacyjnej.

Z tego względu należałoby sprecyzować opory instalacji wentylacyjnej, dla których wartość współczynnika mocy jest podana, oraz trzeba pamiętać, że porównując wskaźnik SFP różnych wentylatorów, należy odnieść go do wymaganego projektowego punktu pracy (m3/s, Pa).

W wytycznych podana jest również minimalna grubość izolacji przewodów wentylacyjnych:

* 10 cm dla budynku jednorodzinnego,
* 12 cm dla budynku wielorodzinnego.

Podane wartości nie określają rodzaju izolacji cieplnej (współczynnika przewodzenia) i w wielu przypadkach jej zachowanie może być trudne do spełnienia ze względów konstrukcyjnych (brak miejsca).

W ostatnim punkcie zostają podane wydajności powietrza na poziomie 150% wartości nominalnej, co spowoduje przewymiarowanie urządzenia wentylacyjnego w celu zapewnienia podwyższonej wydajności przepływu powietrza, poza tym możliwość włączenia „trybu letniego”, przez co prawdopodobnie rozumie się wyłączenie wentylatora nawiewanego w okresie letnim, co może spowodować niepożądane podciśnienie w budynku.

Sławomir Mencel

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij